:
Kızılbel Seyyidlerinden Hazır Dede
astokomlu
29-03-2008, 04:21 AM
http://img85.imageshack.us/img85/3532/hazirdedeam9.jpg (http://imageshack.us)
Hazır Dede namı ile bilinen Süleyman Ağbaba tahmini rumi 1305 de Kızılbel Köyünde dünyaya gelir.. Kızılbel bugün Tunceli ili Pülümür sınırları içerisindedir..
"Kızılbel", Pülümür´ün Kırdım köyüne bağlı küçük bir köy, bir mezrâdır. Kureyşan Ocağı´nın bu yöredeki en önemli mekanlarındandır Bu köydeki yatır , buraya ilk defa gelerek yerleşen , buradaki Kureşli´lerin ilk dedesi olan bilinen Dewres Sıleman (Derviş Süleyman) adlı zatın mezarıdır. Dewres Sıleman, Hızır´la birçok kere buluşmuş, Hızır´ın ikrar verdiği bir evliya olmuştur. Ölümünden sonrada onun mezarı Hızır´ın uğrak yeri olmuş, her yıl Hızır orucun´da Boz atını bu yatırın baş ucunda durdurmayı savsaklamamıştır.
Derwes Süleyman Dersim bölgesinde kerametleri ile tanınan ulu bir zattır..
Hazır Dede yukardaki paragrafta adı geçen Dewres Sıleman’ın kardeşi Seyyid Mahmut Han’ın torunudur..
Babası Kızılbel Seyitlerinden Seyyid Mahmut Han’ın oğlu Seyit Hasan’dır.. Seyit Hasan’ın eşi Fener Anadır..
Seyyid Mahmut Han Varto’ya sürgün gönderilmiştir.. bu nedenle kaç evladı olduğu net olarak bilinmemektedir..
Hazır Dede Seyit Hasan ve Fener Ana’nın 2 oğlundan biridir.. Hazır Dede’nin 2. kardeşi 93 Osmanlı Rus harbinden sonra kaybolur.. Mehmet ULUCAN isimli olan bu kardeşinin daha sonra Bursa’da yaşadığına dair bilgiler elde edilir..
Hazır Dede 93 harbi sırasında 11-12 yaşlarında iken halasının oğlu Bavo ile birlikte dağda koyunları otlatırken Rus askerler tarafından kaçırılır ve o zaman Rusya Federasyonu sınırları içerisinde bulunan Bakü ’ ye esir olarak götürülürler..
Burada 3 yıl esir kalırlar.. buradan kurtulmalarıda şöyle gerçekleşmiştir..
Bütün esirler Rus Generalin bahçesinde çalışırken, Generalin Kızılbel’den kendisine eş olarak götürdüğü bir kız bunları pencereden görür ve tanır. Ancak o an yanlarına gidemez. Generalin evde olmadığı bir anda yanlarına gider, birbirlerini tanırlar. Sarılı ağlaşırlar. Kendisinin artık geri dönemeyeceğini ancak onları serbest bıraktıracağını söyler. Onlarda bunu kabul ederler. kadının yardımları ile sınır geçerek yola düşerler.. dağda tipiye yakalanırlar.. kar altında kalırlar.. sabah yakın bölgedeki köylüler onları bulur ve köylerine götürerek tedavi ederler.. soğuktan baba hazırın halasının oğlunun ayak parmakları düşer.. burada bir süre kaldıktan sonra köylülerin yardımları ile memleketlerine dönerler..
astokomlu
29-03-2008, 04:22 AM
http://img145.imageshack.us/img145/7758/42255023zo8.jpg
(Baba Hazırın Yeğeni Baba Warwayi)
Baba Hazır köye döndüğünde her tarafın harap bir şekilde olduğunu görür.. köyde kimseler kalmamıştır.. Babası Seyit Hasan taliplerini ziyarete gittiği Tercan Mazan köyünde Hakka yürümüş ve isteği ile burada defnedilmiştir.. Annesi ve 4 kız kardeşi istilada Çayırlı Sosunga (Eşmepınar) köyü, Boy Beyi komuna Boy Beyinin himayesine gitmişlerdir. Hazır Dede’de buraya gelir, bir süre kalır ve ailesi ile birlikte Gelinpertek’e gelirler.
Bu süreçte Baba Hazır’ın kız kardeşleri burada çevre köylere gelin olarak giderler.. Kız kardeşlerinden biriyle evlenende bugün Çayırlı Tolustan (pınarlı) köyünde türbesi bulunan Seyit Rıza’dır..
Hazır Dede Gelinpertek’e geldiği zaman, burada kocası Ermeniler tarafından öldürülen Sündüz isimli dul bir kadınla evlendiriliyor.. ve bu evlilikten Hasan isimli oğulları dünyaya geliyor.. Bu kadınında eski kocasından 2 kızı vardır..
Gelinpertek Köyü’nden Mantarlı (Mantara ) Köyüne yerleşiyorlar.. Hazır Dede 2 yıl boyunca burada çobanlık yapar.. Fener Ana burada Hakk’a yürür ve burada defnedilir.. Mezarı Mantara köyünün eski mezarlığındadır..
Hazır Dede “” Hazır “” namını Mantara köyünde alır.. Asıl adı Süleyman olan dedemiz bu köyde kaldığı sürede Mantaralı bir köylü ; “” dedo ben ne zaman rüya görsem, nereyi görsem sen hep orada hazırsın “” der ve o zamandan beri Baba Hazır yada Hazır Dede namı ile anılır..
Yine talipleri ne zaman Süleyman Dedelerini yad etseler ve yanlarında olmalarını isteseler, bu kendisine ayan olur ve kısa süre sonra taliplerini ziyarete gider.. Çağırıldığı yerde Hazırdır.. ve kendisine Baba Hazır denilmiştir..
Ve yolda yürürken 2 kişi görünmesi nedeniyle Ceddinin her zaman kendisinin yanında hazır ve nazır olduğuna inanılır.
Mantara’da geçen 2 yılın ardından buradan Astokom köyüne gelirler.. burada Sündüz Ana’nın Babasının evlerini yeniden inşa ederler ve buraya yerleşirler.. Astokom köyünün 1800’lü yıllarda kurulduğu tahmin edilmektedir..
Soyadı kanunundan sonra Hazır Dede “” Ağbaba “” soyadını alır.. bu soyadını almasının hikayesi ise şöyledir ;
Astokom ( bugünkü Akyurt Köyü) ‘da bir yatır vardır.. Ağbaba diye tanınan bu yatırda bir şehidin yattığına inanılır.. Astokom Köyünün eski yerleşkesinin tam karşısında bulunan tepedeki bu yatırda köylüler zaman zaman bir çıra yandığını görürlermiş.. Bu tepenin alt kısmında da buranın çeşmesi vardır..
Hazır Dede her Hızır Ayında, Muharrem’de buraya çıkar ve Semah Dönermiş.. kendisi buraya gönülden bağlı olduğu için Memurlar bu köye geldiğinde “” benim soyadım Ağbaba olsun “” isteğinde bulunmuş ve bu soyadını almıştır.. Süleyman Ağbaba..
astokomlu
29-03-2008, 04:22 AM
http://img148.imageshack.us/img148/6399/hazirdede2uc8.jpg
Astokom’da geçen yılların ardından köy 1970’li yıllarda bugünkü yerleşkesi olan E-80 karayolu kenarına taşınır..
Hazır Dede bu köyde 1986 yılında Hakka’a yürür ve burada defnedilir.. Kendi isteği ile mezarı günümüzdeki gibi bildiğimiz şekilde yapılmaz.. sadece etrafına duvar örülür ve öyle bırakılır..
Hazır Dede’nin anlatılan kerametlerinden biride şudur ;
Yukarı Avşen’de biri Kore’ye asker olarak gider. Aradan 7 yıl geçmiştir ama hiçbir haber yoktur. Babası Hazır Dede’nin yanına gelir. Hazır Dede’ye derdini anlatır, ağlar..
Hazır Dede , oğlunun Mart’ın ilk haftası geleceğini söyler. Aradan 3-4 ay geçer ve gerçekten Hazır Dede’nin dediği gibi Mart ayının ilk haftası Kore’den döner.
Aile Hazır Dede’nin yanına gelir, onu alarak köylerine götürürler. Burada kurbanlar kesilir, şükür edilir.
Hazır Dede’nin tek oğlu Hasan Ağbaba’nın da Gülşah Ana’dan çocukları dünyaya gelir.. Müslüm, Dursun Ali, Cafer, İsmail Hakkı (Beyler), Hakkı ,Fidan, Sarıgül, Sündüz ve Songül isimli çocukları olur.. Bunlardan Müslüm, Hakkı ve Songül genç yaşta Hakk’ yürürler..
Hasan Ağbaba’da hala Akyurt Köyün’de oğlu Cafer Ağbaba (Cafer Dede) ‘nın yanında yaşamını sürdürmektedir.. Cafer Dede Dedesinden sonra Posta oturmuş ve yol erkanı devam ettirmiştir.. kendisi son derece saygın bir kişiliğe sahiptir.. Alevi ve Sünni toplumu tarafından sonra derece sevilmektedir..
Hazır Dede ile ilgili anlatılan birçok menkıbe vardır.. köylülerin Kendisine son derece gönülden bağlılıkları vardır.. “” Çe Hazıri, Çe Hızıri “” ( Hazırın Evi Hızırın evi) denilmektedir..
Hazır Dede Astokomda cem yürütecektir.. Yakın köylerde hazır dedenin cem bağlayacağını duyan ve ağır hastası olan bir aile hastalarınıda alıp gelerek Baba Hazır’ın evine misafir olurlar.. hasta meydana yatırılır... ceme başlanır.. Baba Hazır tevde düşer, kalkıp kızgın sobaya dilini sürer.. meydan da döner.. dualar eder.. cemde bulunan halk gözyaşları içinde ağlamaktadır.. cem sonlanır.. herkes evlerine dağılır..
Gece hasta yatağında doğrulur ana hase ( baba hazırın gelini, seyyid dedenin hanımı..) bana biraz su ver der.. Ana Hase dualar ederek suyu getirir.. hastaya verir.. hastanın yüzüne can gelmiştir..
sabah olunca hastanın ailesini kurbanlarıyla baba hazırın evine gelir, kurbanlarını keser niyaz olur ve çocuklarını alarak evlerine dönerler..
Yine Baba Hazır’ın Newroz Bayramında yaptıkları anlatılır..
Baba Hazır bu tarihlerde kuşburnu (şilan) ağacından ince bir dal alarak yaptığı büyük bir dairenin etrafını çiçeklerle süsledikten sonra köyü ev ev gezermiş. Gezdiği evler de, ev halkını bu dairenin içinden üç kez “Allah, Muhammet Ya Ali’’ diyerek geçirirmiş. Daha sonra tüm ev halkı Dar’a dururlarmış. Baba Hazır onlara gulbank verir, ev sahibi de dedeye lokma yada çıralık verirmiş.
Aşık Davut Sulari’nin, Baba Hazır’ın Dedelerinden Derviş Süleyman’ın mezarı başında söylediği deyişten 2 dörtlüğü bilgi açısından sunuyoruz.
Baba Davut oğlu ey gerçek kişi
Eşigen yüz sürdüm Seyit Süleyman
Muhammed Ali’nin ruhsatı ile
Makberini gördüm Seyit Süleyman
Davut Sulari’yem batinin eri
Açılmaz yarama Merhemin yörü
Huzurunda duran doksan bin hori
Fermanını verdin Seyit Süleyman
(Baba Hazır ben astokomlu ve Derviscemal’in dedesidir )
Hazırlayan Astokomlu
Alevi_firat
29-03-2008, 04:38 AM
ASTOKOMLU abim gerçekten çok sağol böyle güzel ve özel bir konuyu bizimle paylaşıp bilgi ile donattığın için
Fukara-i Abdal
29-03-2008, 04:57 AM
bra bra ,Piro Ez Can Kurbane
Alevi_firat
29-03-2008, 05:00 AM
Ez bımırım piroo...
Derviscemal
29-03-2008, 05:08 AM
Dedem benim için Rehber olmuştur. Onun Cemleri bize bu inancı ve aşkı göstermiştir.
Gösterdiği kerametleride biz anlatmayalım Erzincan Tercan, Çayırlı yöresindeki hemen hemen her köy dedemi bilir.
Hakka Yürürken Sağ elinin yem yeşil olup gögsüne gitmeside gerçeklerinden biridir. İki sefer düzeltilen el Gögsünün sol tarafına kendiliğinden gitmiştir.
Hazır Dede'nin torunlarından biri olmaktan grur ve onur duymaktayım.
Alevi_firat
29-03-2008, 05:17 AM
Dedem benim için Rehber olmuştur. Onun Cemleri bize bu inancı ve aşkı göstermiştir.
Gösterdiği kerametleride biz anlatmayalım Erzincan Tercan, Çayırlı yöresindeki hemen hemen her köy dedemi bilir.
Hakka Yürürken Sağ elinin yem yeşil olup gögsüne gitmeside gerçeklerinden biridir. İki sefer düzeltilen el Gögsünün sol tarafına kendiliğinden gitmiştir.
Hazır Dede'nin torunlarından biri olmaktan grur ve onur duymaktayım.
Ne mutlu size ki böyle hikmet ve keramet dolu bir dedeniz olması.
Bu sene tekrar köye gelmek nasip olursa uğrayacım inş.
ferhat_gs
29-03-2008, 06:35 AM
Hakan abi,çok güzel bir paylaşım olmuş.Teşekkürler.Elin dert görmesin...
umut24
29-03-2008, 10:35 PM
ayağına turabım piro
astokomlu
30-03-2008, 04:46 AM
Pirin suyu yüzü hürmetine bizleri dar günde koyma yarabbi..
illegal
30-03-2008, 04:53 AM
Baba warwayi bir kac kez görmüstüm ama baba haziri görmek nasib olmadi
bizimkinler sürekli anlatirlardi
hakancigim piro birde kötürlü baba nuri vardi onun hakkinda bilgiler dökümanlar varsa yayinlayabilirmisin
astokomlu
30-03-2008, 04:55 AM
Baba warwayi bir kac kez görmüstüm ama baba haziri görmek nasib olmadi
bizimkinler sürekli anlatirlardi
hakancigim piro birde kötürlü baba nuri vardi onun hakkinda bilgiler dökümanlar varsa yayinlayabilirmisin
abi bende kendisi ile ilgili bilgi yok.. ama araştırır, bulabildiklerimizi paylaşırız..
illegal
30-03-2008, 05:11 AM
abi bende kendisi ile ilgili bilgi yok.. ama araştırır, bulabildiklerimizi paylaşırız..
KÖTÜR köyünün yeni ismi nedir bilmiyorum ayrica kötürlüler mutlak bu forumda vardir umarim BABANURI Hakkinda bilgilere ulasirsin piro
FORUMDA en sevdigim sizlerin ATALARINIZI unutmamaniz onlari bu forumda anmaniz
sagliklarinda degerlerini bilmiyoruz don degistirdiklerinde anliyoruzki onlar bizim ulularimiz önderlerimiz pirlerimiz dedelerimizdir
keske bu tür tutarsizliklardan vazgecebilsek
ama toplumumuz böyledir
kendi degelerini birakip baska degerler pesinden gitmeyi baska degerleri el üstü yapmakta ne haz aliyor onuda anlamiyorum
TABIKI farkli degerleri asagilamiyorum ama öncelikle kendi degerlerimiz
BIZLER icin öncelik farkli degerler ise kendi degerlerimiz icin ise bir kac damla gözyasi vs vs
böyle olmamaliydi
Ve yolda yürürken 2 kişi görünmesi nedeniyle Ceddinin her zaman kendisinin yanında hazır ve nazır olduğuna inanılır.
Allah bizleri o pirlerin yolundan ayırmasın...
Yüreğine, emeğine sağlık Astokomlu...
Bilgilerinle, paylaşımlarınla çok şeyler katıyorsun bize. Hakk razı olsun senden...
siyahal
01-04-2008, 12:46 PM
Hakan böyle güzel bir konu açıp bizi bilgilendirdiğin için çok teşekkürler.
ozgurgelecek
10-06-2008, 01:44 PM
Geçen isimleri yer yer sohbetlerde duymuştum ama çok fazla bilgim yoktu...
tşkler paylaşimin için...
astokomlu
26-11-2008, 08:19 AM
Dünya Alim'in elinden zar ağlar,
Alimde beyhude adamın elinden.
(Kızılbel Seyyidlerinden Hazır Dede)
Asi_Ruh
11-12-2008, 09:55 AM
Müsahip gercekten çok güzel pir paylasım.. Emegine Saglık...
Hazır Dede'yi bende göremedim...
Baba Warwayi görmek, elini öpmek,duasını almak banada nasip oldu...
Fukara-i Abdal
29-01-2009, 05:09 AM
Hazırsın Nazırsın Anda Gelirsin,
Muhammed Ali'nin Gülüsün Piro,
Sevdasın Aşktasın Doğru bilirsin,
Muhammed Ali'nin Gülüsün Piro,
vBulletin® v3.6.5, Copyright ©2000-2010, Jelsoft Enterprises Ltd.