erenoglu
20-10-2006, 11:31 AM
Ahmet Demir
Sünnet Töreni
Alevilikte Kirvelik
Aleviliğin köklü geleneklerinden biri olan ve bugün bile canlığıyla yaşayan bir kurum vardır. Bu tarikatta büyük bir önemi olan, kirvelik kurumudur. Çünkü bir rivayete göre Hz. Muhammed dahi torunları Hz. Hasan la Hz. Hüseyin'i sünnet etmiş ve bizzat kendisi de kirvesi olarak bu işe önem vermiştir.
Kirve olan iki aile, birbirine akrabalıktan da daha yakın bir bağla bağlanmış olurlar. Bu iki aile arasında, musahiplikte de olduğu gibi, kız alıp verilmesi bir dinsel tabudur. Çünkü, kirvelerin arasına 12 İmam kanı akmış ve ona ikrar verilmiştir.
Ehlibeyt inancı ve kutsallığı Alevilikte, çok yüksektir ve onun için, kirvelik çok yüce bir görevdir. Hz. Muhammed'in dostluğunun kurulduğu inancı olduğundan kutsaldır. Kirveler birbirlerine her zaman sever, sayar ve saygı gösterirler. Sadık ve bağlı kalırlar.
Kirvelik, Alevi kültür ve geleneklerinden oluşan temel üzerinde güçlü bir ahlak sistemi geliştirmiş ve bunu içinde uygulanmıştır. Kişiye kendi özbenliğinden kötülüklerden arınmayı, diğer insanlara sevmeyi saymayı ve toplum içinde sevgiyi ve barışa yönelmeyi etkin bir biçimde öğretmiştir.
Kirve, sünnet törenin en önemli kişilerden biridir. Kirveye daima saygı ve hürmet gösterilir.
Önceki tarihlerde, büyük anlaşmamazlıkları, kan davalarını ve aşiret arası ilişkileri düzene kavuşturmak için, kirvelik tutulurdu. Verilen değerden ötürü, kanlar bağışlanır, küskünler giderilir, anlaşmamazlıklar tatlıya bağlanmış olurdu. Bu bakımda önemi çok büyüktür. Bu, günümüzde ne kadar şartlar ve ortam değişmiş ise de sayılan eski kirvelik nedenleri, bugün için de aynı şekilde geçerlidir.
Kirve
Kirve, çocuk sünnet edilirken onun masraflarını üzerine alan ve sünnetçi önünde tutan kimsedir. Kirve, çocuk üzerine babasından ve annesinden sonra, en büyük hak sahibi olan kimse sayılır. Bir kimse, güvendiği bir kişiye kirvelik teklif ederse, teklifi mutlaka kabul edilir. Ve bu kişiler, birbirilerini kirve diye çağırırlar.
Teklifi kabul eden kişi, kirvesinin çocuğuna önce bir elbise götürür. Bir süre sonra çocuğun ailesi, oğlunu sünnet ettireceğini bildirirse, yapılacak bütün masraf kirveye düşer. Sünnet sırasında, kirve bir sandalyede oturarak, çocuğu önüne alır. Kollarını sıkıca tutar. Bu arada sünnetçi çocuğu sünnet eder. Sünnetçinin önünde çocuğu tutarken, kirvenin üzerine damlayan kan, kirve ile çocuk arasında, hısımlığa benzer, manevi bir bağ meydanına getirir. Bu sebeple, kirve oğlu veya kızı ile, sünnet olan çocuğun ve kardeşleri arasında evlenme olayı olmaz.
Kirveliğin, İbrahim Peygamber'in oğlu İsmail'i sünnet etmesiyle başladığı söylenir. Kirve olan aileler arasında yedi kuşak sonra ancak evlilik bağları kurulabilinir.
Kirvelik Kimden Kalma?
Gelenekler ve inanç kirvelik konusunda şu bilgileri veriyor: Kirvelikte, peygamber dostluğu vardır. Übadiyeoğlu Said, oğlunun sünnet düğünü hazırlığını yapıyor. Ben Peygamber'e dost olacağım diyor. O dönem, geleneğine göre, Peygamber'e elma gönderiyor. Yani onu kirveliğe davet ediyor. Sünnette, Peygamber sünnet edilecek çocuğun arkasında durarak gözlerini kapatıyor. Herkes bundan dost oldu diyor. Herkesin dostluk kurduğu kişi Peygamberdir. Kirvelik böylece bir dostluk simgesidir. Buna Hz. Muhammed dostluğu denilmektedir.
Kirvelik üç ana grupta toplanır:
1. Kötülüğü önlemek için kurulan kirvelik, bir ailenin diğer bir aileye bilerek veya bilmeyerek bir zararı dokunursa, bu zarar can kayıbına yol açacak kadar ileri dereceye varsa da zarar veren ailenin büyüğü zarar gören aileye giderek, onlara "oniki" kuruş verip, kirvelik teklif ederdi ve eskileri unutarak dostluk bağı iki aile tarafında kurulmuş olunurdu. Bunu hiç bir aile red etmez. Bu şekilde geçimsizlik, aileler arasındaki düşmanlık ve can kayıbı önlenmiş olur.
2. İhtiyaçtan doğan kirvelik, iki ailenin kendi arasında yaptığı yardımlaşma ve hatırdan dolayı yapılır. Bu yardımlaşma, ticari ve menfaat için değil de bir ailenin diğer aileye karşı yaptığı iyilik ve dostluk örneğinin unutulmaması ve böylece devamını sağlamak için yapılandır.
3. Sevgiye dayanan kirvelik, esas kirveliğin temelini taşıyan kirveliktir. Kirvelik, kişiler arasında değil, aileler arasında kurulur.
Kuranıkerim'de, sünnet ve kirvelik detaylı bir şekilde açıklanmamıştır. Yalnız Buhari de, Hz. Peygamber'den şöyle bir Hadis rivayet edilmiştir:
Resulullah şöyle buyurmuştur: İbrahim Peygamber seksen yaşında olduğu halde, Şam yakınında bulunan Kaddum köyünde sünnet oldu. Hz. İbrahim sünnet olunca, zürriyet için de bu bir gelenek olmuştur. Bütün Israel-oğuları arasında âdet olan, Tevrat'ın hükmü de böyleydi. İsa Peygamber zamanına kadar bu gelenek devam edip gelmiştir. Sonradan Hıristiyanlardan bir grup, Tevrat'ın hükümünü bozup, bu eski geleneği bırakmışlar. (Buhari C. 9 ch. III).
Sünnet Mısırlılar, Araplar, Israililer, Edemiler, Cavalılar gibi eski kavimlerde icra edilen bir gelenektir. (ISRA 5 ch. 543)
Sünnet Töreni
Çocuğunu sünnet ettirecek anne ve baba, kirveliğe seçtikleri kişinin evine, bizzat çocuğunu alarak giderler ve kirveyi ziyaret ederler. Ona kirveliği teklif ederler. Kirveliğe davet edilen kişi, örf ve âdetlerin gereklerine uyarak, daveti kabul etmek zorundadır. Daveti kabul etmiyen kişi çok kınanır.
Sünnet töreninden, bir hafta evvel, anne-baba ve sünnet olacak olan çocuk, kirvenin evine gidip haber verir, günü tayin ederler. Gerekirse beraber davetiye çıkarıp dağıtırlar. Sünnet günü, davetliler toplanır, sazlar çalınır, oyunlar oynalınır, yenilir, içilir ve sabaha kadar eğlenilir. İkinci günün sabahı, müsait bir yerde, bir evde, bütün davetliler toplanır ve sünnet edilecek çocuk kirvenin kucağına verilir. O sırada sünnetçi üç kez:
Adem aleyhisselam dünyaya geldi. Oldu zürriyet, Hak ka kul, peygambere ümmet. Halil İbrahim'den kaldı bu âdet, herkese oldu farz ile sünnet. Her kim Muhammed'i severse, Muhammed'e versin salavat!
Oradakiler topluca, yüksek sesle verir salavat:
Allahume salli ala seyidinen Muhammed ve ala Ali seyidinen Muhammed
Bundan sonra sünnetçi, kirvenin kucağında olan çocuğu sünnet eder ve çocuk hazırlanan yatağına götürülür. Kirve olan kişi, çocuğa verilmek üzere getirdiği hediyeleri verir. Kirve ayrıldığı vakit, çocuğun babası kirvenin getirdiği hediyelerin iki katını vererek evine uğurlar. Diğer davetliler de sünnet düğününe gelirken, durumlarına göre, sünnet evine yardım mahiyetinde, köylerde bulgur, yağ, un, şeker, koyun, keçi ve koç gibi hediyeler getirirler. Bu davetliler gidecekleri vakit, kendilerine, herkesin getirdiği hediyelere göre, gömlek, iç çamaşır, çorap, havlu ve mendil gibi hediyeler verilerek uğurlanırlar. Ayrıca sünnetten evvel hazırlanmış olan, sünnet yapıldıktan hemen sonra, ortaya Muhammed'in kalburu diye tabir edilen bir tepsi konur ve üstüne havlu gibi bir bez atılır. Sünnet biter bitmez, önce kirvesi ve çocuğun yakınları başta olmak üzere, tepsiye, herkes gönlünden koptuğu kadar miktar para atar. Toplanan bu para, orada bulunan dedelere, sünnetçiye ve sünnet düğününde hizmet edenlere dağıtılır. Ayrıca sünnetçiye ev sahibi de ücretini vererek razı eder.
Tabiiki bunlar köylerde uygulanan kurallardı. Bugün için başka yöntemler uygulanır. Başta sünnet düğünleri salonlarda yapılır ve orada hediye olarak takı takılır. Sünnet ise, hastanede yapılır. Çoğunlukla, zamandan ve hastanede sünnet için yapılacak müdahaleden dolayı, sünnet, düğünden en az bir hafta evvel yapılır. Artık köylerdeki gibi, düğün ortasında sünnet edilmiyor.
Sünnet Duası
Allahu Ekber, Allahu Ekber, Allahu Ekber
Bismi Şah Allah Allah
Erin erliğine, Hakın birliğine, Küfarın kötülüğüne, inancımızın yüceliğine, soyumuzun başarısına, aşk ile diyelim Allah Allah Allah !
Eli kan, Kılıç kan, sinesi üryan, ciğeri püryan, Kerbela şehidi İmam Hüseyin demine, devranına, aşk ile sevk ile diyelim Allah Allah Allah !
Öncesi gaza, sonrası gaza, inayeti hüda, kuvveti enbiya, himmeti evliya, resulu kibriya, Muhammed el Mustafa, Aliyel Murteza demine diyelim Allah Allah Allah !
Cümle Gaziler, Üçler, Beşler, Yediler, Oniki İmamlar, Ondört Mahsum Paklar, Onyedi Kemerbestler, Kırklar aşkına gülbankı Muhammed, Nuri Nebi, Keremi Ali Pirimiz Hünkâr Hacı Bektaş Veli. Erenler, Evliyalar, Veliler, Nebiler yüzü suyu hürmetine, gerçekler demine hü! Mümine ya Ali.
Allah Allah Allah .
Sünnet olan bu yavrumuz sağlıklı olsun. Ehlibeyt inancıyla beslenip yurdumuza ve tüm insanlık alemine yararlı bir insan olsun.
Allah Allah Allah .
Sofra Duası
Bismi Şah Allah Allah.
Elhamdülüllah, Elhamdülüllah, summe Elhamdülüllah, Nimmeti Celülullah, bereketi Halil ullah, şefaat kıl ya Resulullah.
Erenler sofrası olsun, Pir lokması olsun. Yiyenlere helal olsun, yedirenlere de hayır hasanat olsun.
Kazanıp getirenlerin, pişirip döşürenlerin elleri ayakları dert görmesin, gönülleri bundan başka keder görmesin.
Cenabu Mevla dilden dileklerinizi, gönülden muratlarınızı versin.
Bu evreni yaratan yüce Allah, emeklerinizi boşa vermesin.
Yaptığımız dualarımızı, yedirdiğiniz lokmalarımızı dergâhı izzetinde kabul eylesin.
Dil bizden, yardım Pir den, şefaat Hz. Muhammed Mustafa dan olsun. Lokma hakkına, sofra hürmetine, Erenler ker
alinti:aleviler-aleviten sitesinden
ahmet demir
alieren2000
25-01-2008, 11:36 PM
Sevgili dostlarım,
Alevi inancında kirvelik, müsahiplik kadar önem taşımakta ve dğer görmektedir. Kirvelik erkek çoçuklarının sünnetlerinde gözünü tutuan kişi olmakla birlikte alevi inancında yol kardeşi de olmaktadır aslında. Çünkü kirve olduğunuz aileden birisi ile evlenmek alevi inancıda yasaktır ve evlenen kişiler yol düşkünü olurlar ve alevi cemlerine alınmazlar.. Kirvelik aralarında olan aileler samimi ve sıcak ilişkileri olur aslına bir nebze toplum düzenini sağlamak içinidir.
saygılar
Degerli Dost Derviscemal,
Alevilikte kirveligi müsahiplik kadar önemli oldugunu vurgulamissiniz. Ama Kirvelik Ege, Marmara, Akdeniz daha dogrusu Bati Anadoluda mevcut degil. Almanyada bulundugumuz bölgede sünni kürtlerde var. Bence Kirvelik doguda yasayan halkin alevi veya sünni ortak kültürü. Eger öyle olmasaydi bizdede olmasi gerekirdi.
saygilarimla
araknafobia
26-01-2008, 12:09 AM
Ya şu kirvelik durumunu bir çözemedim ki...
Kirvelik nedir?
Alevilite neden önemlidir ?
Kirvem olmak zorunda mı?
Kirvem olmazsa ne olur?
Kirvem tanımadığım biri olamazmı?
Kirvem sünni olsa n'olur?
Akrabam olsa n'olur?
gerçekten önemli mi bunu bile bilmiyorum... Beni de aydınlatırlar umarım...
Kirvelik nedir ? :Kirvelik birbirini seven ve bunu nesilden nesile ikrar bağı olarak sürdüreceklerinden emin olup kanaat getirilen kişi ve aileler arasında gerçekleşir.
Alevilite neden önemlidir ? :Alevi toplumundaki kirvelik ve sünnet yaklaşımını, inanç, biyoloji ve sosyolojik açılardan değerlendirmek doğru olur.
Aleviler, kirvelik ve sünnet olgusunu, Sünni İslam şeriatından oldukça farklı bir biçimde algılarlar.Alevi toplumundaki kirvelik ve sünnet yaklaşımını, inanç, biyoloji ve sosyolojik açılardan değerlendirmek doğru olur.
Aleviler, kirvelik ve sünnet olgusunu, Sünni İslam şeriatından oldukça farklı bir biçimde algılarlar.
Kirvem olmak zorunda mı ? :Amaç hatayı asgariye indirgemek, toplumsal yaşamda birlikteliğin, dostluğun, kardeşliğin devamını sağlamaktır. Kirvelik, bu amaca yönelik manevi bağ ve kutsal törelerden biri olarak karşımıza çıkar.
Kirvem sünni olsa n'olur ?
Akrabam olsa n'olur ?
Değerli can bu iki soruya da şole bir yanıt vermek isityorum aslında tüm soruların cevapları yukarda verdiğim üç cevapta bulabilirsin .
Kirvelik kutsal vede mukaddes bir olgudur.Ayrıca zaten alevilikteki inanç sistemine göre herkez kirve olamaz.
Kirve olabilmek için akraba koşulu yoktur gönül razılığı vardır.
Umarım yanlış bilgi vermemişimdir .
Saygılar...
alieren2000
26-01-2008, 12:33 AM
Kirvelik nedir ? :Kirvelik birbirini seven ve bunu nesilden nesile ikrar bağı olarak sürdüreceklerinden emin olup kanaat getirilen kişi ve aileler arasında gerçekleşir.
Alevilite neden önemlidir ? :Alevi toplumundaki kirvelik ve sünnet yaklaşımını, inanç, biyoloji ve sosyolojik açılardan değerlendirmek doğru olur.
Aleviler, kirvelik ve sünnet olgusunu, Sünni İslam şeriatından oldukça farklı bir biçimde algılarlar.Alevi toplumundaki kirvelik ve sünnet yaklaşımını, inanç, biyoloji ve sosyolojik açılardan değerlendirmek doğru olur.
Aleviler, kirvelik ve sünnet olgusunu, Sünni İslam şeriatından oldukça farklı bir biçimde algılarlar.
Kirvem olmak zorunda mı ? :Amaç hatayı asgariye indirgemek, toplumsal yaşamda birlikteliğin, dostluğun, kardeşliğin devamını sağlamaktır. Kirvelik, bu amaca yönelik manevi bağ ve kutsal törelerden biri olarak karşımıza çıkar.
Kirvem sünni olsa n'olur ?
Akrabam olsa n'olur ?
Değerli can bu iki soruya da şole bir yanıt vermek isityorum aslında tüm soruların cevapları yukarda verdiğim üç cevapta bulabilirsin .
Kirvelik kutsal vede mukaddes bir olgudur.Ayrıca zaten alevilikteki inanç sistemine göre herkez kirve olamaz.
Kirve olabilmek için akraba koşulu yoktur gönül razılığı vardır.
Umarım yanlış bilgi vermemişimdir .
Saygılar...
Degerli Can,
Kirvelik hakkinda verdigin bilgiler icin tesekkürler. Ama bizde Kirvelik diye bir makam yok. Bati alevilerinde mevcut degil. Bunu nasil anlatacaksin?
Benim kendi düsüncem, doguda yasayan halkin ortak paylastiklari bir kültür.
saygilarimla
Zerikanlı
12-03-2010, 06:51 AM
Değerli canlar merhaba,kirvelik konusu dal budaksalan bir konu malesef,özelikle gençlerin evlenme durumlarında büyük sorun olmaya başlamıştır,nedeni ise kuşak sınırı belli değil bizim oralarda,örnek olarak dedemin kivresi olduğu bir köylümüzün kızı başka köyde evli ve evlendiği gencin nikahına girmiş bu evlilikte doğan kızı bizim delikanlıya düşermi düşmezmi, düşmez derseniz o zaman dini nikahın ne anlamı kalıyor,bence başkasının nikahına girmiş bir bayanın kızı evlenmeden önceki babasının kirve torununa düşmesi lazım derim ben...
vBulletin® v3.6.5, Copyright ©2000-2010, Jelsoft Enterprises Ltd.