[BektasiOcagi]

Merhaba Canlar!

Erzincan'da bir cok Türbe var mesela:

Midilli Baba Türbesi (Kemah)
Ali Baba Türbesi (Kemah)
İskender Baba Türbesi (Kemah)
Gülcü Baba Kümbeti (Kemah)

Bunlar hepsi Alevi Türbesimi?
"Baba" derken aklima Bektasi Babalar geliyor...

Cevaplariniz icin simdiden cok tesekür ederim!

[Dede-baba]

Merhaba Canlar!

Erzincan'da bir cok Türbe var mesela:

Midilli Baba Türbesi (Kemah)
Ali Baba Türbesi (Kemah)
İskender Baba Türbesi (Kemah)
Gülcü Baba Kümbeti (Kemah)

Bunlar hepsi Alevi Türbesimi?
"Baba" derken aklima Bektasi Babalar geliyor...

Cevaplariniz icin simdiden cok tesekür ederim!


Degerli can...

Hem dede hemde baba kelimeleri üzerine bir çok bilgi olmasına karşın... hatta birileri bilinçli olarak bu iki makamı birbirinden ayırmaya alevilik ile bektaşiliği ayrı ayrı sunmaya çalışsalarda bu iki kelime aynıdır aynı kökten gelir...

şimdi gerçekleri belgeleriyle sunalım..

Degerli canlar..

Arap ve şii islam anlayışında görülmeyen ancak Alevi-bektaşi islam terminolojisinde görülen "DEDE" ve "BABA" kelimelerinin aslı "ATA" kelimesinden gelir..

Ata kelimesi eski ve yeni Türk lehçelerin de "BABA" anlamında kullanılmış olup soy anlamına da gelmektedir... Eski Türk'lerde ve Horasan'da halk arasında saygınlığı olan dahası kutsallık kazanmış kimseler "ATA" adıyla anılırdı... eski Türk Oğuz efsanelerinde geçen "Korkut Ata", "İRKİL ATA", buna örnek gösterilebilir...

Türkler içerisinde tasavvuf akımının yayılmasıyla; bu tür nitelikte olan kişilere, şeyh ve dervişlere, "ATA" lakabıyla birlikte "BABA" da denilmeye başlanmıştır. Böylece asya coğrafyasında ve Şamanilik döneminde "ATA" adı, Anadolu coğrafyasına yerleşme ve İslamileşme döneminde "BABA" adına dönüşmüştür. Kısaca, Anadolulaşma ve İslamileşme dönemi olan bu ikinci evrede "BABA" , "ATA"nın yerini almış ve onun yerine kullanılmıştır.

Yeseviliğin içerisinde yetişen ve Harzem-Türkistan bölgesinin önemli Alevi-Bektaşi Erenleri yada Horasan Erenlerinden olan; Çoban Ata, Hakim Ata, Zengi Ata ve Mansur Atalar... tümüyle "ATA" adıyla anılmışlardır.
Anadolulaşıldıktan sonra "ATA", "BABA"ya dönüşmüştür. Örneğin Mansur Ata, Anadoluda Baba Mansur adıyla bilinmekte ve anılmaktadır. Baba Mansur'un Asyada iken adı Mansur ATA olup... oradaki kaynaklarda Mansur Ata olarak anılmaktadır...

Anadoluda ayrıca bir süre sonra Türk ve Türkmen boyları İslamiyetle birlikte dini ruhani lider anlamına gelen "BABA" ile birlikte aynı anlamda "DEDE" sözü de kullanılacaktır.... örneğin "DEDE KORKUT" islamiyet sonrası Türklerin kutsal hüvviyet taşıyan önderlerine verdikleri isimlere örnek gösterilebilir...


(Kaynak: Ata ve babaya ilişkin geniş açıklamalar için bkz. Fuad Köprülü: Ata İslam Ansiklopedisi, C. I: s. 711 )


Saygı ve Sevgilerimle