PDA

: Alevilerde Ölü Geleneği.. .


soreş
11-09-2006, 09:51 AM
Merhaba Canlar.Bir Alevi Sitesinde bulduğum parçayı paylaşmak istiyorum.
Parça Alevilerde ölü geleneğini anlatıyor ve öncelikle kendi akrabalarımdan örnek vermek istiyorum, yorumda bulunmak istiyorum

Ben Sivaslıyım.Koçgiri ve Zerikan Aşiretlerinden bir Aleviyim.Bizde biri öldüğü zaman hemen hemen tüm yakınlarımız ve akrabalarımız ölü evinde toplanırlar.Bizim yörelerde yaşlılardaki geleneksel giyim genellikle Siyah ve Tonları olduğundan tam bir matem havası görünümündedir.Kadınlar genelde bir odaya toplanır ağıtlar yakarlar, erkekler ise cenaze işleriyle ilgilenir.Ölü ailesi Kurban kesecekse kurbanını keser ve pişirilerek herkese dağıtılır.Dede çağırılır Kuran okutulur ve Cenaze Cemevine götürülür.Tüm akrabalarla Cemevine gidilir ve Cemevinde ölü yıkanırken kadınlar Ağıt yakarlar devamlı Türkçe / Kürtçe karışık..

Bu matem havası uzun bir süre devam eder ve benim gördüğüm en büyük dayanışma cenazelerde olmuştur..

Daha sonra hersene mezar törenleri düzenlenir Haziran aylarında ve her sene yılın belli zamanlarında Mezarlar ziyaret edilerek ağıtlar yakılır...

Birim yörenin kadınları genelde bu tip giyinir.
http://img353.imageshack.us/img353/479/goruntu5677uvca7.jpg




Alevilerde Ölü Geleneği

Alevilikte mücerretlik yoktur. Doğurganlık, üretim, paylaşım, katılımcılık, çoğulculuk, özgürlük ve eşitlik temeldir. Hayat mücadeledir: Doğum, evlenme, ölüm yaşamın önemli birer evresidir.

Çorum, Amasya, Samsun. Ordu, Yozgat, Tokat bölgesinde “Su Selası”nda “Hitit gelenek ve göreneği” aynen Alevi inanç ve töresine geçmiştir. Malatya yöresinde mukim Alevi Kürt Atma Aşiretinde ölen Aşiret Reisi veya efradı ile bir zengin şahıs ise onun için Koç veya Teke Kurban edilerek 7 gün “ölü aşı” şöleni verilir ki, bu da“Hitit gelenek ve göreneği”nde dini ayin töreninin bir ürünüdür. Atûfî Hayreddin Hızır’ın çiftliğinin olduğu ve bugün üç köyün bulunduğu yörede Hitit Höyükleri ve kalıntıları vardır. Hakk’a yürüyen bir kimse (kadın veya erkek) daha naaşı gömülmeden bir “Dar / Toprak Kurbanı” tığlanır. Ölen kişi fakir ise cemaat kendi arasında para toplayarak kurban keser ve borçlarını öderler. Cenaze evden çıkarken “Su Selası” denilen dini törenle “Hüseynî makamında” Teslim Abdal’ın bir nefes söylenerek uğurlanır ve ardından bir barkaç / kova su dökülerek ölen şahıs “dar-ı bekaya” yolcu edilir.

Cenazenin defnedildiği (sırlandığı) günü akşamı ölen şahıs, “Dâra Çekilir” , ve “Ölü Dârı Erkânı ve Cemi” düzenlenir. Dersim bölgesinde ölü dârına “Meyyit Cemi” denmektedir. Samsun-Terme’nin Sivaslılar Köyü’nde kadınlar ayakta yas içinde çeneleri fındık çubuklarına dayalı olarak dara dururlar. Ölen şahsın musahibi ile birinci derecede ki akrabaları ilk gün dede tarafından batînen sorgulanır, sorumluluk ve yükümlülük altına sokulurlar. Meftanın insanlara borcu-alacağı varsa ödenir. İncinen varsa rızalığı alınır. Ölen şahıs “kul hakkı”yla “dar-ı beka”ya gitmez. Bu dünyada aklanır-paklanır, durulur-arınır ya da düşkün olarak gönderilir. Dede ölen insan için şu özdeyişi söyler: “Eğer önünde ki kadifeyse onu sen dokudun. Yok eğer Diken’se onu da sen diktin” bu çerçevede mevta sorulsun sorgulansın.

Birinci günü kesilen kurban pişirilerek “ölü aşı” yemeği verilir. 40. cı günü ise; “Dârdan İndirme Erkânı / Cemi” düzenlenerek, “toplumdan rızalık” alınarak, Hakk’a yürüyen dârdan indirilir. Kırkıncı günü yine yemek verilir. Bu cemde ölen şahıs aklanır ya da “ulu divan”a bırakılarak “uhrevi dünya”ya yolcu edilir.

Alevilikte 1- 40 gün arası geçen zaman aralığı “berzah alemi” olarak anılır kı; bu ölen şahsın son “görgü cemi”nin yapıldığı bir dönemi kapsar. Alevilikte ölüye telkin yoktur.

Ölen insan düşkünse “Dâr Cemi” düzenlenmez, kurban da tığlanmaz, yemeği yenmez. Şeklen / biçimsel / zahiren, şeriata uygun cenaze namazı kılınarak, toplumdan rızalık alınmadan defnedilir.

www.alewiten.com

soreş
13-09-2006, 12:54 AM
Kahramanmaraştan bir Cenaze ayini..Ölen kişinin mezarı üzerinde ufak bir ateş yakılıyor.. Yolu açık olsun diye.. Zerdüşt kalıntısı büyük ihtimalle..

http://img127.imageshack.us/img127/9823/modulessp5.jpg

kemalay
13-09-2006, 12:55 AM
bence bu değişiyor yöresel olarak aynı olduğunu zannetmiyorum

soreş
13-09-2006, 12:57 AM
Evet abi.. Yöresel farklılıklar olabilir. Mesela Alevi Kürtlerde Mezar Başında lokma falan yeniyor.. Sanırım Tuncelide yaygın.

Zenan_00
15-09-2006, 03:40 AM
Alevilik zaten Anadolu Türkleriyle bütünleşmiş bir kültür mozağiyidir. İnanç biçimidir. Ondan dolayıdı ki çeşitli inançları içinde barındırır. Ama ortak olan nokta şudur: Allah-Muhammed-Ali üçlemesidir.Çok güzel bilgilerdi teşekkür ederim

Adnbaran
21-09-2006, 12:25 AM
soreş yüreğine sağlik

umut_istanbul
21-09-2006, 02:38 AM
Teşekkürler bu güzel konuyla ilgili.

Geleneklerimiz bizim asıl kimliğimizi ortaya koyuyor. Eski Anadolu medeniyetlerinden başta Hititler, Sümerler olmak üzere birçok halkın inancını halen sürdürüyoruz. Bundan umarım Aleviliği tek bir ırkın tekeline almak isteyenler bir anlam çıkarırlar.

sevgiler soreşger.

soreş
21-09-2006, 04:44 AM
çok derin bir inancımız var gerçekten...

erenoglu
21-09-2006, 09:34 AM
sevgili sores can bu güzel paylasimin icin tesekkürler.emegine yüregine saglik.

sevgiler

Duygu
21-09-2006, 09:41 AM
paylaşım için teşekkürler...

yağmur yüreklim
21-09-2006, 09:41 AM
Gürsel bu sivas yöresimi?Kahramanmaraş yazıyordu bir resmin altında? Bilgi verirsen sevinirim..

yolcu_58
21-09-2006, 10:00 AM
bu ölü gelenegi yörelere göre degişmiyormu ki her yörenin ki farklı bildigim kadarıyla

soreş
22-09-2006, 08:02 AM
Gürsel bu sivas yöresimi?Kahramanmaraş yazıyordu bir resmin altında? Bilgi verirsen sevinirim..

Resim maraş yöresi can..;)

yağmur yüreklim
22-09-2006, 08:32 AM
Resim maraş yöresi can..;)

saol canım..;) Ben sivas falan sandımda..

Av.A.Guvercin
22-09-2006, 08:40 AM
Teşekkürler bu güzel konuyla ilgili.

Geleneklerimiz bizim asıl kimliğimizi ortaya koyuyor. Eski Anadolu medeniyetlerinden başta Hititler, Sümerler olmak üzere birçok halkın inancını halen sürdürüyoruz. Bundan umarım Aleviliği tek bir ırkın tekeline almak isteyenler bir anlam çıkarırlar.

sevgiler soreşger.

Degerli dost siz de ayni hataya dusmeyiniz ve dusmediginizi gosteriniz sahsim adina sonuna kadar sizine beraber olacagimin ortk hareket edecegimin garantisini veririm.

Ancak siz de benimle birlikte kastettigim kataya dusuenlere karsi mucadele edecekmisiniz.

Saygiarimla

umut_istanbul
22-09-2006, 08:49 AM
Degerli dost siz de ayni hataya dusmeyiniz ve dusmediginizi gosteriniz sahsim adina sonuna kadar sizine beraber olacagimin ortk hareket edecegimin garantisini veririm.

Ancak siz de benimle birlikte kastettigim kataya dusuenlere karsi mucadele edecekmisiniz.

Saygiarimla

Tam olarak anlayamadım bahsettiğiniz konuyu.

Alevilik bence sırf islam değildir içinde çok farklı inanclardan motifler var sırf islam olsak Şii olurduk. Bizim farkımız şiilerle bile büyüktür yani kendine özgü anadolu inanc mozağiyiz.

Aleviliğin renkli yanını her zaman desteklerim çünkü bu ülkede bize hep tek din tek mezhep tek ırk anlayışı dayatıldı

Alevilikte ise Türkmen Kürt zaza Arap motifler var bu büyük bir zenginliktir. Bu açıdan diyorsanız sonuna kadar birlikteyiz.

soreş
23-09-2006, 01:35 PM
Ateş yakma geleneği sanırım sadece Maraş yöresinde yaygın..

şelpe
23-09-2006, 01:46 PM
Ateş yakma geleneği sanırım sadece Maraş yöresinde yaygın..
Evet bizim koyde boyle bir gelenek var . cenaze gomuldukten sonra gece uzerinde ate$ yakilir ...

soreş
23-09-2006, 01:47 PM
Zerdüştlük kalıntısı olabilir yada yöresel..

umut_istanbul
23-09-2006, 02:24 PM
Evet bizim koyde boyle bir gelenek var . cenaze gomuldukten sonra gece uzerinde ate$ yakilir ...

Sivas yöresindede duymuştum eski bir adetmiş kürtçe bir ismi vardı o törenin.

sezair
27-09-2006, 02:31 AM
alevi toplumunda cenaze geleneği farklı şekillerde yapılmaktadır.
sizlerle birebir şahit olduğum cenaze geleneklerini paylaşmak isterim.

1.sivas imranlı ve çevre yörelerde cenaze olduğu zaman cenaze sahibi evde çıkana kadar ailesinindir.ama cenaze evden çıktıktan sonra cenaze sahibi komşuların, dostlarınındır.cenaze alevi geleneklerine göre yıkanır ve yakın akrabaları, eşi, dostu kendileri için ölen candan helallik isterler bu hellallik de ölen canın yıkama işlemi bittikten sonra sıra ile ölünün başından başlayarak ayak parmaklarına kadar su dökülerek yapılır.bu su dökme sırasında ölen candan rızalık istenir.özel olarak dileyen canda başında bir dua okur veya bir kısa ağıt yakabilir.cenaze daha sonra kefenlenir, tabuta konularak cenaze merasimimin yapılacağı yere götürülür(fakat bazen cenaze sahiplerinin isteği doğrultusunda ağıt yakan kadınların yanına da bırakılır).
cenaze namazından önce salavat okunur.bugün bu gelenek köylerde devam ederken büyükşehirlere göçen alevi toplumu bunu hemen hemen yitirmiştir.cenaze namazına başlamadan önce canlardan rızalık istenir ve bu rızalık şu şekildedir
ademin zürriyetinden
halil ibrahim peygamberin milletinden
ahir zaman peygamberi muhammed mustafanın ümmetinden
aliyel mürtezanın yolundan
caferi sadığın mezhebinden
olan ....canı nasıl bilirsiniz
bu rızalık üç defa okunur ve rızalık canlardan istenir.
cenaze defin işlemi sonunda mezara su dökülür ve hazır bulunan cemaatin huzurunda hoca dua okur.dua bittikten sonra cemaat yakın ailesine baş sağlığı diler ve hakka yürüyen canın hayrına uygun bir evde -şehirlerde genelde artık buralar cemevleridir veya yöre derneklerinde-yemek verilir.mezarın başında herkes dağıldıktan sonra bir can kalır ve özel bir dua vardır bu duayı okur.her okuyuşta bir adım atar ve 7 adım sonunda dua tamamlanır ve hakikat yolculuğu başlar.bu geleneğe 3 defa şahit oldum.ama bu hakikat yolculuğu adım atan için çok zor bir durum.
aile cenaze işlemi tamamlandıktan sonra üçünde hakka yürüyen canın elbiseleri yıkanır.bu işlem genelde birkaç aile ferdinin katılımı ve yakın komşuların katılımıyla olur.dua okunur ve işlem tamamlanır.daha sonra yedisi okunur burdada yine aynı şekilde dua okunur ve evin genel yas hali devam eder.bu arada her gece yasini şerif okunur.ve kırkıncı gününde kırkı okunarak bu işem kırkına katılan canların huzurunda bağlanmış olur.52'si de yine aynı şekilde kuran okunarak tamamlanır.her sene genelde haziran ayında mezar kaldırma işlemleri yapılır.alevi mezarları genelde 3 yada 7 kattır.ama son dönemde bu mezar çeşidi yerine kundak şeklindeki mezar çeşidine bırakmıştır. aslında yiten değerlerimizden biri.

ölüden sonra yapılan cemler dardan indirme olarak adlandırdığını biliyorum.bu konuda sizlere tokat niksar yöresinde şahit olduğun bir cenaze geleneğini paylaşayım
2.maltepe cemevinde o dönem gençlik başkanlığı yapıyordum ve cemevinde bir işim vardı,cemevine geldiğimde bir cenazenin olduğunu kalabalıktan anladım.normal işlemler yapıldı ve cenaze defininden sonra kurban kesildi bu arada bende sadece kurs odasından cem salonuna bakıyorum ve bir süre sonra dardan indirme cemi başladı.6 bayan 6 erkek ki bunlar musahip tutan çiftlerden oluşuyor cem salonunun ortasında bir halka oluşturdu diğer canlarda onların etrafında halka oluşturdu.halkayı oluşturan 6 çift üstlerine büyük bir ciddiyet ve bağlılıkla kefen sardıkar, hayatımda ilk defa şahit olduğum bir dar cemiydi.canlar kefeni sardıktan sonra oturdular dualar ve mersiyeler okudular, belli yerlerde secdeye kapandılar belli yerlerde ayağa kalktılar.lokma duası verdiler ve cemi bitirdiler.

tüm canlara aşkı niyazımı sunuyorum
hizmet hakka ola................

çömez
27-09-2006, 04:38 AM
Canlar,
Bu cenaze işleri bizim bir sıkıntımız handıkapımız,
Şehirlerde cenazelerimiz,Hanifi öğretisine göre yapılmakta, ve bazen hocalar bu ölen kişi Alevi ise yapmamaktadır.

piro
27-11-2006, 02:28 AM
bizdede cenaze gömüldükten sonra lokma dagitilir.

Kızılırmak_
27-11-2006, 05:10 AM
çok güzel bir paylaşım.Hemen hemen her yörede alevilerin aynıdır ufak farklılıklar gösteriyor.Bizde de mum yakarlar ahirette yolunu aydınlatsın diye.Gerçekten kültürümüze ve inancımıza ilişkin güzel bir paylaşımdı.

alican3348
27-11-2006, 03:28 PM
paylaşım için sağol

alican3348
27-11-2006, 03:30 PM
Tam olarak anlayamadım bahsettiğiniz konuyu.

Alevilik bence sırf islam değildir içinde çok farklı inanclardan motifler var sırf islam olsak Şii olurduk. Bizim farkımız şiilerle bile büyüktür yani kendine özgü anadolu inanc mozağiyiz.

Aleviliğin renkli yanını her zaman desteklerim çünkü bu ülkede bize hep tek din tek mezhep tek ırk anlayışı dayatıldı

Alevilikte ise Türkmen Kürt zaza Arap motifler var bu büyük bir zenginliktir. Bu açıdan diyorsanız sonuna kadar birlikteyiz.

Yüreğine sağlık zerdest,keşke herkes anlasa bunu