[Rojaazme]

KIZILBAŞLIK NEDİR



Kızılbaşlık teriminin kökenine ilişkin çok çeşitli görüşler vardır. Kızılbaşlık terimine özel anlam yükleyen ve kendisiyle özdeşleştiren Türkmenler olmuştur. Kürşat KARACABEY bu konuya ilişkin uzunca bir yazı yazmıştır.

Biz burada kısaca Aleviler, Kızılbaşlığı nasıl algılıyorlar ona değineceğiz. Prof.Dr. Emel Esin ve Dr.İsmail Kaygusuz; Çin, Arap ve Rus kaynaklarına dayanarak verdikleri bilgilere göre: Alevi terimini Orta-Asya’da Türkler ilk kez bugünkü anlamıyla 9.yüzyılın ilk çeyreğinden sonra kullandıklarını iddia etmektediler.


İslamiyeti, Türk töre ve inanç potasında eriten Türkler, yeni senteze (alışıma)’da, Emevi ve Abbasi İslam anlayışından ayırmak için, muhalefetteki Hz.Ali yanlı bir ifade ile Alevilik demişlerdir. Türk destanlarında Hz. Ali ile Gök-Tanrı özdeşleştirilmiştir.

Alevilik mezhepten ve tarikatten daha çok bir “Akılcı Tasavvuf Yolu”nu içerir. Yüzlerce yıl süren göç dalgaları halinde Anadolu’ya gelen Türkler; akılcı inanç ekolüne sahip oldukları için Alevilik yeni anayurtlarında yetersiz kalır. Bu kavram yerine siyasi iktidarı da hedefleyen yeni bir terim ile kendilerini ifade ederler. O da Kızılbaşlık’tır.


Kızılbaşlık siyasetinin temellerini Hâce Bektaş Veli Dergâhı Postnişini Balım Sultan (1458-1519/20) ile Şah İsmail Hatayî (1487-1524) atmışlar ve teorize etmişlerdir. Anadolu Alevi ve Bektaşi Türkmenleri’nin derleniş ve toparlanışlarının: Birincisini, Baba İlyas Horasanî (?-1240); İkincisini, Sultan Hünkâr Hâce Bektaş-ı Veli (1209/10-1271/2); Üçüncüsünü, Şeyh Bedreddin (1357-1420); Dördüncüsünü ise Şah İsmail Hatayî gerçekleştirir. Kızılbaşlık siyaseti; Anadolu’da yapılan Seyyid Ocakları mensubu dedeler ile Türkmen Aşiret, Oymak ve Oba Beyleri’nin katılımıyla iki “TÜRKMEN KURULTAYI”nda somut uygulanabilir hale gelmiştir. Her iki toplantıya da Şah İsmail başkanlık etmiştir. Birincisi, Erzincan-Tercan’ın Sarıkaya yaylasında 1500 yılında gerçekleşmiş; alınan karar sonucu, “SAFEVİ TÜRK KIZILBAŞ DEVLETİ” kurulmuştur. İkincisi; yine Şah İsmail’in başkanlığında Sivas’ın Yıldızeli’ne bağlı Banaz-Bedirli arasındaki 1509 yılında yapılır. Bu toplantıda yeni kurulmuş devletin askeri ve politik stratejisi tartışılır. Devletin sınırları; Batı’da Fırat-Dicle Irmağı’ndan; Doğu’da Aral Gölü-Ceyhun Irmağı’na kadar ki coğrafi bölgeyi kapsayacak şekilde belirlenir.


Bu iki kurultayla Kızılbaşlık toplum projesi ve devlet sistemi belirlenerek uygulamaya koyulur. Şah İsmail: “Yüreği dağ, Bağrı kızıl yakut gibi kan olmadan, Kızılbaş olmak kimsenin haddi değildir” der. Fakat bu Kızılbaşlık tasarımı, Şah İsmail’in 23.5.1524 yılında Hakk’a yürümesiyle son bulur. Safavi Türk Kızılbaş Devlet erkinden, Türkmen Beyleri giderek dışlanır ve yerlerini, Selçuklular’dan bu yana sürekli devlet yöneticisi çıkarmış Fars kökenli aristokrat ailelerden gelen bürokratlar ve Şii mollalar alır. Türkler yurdu olan bugünkü Güney Azerbaycan sömürge statüsünde kalır. Sonuçta Safevi Devleti bir Fars (İran) devleti olur. Şah İsmail sonrası Kızılbaş Türkmenler yer yer “muhalif düzeyde” başkaldırmalarına karşın başarılı olamamışlar, Osmanlı devlet yöneticileri kanlı bir şekilde ayaklanmaları bastırmıştır.


Anadolu Türkmen Oymaklarının ve Dede Ocaklarının “Kızılbaşlık Toplum Projeleri” de Şah İsmail sonrası “ütopya” olarak yerini “Mehdi beklentisi”ne bırakır ve “tefekkür dönemi”ne girilir.

Avrupa devletlerinin azınlıklar meselesini dayatmasından sonra Osmanlı Devleti; 1839 Gülhane Hattı Hümâyûnu ilanına müteakip “Alevi Türkmenleri” İslam dairesinde kabul eder.


Kızılbaşlık tanımına gelince: Alevi-Bektaşi inanç ve kültür öğretisinin, toplumsal yaşam tarzının; siyasallaşmış doktrinel adına ve devlet iktidarını amaçlayan stratejik hedefine; sosyo-ekonomik toplumsal kuramının uygulama düzeninin sistemine KIZILBAŞLIK denir. Yani Alevilik öğretisinin; toplumu bilgi ve becerilerisiyle yönetme, iktidar erkiyle uygulama modeline Kızılbaşlık sistemi denir.

Bugün ise Alevilik ve Kızılbaşlık özdeş hale gelmiştir.

Destanlardan ve çeşitli kaynaklardan Oğuz Türkmenleri’nin “kızıl börk”, siyah libas ve 40 cm. boyunda ökçesiz sivri burunlu “kızıl çizme”ler giydiklerini bilmekteyiz. İbni Bibi ve Prof. Fuat Köprülü; Babailer İsyanını, "Siyah libaslı, kızıl börklü, ayakları çarıklı” Türkmenlerin, Karamanoğlu’nun komutasında Konya’yı istila etmelerini, Bektaşilik ceryanını, Safevi İmparatorluğunun kurulmasını, Heterodoks Göçebe hareketleri olarak değerlendirmektedir. Horosan’da, Selçuklu İmparatoru Sancar'a isyan eden Türkmenleri de aynı sosyal tipi temsil eden zümreler olarak değerlendirmektedir.



Ulâ’n bana Kızılbaş demiş, desin!

Doğru söyler Yezit, isterse sövsün!

İsterse Pir Sultanlar gibi assın!

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Herkes bilsin ikiliği hiç sevmem,

İkrar verdim, bir daha geri dönmem,

İnsanım yolumdan ayrı hiç kalmam,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Başta Kızılbaş Ali, hem de Veli,

Onların yüreği dağ gibi ulu,

Bağrı kızıl yakut hem de kan dolu,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Şah Hatayi pirim benim çağlarım,

Yüksünmedim kızıl çarık teperim,

Kara libas ile cenğe giderim,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

ONAR BABA yarenimle hem hâlim,

Başımda kızıl börk bağlı Türkmenim,

Nâr-ı hâl içinde gökte uçmağım,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.


kaynak..www.hubyar.org

[Alihanlı]

Yüksünmedim kızıl çarık teperim,

Kara libas ile cenğe giderim,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

ONAR BABA yarenimle hem hâlim,

Başımda kızıl börk bağlı Türkmenim,

Nâr-ı hâl içinde gökte uçmağım,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.



kızılbaş ismi nerden geldiği ile ilgili bu dizelerde açıklanıyor,daha başka varsayımlarda var.
..yüreğine sağlık can.

[celal abbas]

kızılbaşlığın bir terim olarak ne zaman kültürümüz içine girdiği arkadaşların da belirttiği gibi çeşitli varsayımlarla birlikte bir muamma.bizim aile içinde dedelerimizden duyduğumuz hz. muhammedin hakka yürümesinden sonra hz. ali onun mezarının başında kızıl bir bezle beklemiş olduğu ile ilgili bir rivayet. bunun devamında ilk halifenin halifelik seçiminden sonra hz.muhammedi mezarından çıkarıp tekrar gömmek istemesi ve hz. alinin buna izin vermemesi ve hz muhammedin bununla ilgili bir hadisi ''ne zaman ali başına kızıl bir bez bağlar o zaman kimse onun karşısına çıkmasın yoksa yeryüzünde kimse kalmayana kadar herkesle savaşır'' olması ilk halifeyi bu düşüncesinden caydırmış.diye bir hikayede var. ailede kızılbaşlığın burdan kaldığı ile ilgili rivayet böyle.elbette bu sadece bir rivayet.günümüz açısından pek bir bilimselliği yok ama bir paylaşım olsun diye aktarmak istedim.

bu arada kızılbaşlık sadece anadolu alevilerine özgü bir terim de değil bunu da belirtmek isterim. bu gün pakistan afganistan ve hindistandaki bazı sufi topluluklar da kendilerini kızılbaş olarak tanımlar. belki bu bize kızılbaşlığın kökeni hakkında bir fikir yürütebilmek için yardımcı olabilir .


saygılar.

unutmadan can emeğine sağlık.



gidi yezit bize kızılbaş demiş
meğer şahı sevdi dese yeridir.
yetmiş iki millet sevmedi şahı
biz severiz şahı merdan alidir.

[bektasiyiz32]

kardesım yureyıne saglık..eyvallah can

[Rojaazme]

sizlerinde yüregine sağlık canlar okuyup fikir eklediginiz içinde tşkler..

[berdan917]

yüreğine sağlık dost herkesin bir yaklaşıma var ama ortada tekbir kültür var dostça....

[Rojaazme]

yüreğine sağlık dost herkesin bir yaklaşıma var ama ortada tekbir kültür var dostça....ey vallah can...

[karakanat]

04. Ez Qızılbaşim (Kırdaşki/Kürtçe)


Hey Muhammed lı cenetde taca seré Zühre´ye; lımın seré Zühre´ye
Axx, Ali kemera pışta Fadime´ye; lımın pışta Fadime´ye
Hey loma Fadime ra gotibum halé mın usaye; lımın halé mın usaye
Loma mın Sa Ali ra, Ya Sevdigim dıbém,
Haydarım dıbém
Şahé Merdan dıbém
Ya Merdo Meydan dıbém
Loma mı Sevdigim Sa Ali ro ya Heyderi Kerar dıbém
Ya Merdo Meydan dıbém
Ya Şahé Merdan dıbém



Hey Feqi du feqır mekewe, ez Qızılbaşim, wele ez Qızılbaşim
Dılo ezo zu Ewladé Oli ra wele qayet dılxweşim, lımın pırr dılxweşim
Hey dıbém, ezo dıjmıné Ali ra dey hem dılnexweşim, dey hem dılnexweşim
Loma no dijmıno Ali ra nerew ke, mı zalımi dıbém
Kafır dıbém
Lanetli dıbém
Nadan dıbém
Lomano dıjmıné Ali ra kafıri dıbém
Nadan dıbém
Mervan dıbém



vatoğ Mazgirt/Dersim
aredaoğ/aranje: Metin Kahraman


























04. Ben Kızılbaşim (türkçe)


….
….
….
Hey…. Muhammed cennetde Zühre´nin başındaki taç´tır;
Ah, Ali Fadima´nın belindeki kemerdir.
Hey bunun için Fadima´ya dedim ki: halim böyledir, vay böyledir
Bunun için Şah Ali´ye, Ey Sevdiğim diyorum
Haydarım diyorum
Şahı Merdan diyorum
Ey Meydanlar Merdi diyorum
Bunun için sevdiğim Ali´ye, Haydari Kerar diyorum
Ey Meydanlar Merdi diyorum
Ya Mertler Şahı diyorum



Hey hafız fakir düşme(yanlış bilme), ben Kızılbaşim; vallahi ben Kızılbaşim Ah gönlüm, Ali evlatları´ndan da vallahi, gayet hoş gönüllüyüm Hey diyorum ki, Ali düşmanlarıyla da bütünüyle, gönlü nahoşÂ´um, gönlü nahoş...
Bunun için Ali düşmanlarıyla yol alma, ben Zalim diyorum
Kafir diyorum
Lanetli diyorum
Nadan diyorum
Bunun için Ali düşmanlarına Kâfir diyorum
Nadan diyorum
Mervan diyorum


Söyleyen: Mazgirt/Dersim
Der/düz.: Metin Kahraman

[şehriban]

Kızılbaşlığı bile getirip Türklüğe bağlıyorsunuz ya sinir oluyorum.Hz. Ali'nin ordusu askerleri çok muş yanlışlıkla birbirlerini bile öldürdükleri oluyormuş.Yezit'in ordusundan ayrılmak için yani birbirlerini bilmek için Ali'nin askerleri başlarına kızıl bezler sararlar mış.Hem yeşil ve kırmızı Cebrailden hediye gelmedi mi Muhammed'e.Türklükle ne alakası var insanın sabrını zorluyorlar artık yeter ya.

Yok oğuz türkleri yok Gök tanrı ne alakası var Alevilikle.Pakistan da Afganistan daki şiilerde de kırmızı kutsal yoksa onlar da mı Oğuz Türkü.Saçmalardan seçmeler.

[Rojaazme]

04. Ez Qızılbaşim (Kırdaşki/Kürtçe)


Hey Muhammed lı cenetde taca seré Zühre´ye; lımın seré Zühre´ye
Axx, Ali kemera pışta Fadime´ye; lımın pışta Fadime´ye
Hey loma Fadime ra gotibum halé mın usaye; lımın halé mın usaye
Loma mın Sa Ali ra, Ya Sevdigim dıbém,
Haydarım dıbém
Şahé Merdan dıbém
Ya Merdo Meydan dıbém
Loma mı Sevdigim Sa Ali ro ya Heyderi Kerar dıbém
Ya Merdo Meydan dıbém
Ya Şahé Merdan dıbém

Hey Feqi du feqır mekewe, ez Qızılbaşim, wele ez Qızılbaşim
Dılo ezo zu Ewladé Oli ra wele qayet dılxweşim, lımın pırr dılxweşim
Hey dıbém, ezo dıjmıné Ali ra dey hem dılnexweşim, dey hem dılnexweşim
Loma no dijmıno Ali ra nerew ke, mı zalımi dıbém
Kafır dıbém
Lanetli dıbém
Nadan dıbém
Lomano dıjmıné Ali ra kafıri dıbém
Nadan dıbém
Mervan dıbém



vatoğ Mazgirt/Dersim
aredaoğ/aranje: Metin Kahraman


























04. Ben Kızılbaşim (türkçe)


….
….
….
Hey…. Muhammed cennetde Zühre´nin başındaki taç´tır;
Ah, Ali Fadima´nın belindeki kemerdir.
Hey bunun için Fadima´ya dedim ki: halim böyledir, vay böyledir
Bunun için Şah Ali´ye, Ey Sevdiğim diyorum
Haydarım diyorum
Şahı Merdan diyorum
Ey Meydanlar Merdi diyorum
Bunun için sevdiğim Ali´ye, Haydari Kerar diyorum
Ey Meydanlar Merdi diyorum
Ya Mertler Şahı diyorum



Hey hafız fakir düşme(yanlış bilme), ben Kızılbaşim; vallahi ben Kızılbaşim Ah gönlüm, Ali evlatları´ndan da vallahi, gayet hoş gönüllüyüm Hey diyorum ki, Ali düşmanlarıyla da bütünüyle, gönlü nahoşÂ´um, gönlü nahoş...
Bunun için Ali düşmanlarıyla yol alma, ben Zalim diyorum
Kafir diyorum
Lanetli diyorum
Nadan diyorum
Bunun için Ali düşmanlarına Kâfir diyorum
Nadan diyorum
Mervan diyorum


Söyleyen: Mazgirt/Dersim
Der/düz.: Metin Kahramaney vallah can yüregine sağlık.

[karakanat]

aleviliğin referansı ırksal bir takım sonuçlar değildir.....aleviliğin referansı insan sevgisidir...aleviliğin referansını kuran veya türk olarak göstermeye çalışmak onu asiimile etmekten öteye geçmez.......

[türkügözlüm58]

paylaşımlarınız için sağolun yüreğinize sağlık....hızır her daim yardımcınız olsun...

[astokomlu]

Uhud savaşının 3. gününde Hz.Muhammed çadırından çıkar ve elinde ki kılıcı havaya kaldırarak "" bugün benim kılıcımı kim alıp hakkını verecek "" diye buyurur..

sahabelerden Abu Deccane "" Ya Resululah o kılıcın hakkı nedir ?

"" bükülünceye kadar savaşıp, bu savaşı kazanmak ve gerekirse şehit olmak "" cevabını alır..

Abu Deccane himmet ister ve kılıcı alır.. Peygamberin önünde diz çöker, ve duasını alır..

Hz.Muhammed Abu Deccaneyi takip edebilmek için başına ve beline kırmızı kemer bağlar..

savaş esnasında Abu Deccaneden kaçanlar "" kaçın kızılbaş geliyor "" derler ve ilk defa kızılbaşlık burada kullanılır...

şeklinde rivayetler anlatılır...

yine Hz.Ali için ikinci anlatılan bir menkıbede şöyledir..

Hayber kalesinin fethinde Peygamber sancağı Hz.Ali ye verir ve aynı şekilde başına ve beline kırmızı kemer bağlar.. yine savaş esnasından kızılbaşdan kaçarlar.. (Hz.Ali nin bu savaşta ki kahramanlığını bilmeyen yoktur )

ve böylelikle ikinci defa kızılbaş deyimi burada geçer ve ikinci kızılbaş Hz.Ali'dir denilir..

[inanakdemir]

Kızılbaşlığı bile getirip Türklüğe bağlıyorsunuz ya sinir oluyorum.Hz. Ali'nin ordusu askerleri çok muş yanlışlıkla birbirlerini bile öldürdükleri oluyormuş.Yezit'in ordusundan ayrılmak için yani birbirlerini bilmek için Ali'nin askerleri başlarına kızıl bezler sararlar mış.Hem yeşil ve kırmızı Cebrailden hediye gelmedi mi Muhammed'e.Türklükle ne alakası var insanın sabrını zorluyorlar artık yeter ya.

Yok oğuz türkleri yok Gök tanrı ne alakası var Alevilikle.Pakistan da Afganistan daki şiilerde de kırmızı kutsal yoksa onlar da mı Oğuz Türkü.Saçmalardan seçmeler.


ya arkdaşım bilerek mi böyle yazıyorsun anlamadım. ortada kesin olan ve alenen görünen bilgilere bile bu kadar şiddetle karşı çıkmanız, sizin siyasi tavırlı olduğunuzu gösterir.
kızılbaş ismi doğu anadoludaki, şah ismail taraftarı olan türkmen alevi boylarına verilen isimdir. alevilerin tamamına kızılbaş denmez. alevi olup kızılbaş olmayan tahtacı, çepni gibi boylarda vardır. üstelik isim bile türkçe.

[virane]

ya arkdaşım bilerek mi böyle yazıyorsun anlamadım. ortada kesin olan ve alenen görünen bilgilere bile bu kadar şiddetle karşı çıkmanız, sizin siyasi tavırlı olduğunuzu gösterir.
kızılbaş ismi doğu anadoludaki, şah ismail taraftarı olan türkmen alevi boylarına verilen isimdir. alevilerin tamamına kızılbaş denmez. alevi olup kızılbaş olmayan tahtacı, çepni gibi boylarda vardır. üstelik isim bile türkçe.

Bulunduğu yörelere göre isim değişiyor.Kızılbaşlık Şah-ı Merdandan gelir ve kırmızının Alevilerde kutsallığından gelir.Afganistan ve Pakistan daki kızılbaşları ne yapacaksınız onlar da mı Oğuz Türkü.Yaa arkadaşlar Alevilik bir inanç ve kültür dür ne Türklükle ne Kürtlükle alakası yoktur gidiniz kendi sitelerinizde konusun, burayı bulandırmayı bırakın.Bizi de birbirimize düşüreceğinizi zannetmeyin.

[inanakdemir]

Bulunduğu yörelere göre isim değişiyor.Kızılbaşlık Şah-ı Merdandan gelir ve kırmızının Alevilerde kutsallığından gelir.Afganistan ve Pakistan daki kızılbaşları ne yapacaksınız onlar da mı Oğuz Türkü.Yaa arkadaşlar Alevilik bir inanç ve kültür dür ne Türklükle ne Kürtlükle alakası yoktur gidiniz kendi sitelerinizde konusun, burayı bulandırmayı bırakın.Bizi de birbirimize düşüreceğinizi zannetmeyin.

arkadaşım ben ırkçılık yapmıyorum. kızılbaşlık safevilerden gelir. kaflarına taktıkları 12 dilimli kızıl taçtan gelir. pir sultan abdalın dizelerindeki şah ve kızıl taç özlemi buraya dayanır. kızılbaşlık safevi şahına bağlı olan türkmen boylarının adıdır. hatta safevi devleti için kızılbaş türkmen devleti denir.
bunları yazmak ırkçılık değil. hiç bir insan veya millet birbirinden üstün olmadığı gibi türkmenlikte üstün değildir. ama kızılbaşlığın veya aleviliğin kökeni türkmendir. ibadet dilinden, sazında, dini büyüklerinden anlaşıldığı gibi.

bu arada afganistan ve pakistanın kuzey eyaletleri türkmen ve özbektir.. hatırlarsan afganistan savaşında özbek general raşit dostumun küzey ittifakı birlikleri savaşmıştı. pakistan devlet adamlarıda sürekli türkler için kardeş millet tanımlamasını bu sebeple yapar. iki devletinde kuzeyi orta asyaya uzanır.

[diren66]

aleviliğin referansı ırksal bir takım sonuçlar değildir.....aleviliğin referansı insan sevgisidir...aleviliğin referansını kuran veya türk olarak göstermeye çalışmak onu asiimile etmekten öteye geçmez.......

Ne deyim, bana bişey bırakmamışsın.Diline sağlık.

[inanakdemir]

aleviliğin referansı ırksal bir takım sonuçlar değildir.....aleviliğin referansı insan sevgisidir...aleviliğin referansını kuran veya türk olarak göstermeye çalışmak onu asiimile etmekten öteye geçmez.......


madem alevilik türkmen kültürü ile ortaya çıkmadı
neden türkçe ibadet yapıyoruz, neden deyişler, semahlar türkçe, neden türk çalgısı olan bağlamayı kullanıyoruz, neden halen eski türk adetlerini sürdürüyoruz, dini önderimize neden dede diyoruz, neden alevilerin %85 türk olduğunu söylüyor, neden bütün dini önderlerimiz türkmen (ahmet yesevi, hacı bektaş, mevlana, sarı saltık, bayram veli, nesimi, fuzuli, düzgün baba, pir sultan, yunus emre, şah hatayi, ve adını sayamadığım bir çoğu)bunların hepsi asimilemi oldular.

[diren66]

inanakdemir;

Sen hiç Kürtçe-Zazaca deyiş dinledin mi?Çok uzağa değil Orta Anadulu'ya Sivas'a bir uğra.Orada cemlerde Zazaca konuşulduğunu, Duaz-ı İmamların zazaca söylendiğini göreceksin. Oradan Hataya doğru yol al. Oradaki Arap Alevilerine bir bak.Orada da Arapça göreceksin.

Evet Alevilerin büyük bir kısmı Türktür.Bende Türküm.Ancak alevilik bir ırka indirgenecek kadar dar ve tekçi değildir.Hem 72 miilete bir nazarda bakmaktan bahsedip hemde Aleviler Türktür demek ne kadar doğru?

Alevi ozanları Türkçenin en güzel örneklerini vermiştir.Yunus Emre ve Pir Sultan Abdal'ın şiirlerini,deyişlerini bugün hala çok net anlayabiliyorsak bu onlarının Türkçeyi ne kadar arı ve güzel kullandığının kanıtıdır.Ancak bu deyişler her yörede farklı dilde söylenmiştir. Pir Sultan deyişlerini birde zazaca dinlemeni tavsiye ederim.

[inanakdemir]

inanakdemir;

Sen hiç Kürtçe-Zazaca deyiş dinledin mi?Çok uzağa değil Orta Anadulu'ya Sivas'a bir uğra.Orada cemlerde Zazaca konuşulduğunu, Duaz-ı İmamların zazaca söylendiğini göreceksin. Oradan Hataya doğru yol al. Oradaki Arap Alevilerine bir bak.Orada da Arapça göreceksin.

Evet Alevilerin büyük bir kısmı Türktür.Bende Türküm.Ancak alevilik bir ırka indirgenecek kadar dar ve tekçi değildir.Hem 72 miilete bir nazarda bakmaktan bahsedip hemde Aleviler Türktür demek ne kadar doğru?

Alevi ozanları Türkçenin en güzel örneklerini vermiştir.Yunus Emre ve Pir Sultan Abdal'ın şiirlerini,deyişlerini bugün hala çok net anlayabiliyorsak bu onlarının Türkçeyi ne kadar arı ve güzel kullandığının kanıtıdır.Ancak bu deyişler her yörede farklı dilde söylenmiştir. Pir Sultan deyişlerini birde zazaca dinlemeni tavsiye ederim.

direnen66 kardeşim bildiğin gibi nusayriler yani bilinen adlarıyla arap alevilerinde(ki bence alevi değiller) cem veya semah yoktur. onlar şiiler gibi camiye gider namaz kılar. ramazanı tutar. arpça konuşurlar çünkü öz araplar.

evet haklısın son zamanlarda zazaca birkaç deyiş çıktı ama onlarda bence bilinçli çıkarıldı.

kültürümüze malolmuş kürtçe veya zazaca bir tane bile deyiş yoktur. yeni çıkarılanları söylemiyorum.

[diren66]

sevgili inanakdemir;

Bu konuda yanlış ve eksik bilgin olduğunu düşünüyorum.

Öncelikle Zazaca deyişler bugün ortaya çıkmadı. Eğer Sivas, Erzincan, Dersim, Muş Alevilerinden yaşlı insanlarla konuşursan, onlar sana anlatacaklar, hatta yüzyılardır söylenen zazaca ve kürtçe deyişlerden örnekler verecekleridir.

Son dönemde çıkan bir kaç kaset var. Zazaca deyişleri içeren kasetler.Bunlar işte yüzyılardır söylenen deyişlerin derlemesi ile oluşturulmuştur.

Gelelim Arap Alevilerine. Hatay'da yaşayan Arap Alevileri ile Suriye'deki Arap Alevileri arasında aleviliğe bakış anlamında epeyce fark var.

Hatay'daki Aleviler inançsal anlamda çok diridirler. Kesinlikle namaz (sünniler gibi) kılmazlar ve ramazan orucu (sünniler gibi) tutmazlar. Hatay Alevileri için "onlar alevi değiller" demek büyük haksızlıktır.

Bence bu konuyu bir araştır.Şimdi ben çeşitli kaynaklardan buraya alıntı yapıp burayı doldurmak istemiyoruım. Sen bir araştır, sonra devam edelim.

[Hamzababa]

Yukaridaki yorumlara nacizane katkim önce felsefemiz 72 milleti bir görür. Irkcilik lafini burda biz alevilere diyene iade ediyorum, kabul edilemez.

Burda iki tez cakisiyor:

1. Kizilbaslik türklerin tekelinde degildir, ne alaka pakistanda, hindistanda da var.

Türklerin ortaasya daki göc yollarini hatirlayalim. Hindistandaki türk kralliklarini ve ordaki ismailiye mezhebini. Bugün cinde ki özerk uygur bölgesini.

Yani olabilir !!!!

2. Zazaca deyisler.

Ben bir Agucan dedesine sordum, dede sen türkmüsün, kürtmüsün diye daha dün. bana dedigi konustugumuz dil türkcedir, eger dedenin talibi zazaca anliyorsa dede zazaca seslenmistir.

Yani ileri görüse bakiniz, insana anladigi dilde seslenmeyi yegliyor, niye daha kolay anlasilsin diye.

Anadoluya binlerce ocak gelmistir, gelen boylar, kollar, asiretler ve ocaklar tarih kitaplarinda yaziyor. Ozanlar türkce yazmislar ve biz hala o duru türkceyi anliyoruz.

Kuran dili bugün arap kavimleri arasinda dahi anlasilmiyor. Yunanca eski ve yeni diye iki bölümdür.

Dillerde degismistir, biz nasil ki bugün kazak türklerinin türkcesini zor anliyorsak, arapcada degismis ama anadoluda ki aleviler dil baginin farkinda lduklari icin dilden dile, kulaktan kulaga bu güzel kültürü bugünlere tasimislar.

Zazaca konusan zazaca, türkce konusan türkce. güzel degil mi ? zikredilen Ehli beyt.

Hem unutmayalim ki, türklerin tarihi anadolu da baslamiyor. Yazili türk tarihi orhon yazitlariyla ortaasyada basliyor ve 8.000 yillik.

Fobilerimizi atalim, gercegi görmeye calisalim. Her ne kadar bugüne kadar ben bir türk olarak zazaca duvaz i imam dinleme olanagim olmasada büyük bir haz alacagimdan eminim.

Ilaveten, suriyedeki aleviler 7 imamci diye anilirlar ve anadolu alevileri ile aralarin sii lik gibi ayriliklar mevcuttur.

[inanakdemir]

sevgili inanakdemir;

Bu konuda yanlış ve eksik bilgin olduğunu düşünüyorum.

Öncelikle Zazaca deyişler bugün ortaya çıkmadı. Eğer Sivas, Erzincan, Dersim, Muş Alevilerinden yaşlı insanlarla konuşursan, onlar sana anlatacaklar, hatta yüzyılardır söylenen zazaca ve kürtçe deyişlerden örnekler verecekleridir.

Son dönemde çıkan bir kaç kaset var. Zazaca deyişleri içeren kasetler.Bunlar işte yüzyılardır söylenen deyişlerin derlemesi ile oluşturulmuştur.

Gelelim Arap Alevilerine. Hatay'da yaşayan Arap Alevileri ile Suriye'deki Arap Alevileri arasında aleviliğe bakış anlamında epeyce fark var.

Hatay'daki Aleviler inançsal anlamda çok diridirler. Kesinlikle namaz (sünniler gibi) kılmazlar ve ramazan orucu (sünniler gibi) tutmazlar. Hatay Alevileri için "onlar alevi değiller" demek büyük haksızlıktır.

Bence bu konuyu bir araştır.Şimdi ben çeşitli kaynaklardan buraya alıntı yapıp burayı doldurmak istemiyoruım. Sen bir araştır, sonra devam edelim.


diren66, öncelikle konuyu tartışmadaki saygılı ve seviyeli biçiminiz için size teşekkür ederim. keşke forumdaki pekçok arkadaşımızda bu biçimde tartışmayı öğrense.

öncelikle bilgim olmadığı konuda yorum yapmayacağımı bilmeni isterim.

senin zazaca deyişe örnek olarak gösterdiğin yerler aynı zamanda benim memeleketim sayılır. oradaki durumuda biliyorum. ama son zamanlarda siyaseten yazıldığını düşündüğüm zazaca deyişleri saymazsak orada ben ezeli zazaca deyiş duymadım. hepsi türkçedir. bizim cemlerimizde türkçe harici bir dilde deyiş okunmamıştır.

nusayrilere ( bilinen adlarıyla arap alevileri)gelecek olursak. ben adanada yaşıyorum, bilindiği gibi adanada, hatayda, tarsusta, mersinde birçok nusayri yaşamaktadır. benimde samimi nusayri dostlarım var. çoğu kendini bizim anladığımız anlamda alevi kabul etmez. camiye gidip namazda kılarlar, ramazanıda tutarlar.

[pirihorasani]

1-Zazaca deyis hakkinda;

7Ulu Ozanlardan hangisinin zazaca veya kurtce deyisi vardir?Hic birisinin yoktur ama dil onemli degildir diye dusunuyorum.Cunku eger insanlari diline gore ayirirsam,irkciligin ilk adimini atmis olurum,onun icin bence dil'in pek onemi yok bu konuda.

2-Kizilbaslik aslinda safevilerden daha eskiye,safevilerin atalarina hatta Sah Safiyeddun den bile eski olan Kizil Kulah'a dayanir ki bu kisi Safeviler soyunun atasidir ve 1000'li yillarda yasamistir.Kizil Kullah denmesinin ismi basina ilk 12Dilimli Kizil Tac takan kisi oldugu icindir.

Fakat bazi kaynaklara gore,Hz.Muhammeddin kaninin yere dusmemesi icin Hz.Alinin bu kani alip,sacina surdugu de rivayet edilir.Yani her ikiside olabilir.Kizil Kulah'da buna bagli olarak kizilbas ismini kullanmis da olabilir,orasani bilemeyiz bence.

3-Bazi arkadaslar,aleviligi kurandan uzaklastirmaya calistirmislar,fakat Kuransiz,Ehli Beytsiz ve 12Imamsiz Alevi-Kizilbas olunmaz.Deyislerimiz zaten bir nevi kuranin yorumlanisidir.

Selamlar,

[karakanat]

direnen66 kardeşim bildiğin gibi nusayriler yani bilinen adlarıyla arap alevilerinde(ki bence alevi değiller) cem veya semah yoktur. onlar şiiler gibi camiye gider namaz kılar. ramazanı tutar. arpça konuşurlar çünkü öz araplar.

evet haklısın son zamanlarda zazaca birkaç deyiş çıktı ama onlarda bence bilinçli çıkarıldı.

kültürümüze malolmuş kürtçe veya zazaca bir tane bile deyiş yoktur. yeni çıkarılanları söylemiyorum.

01. Hay hay

Payiz ama pir ama
Payizo khalo pir ama
Rast u cep ra sılam da
Nat u dot ra sılam da
Veng day bi top dero cira)2
Amay Cemé Haqi gire da
Niyaz u qurvan kerd vıla
Çıleo momini nay pıra
Hewzo kesku zereq da
Zerqé xo est cırmo cia
Zerqé xo kewt zeré ma


Hay hay… Hay hay
yimdadé made béro Qılawuzé Munzur Bavayi
Hay hay… Hay hay
caré made bıreso Xızıré Seré Deyrayi

Hay hay... Hay hay...


Amay péser pir u mısayıv u kewrayi
Kewt bıne sıviki her ju gureti cayi
Amay péser pir u mısayıv u kewrayi
Kewt bıne sıviki her ju gureti cayi
Zakir thomır guret kewt perda va hay hay...

Ust ra sama çhar bıra u hire wayi
Raa Haqde gam u payi
Jiar u diyari dekernayi
Cepu u rastu per sanayi
Hewzo kesk ra bereqiyayi
Rast u cepu per sanayi
Hewzo kesk ra xemeliyayi

Hire bi, bire bi
Gıre bi şire bi
Hire bi bire bi
Gıre bi şire bi giriyayi…
Hay hay, hay-hay

Hay hay… Hay hay
yimdadé made béro Qılawuzé Munzur Bavayi
Hay hay… Hay hay
caré made bıreso Xızıré Seré Deyrayi



kılame: Khan (Désim)
çhıme: Seyid Mahmut Yıldız(Nejdi Bava)
aredaoğ/aranje: Kemal Kahraman



Gulvangé Sama

Halla halla halla halla halla halla
Zikr u duazé ma
Qurvan u niyazé ma
Çerx u pervazé ma
Veng u vazé ma
Thomır u sazé ma
Sewda u avazé ma

Şero oli divan´de, tawuyé Haq´de qeym u qewul bo


çhıme: Seyid Mahmut Yıldız












































01. Hay Hay (türkçe)


Sonbahar geldi, pir geldi
İşte yaşlı sonbahardır, pir geldi
Sağa-sola selam verdi
Öteye-beriye selam verdi
Çagırdılar, toplandı kapı-komşular
Geldiler, hak cemi bağladılar
Niyazlar, kurbanlar dağıttılar
Çıralar, mumlar yaktılar
Yeşil ışıklar parıldadı
Parıltısı bütün canlara yayıldı
Parıltısı içimize doldu

Hay hay… Hay hay
İmdadımıza gelsin Munzur Babanın Kılavuzu
Hay hay… Hay hay
Darımızda yetişsin Deryaların Üstündeki Hızır
Hay hay... Hay hay... Hay hay


Gelip toplandılar, pir, müsahib, kirveler
Asa´nın altında her biri aldı yerini
Gelip toplandılar, pir, müsahib, kirveler
Asa´nın altında her biri aldı yerini
Zakir vurdu saza, girdi perdeye dedi, Hay hay

Kalktı semaha dört kardeş üç bacılar
Hak yolunda attılar adımlar, ayaklar
Diyarları ve ziyaretleri tek tek saydılar
Sola sağa kanat çirptilar
Yeşil ışıklarla ışıldadılar
Sağa- sola kanat çirptilar
Yeşil ışıklarla süslendiler

Açıldılar; bereket saçtılar
Düğümlendiler, mest oldular
Açıldılar; bereket saçtılar
Düğümlendiler, mest oldular... Kaynadılar…
Hay hay, hay hay

Hay hay… Hay hay
İmdadımıza gelsin Munzur Baba´nın Kılavuzu
Hay hay… Hay hay
Darımızda yetişsin Deryaların Üstündeki Hızır


söz: Eski-Geleneksel (Dersim)
kaynak: Seyid Mahmut Yıldız (Nejdi Bava)
der./düz: Kemal Kahraman





Semah Gülbengi

Halla halla halla halla halla halla
Zikrimiz, dualarımız
Kurban ve niyazlarımız
Çarkımız, pervazımız
Sesimiz, söylediklerimiz
Tamburumuz, sazımız
Sedamız, avazımız

Gidip Ulu Divan´da, Hak nezdinde kaim ve kabul olsun

aktaran: Seyid Mahmut Yıldız

[karakanat]

ben dersimli kızılbaşım..zaza alevisiyim....burdaki cemler zazaca yapılar ve zazaca değişlr okunur ..tabii türkçe ve kürtçe de değişer söylenir zaten bizim için alevilik bir üst kimliktir..ne zazalik ne kürtlük ne türklük biz mılate kırmac(alevi) yiz

[karakanat]

04. Ez Qızılbaşim (Kırdaşki/Kürtçe)


Hey Muhammed lı cenetde taca seré Zühre´ye; lımın seré Zühre´ye
Axx, Ali kemera pışta Fadime´ye; lımın pışta Fadime´ye
Hey loma Fadime ra gotibum halé mın usaye; lımın halé mın usaye
Loma mın Sa Ali ra, Ya Sevdigim dıbém,
Haydarım dıbém
Şahé Merdan dıbém
Ya Merdo Meydan dıbém
Loma mı Sevdigim Sa Ali ro ya Heyderi Kerar dıbém
Ya Merdo Meydan dıbém
Ya Şahé Merdan dıbém



Hey Feqi du feqır mekewe, ez Qızılbaşim, wele ez Qızılbaşim
Dılo ezo zu Ewladé Oli ra wele qayet dılxweşim, lımın pırr dılxweşim
Hey dıbém, ezo dıjmıné Ali ra dey hem dılnexweşim, dey hem dılnexweşim
Loma no dijmıno Ali ra nerew ke, mı zalımi dıbém
Kafır dıbém
Lanetli dıbém
Nadan dıbém
Lomano dıjmıné Ali ra kafıri dıbém
Nadan dıbém
Mervan dıbém



vatoğ Mazgirt/Dersim
aredaoğ/aranje: Metin Kahraman


























04. Ben Kızılbaşim (türkçe)


….
….
….
Hey…. Muhammed cennetde Zühre´nin başındaki taç´tır;
Ah, Ali Fadima´nın belindeki kemerdir.
Hey bunun için Fadima´ya dedim ki: halim böyledir, vay böyledir
Bunun için Şah Ali´ye, Ey Sevdiğim diyorum
Haydarım diyorum
Şahı Merdan diyorum
Ey Meydanlar Merdi diyorum
Bunun için sevdiğim Ali´ye, Haydari Kerar diyorum
Ey Meydanlar Merdi diyorum
Ya Mertler Şahı diyorum



Hey hafız fakir düşme(yanlış bilme), ben Kızılbaşim; vallahi ben Kızılbaşim Ah gönlüm, Ali evlatları´ndan da vallahi, gayet hoş gönüllüyüm Hey diyorum ki, Ali düşmanlarıyla da bütünüyle, gönlü nahoşÂ´um, gönlü nahoş...
Bunun için Ali düşmanlarıyla yol alma, ben Zalim diyorum
Kafir diyorum
Lanetli diyorum
Nadan diyorum
Bunun için Ali düşmanlarına Kâfir diyorum
Nadan diyorum
Mervan diyorum


Söyleyen: Mazgirt/Dersim
Der/düz.: Metin Kahraman

[mısri_KIZ]

apylaşımın için sağolo:o

[ceto]

eline saglık

[inanakdemir]

ben dersimli kızılbaşım..zaza alevisiyim....burdaki cemler zazaca yapılar ve zazaca değişlr okunur ..tabii türkçe ve kürtçe de değişer söylenir zaten bizim için alevilik bir üst kimliktir..ne zazalik ne kürtlük ne türklük biz mılate kırmac(alevi) yiz

arkadaşım ben zazaca deyiş sonraları ortaya çıktı dedim. bizim cemlerimizde türkçe harici deyiş okunmazdı çünkü yoktu. bizde bilmezdik.

sen zaza isen zazasındır kimse seni zorla başka bir millete dahil edemez. önemli olan kişinin hangi millete dahil olmak istemesidir.

dersimli kızılbaş olduğunu ve zaza olduğunu söylüyorsun ama kızılbaşlık sadece anadolunun orta ve doğusundaki safevi şahına bağlı alevi türkmen boylarının ismidir. kızılbaş kelimesi türkçedir ve safevi devleti kızılbaş türkmen devletidir. başlarına 12 dilimli kızıl taç taktıklarından dolayı kızılbaş adını alırlar. gerekli kaynaklardan araştırabilrsin. yerli ve yabancı birçok kaynak var.

[kızıl devrim]

merhaba kızılbaşlık nedir denirse benim penceremde kızılbaş demek insanın kendisi derim yaratılıştan beri kızılbaşız ve dünya durdukçada kızılbaş olarak kalacağız kızılbaş demek insan ve insan onuruna verilen değerdir derim ve başkada anlatmaya gerek yok tur.

[karakanat]

arkadaşım ben zazaca deyiş sonraları ortaya çıktı dedim. bizim cemlerimizde türkçe harici deyiş okunmazdı çünkü yoktu. bizde bilmezdik.

sen zaza isen zazasındır kimse seni zorla başka bir millete dahil edemez. önemli olan kişinin hangi millete dahil olmak istemesidir.

dersimli kızılbaş olduğunu ve zaza olduğunu söylüyorsun ama kızılbaşlık sadece anadolunun orta ve doğusundaki safevi şahına bağlı alevi türkmen boylarının ismidir. kızılbaş kelimesi türkçedir ve safevi devleti kızılbaş türkmen devletidir. başlarına 12 dilimli kızıl taç taktıklarından dolayı kızılbaş adını alırlar. gerekli kaynaklardan araştırabilrsin. yerli ve yabancı birçok kaynak var.

09. Roz Vejino


Roz vejino tari sono )2
Dina-homete pıro gulo nuro
Hard u asmén sama sono
Heq heq vano çerexino
Pil u qız amo darede ro
Heq heq vano sıkır keno


Heq je Mıhemed-Oli aseno )2
Roz u tij esqé deyra véseno
İsm u cismu sızde beno
Heq heq vano çerexino
Cemal cemali vineno
Heq heq vano sıkır keno


Qom u qevile amo télewede ro )2
Kewto tewt jar u jivatiye keno
Venga Sultan Duzgıni dano
Heq heq vano çerexino
Ma ve xatıré sewda weşi sano
Heq heq vano sıkır keno





kılam u qeyde Khan (Dersim)
vatoğ: Sey Mahmut Yıldız
aredaog/aranje Kemal Kahraman













09. Roz Vejino/Gün Doğuyor (türkçe)


Gün doğuyor, karanlık gidiyor
Bütün dünya-evren gülden nurlarla doluyor
Yer-gök semaha durmuş
Hak Hak diye dönüyor
Büyük-küçük dara durmuş
Hak Hak diye şükrediyor


Hak bir Muhammed- Ali‘dir görünüyor
Gün, güneş onun aşkıyla yanıyor
İsimler, cisimler secdeye durmuş
Hak Hak diye dönüyor
Cemal cemali görüp de
Hak Hak diye şükrediyor


Cemaatimiz-kabilemiz toplanmış yan yanadır
Vecd halinde yalvarıp sesleniyor
Sultan Duzgını çagiriyor
Hak Hak diye dönüyor
Hoş sedayla yakarılarımıza bağışlasın bizi
Hak hak diye şükrediyor



söz: Eski-Geleneksel (Dersim)
kaynak: Seyid Mahmut Yıldız
der./düz: Kemal Kahraman

[yolahürmet]

arkadaşım ben zazaca deyiş sonraları ortaya çıktı dedim. bizim cemlerimizde türkçe harici deyiş okunmazdı çünkü yoktu. bizde bilmezdik.

sen zaza isen zazasındır kimse seni zorla başka bir millete dahil edemez. önemli olan kişinin hangi millete dahil olmak istemesidir.

dersimli kızılbaş olduğunu ve zaza olduğunu söylüyorsun ama kızılbaşlık sadece anadolunun orta ve doğusundaki safevi şahına bağlı alevi türkmen boylarının ismidir. kızılbaş kelimesi türkçedir ve safevi devleti kızılbaş türkmen devletidir. başlarına 12 dilimli kızıl taç taktıklarından dolayı kızılbaş adını alırlar. gerekli kaynaklardan araştırabilrsin. yerli ve yabancı birçok kaynak var.


sizin cemleriniz ! Alper Tungalardan mı kaldı Asenalardan mı geldi ? Bizim cemimizin aslı Kırklardan gelme ve benim bildiğim kadarıyla Kırklardan bir tane bile Türk ve Türkçe bilen yoktu doğal olarak Kırklar Cemi Arapça yürütüldü.Siz şimdi Hz. Ali ve Kırkları da Alevilik ten afaroz edersiniz Türk değil diye ! Sizin ne olduğunuz malum da mide bulandırıyorsunuz bol bol.12 Dilimdi kızıl taçtan bahsetmiş o 12 dilim kimi temsiz ediyor sizin başbuğlarınızı mı 12 İmamları mı yoksa 12 İmamlar da mı Türktü de bizim mi haberimiz yok ?

[kanlıbey]

değerli Canlar

Kizlbaş Kelimesinin Iki Kaynaği Vardirki Aslinda Bunlar
Birbirini Tamamlar Ve Aleviliğin Tarihsel Gelişim Sürecinede
Uygun Düşer.
1) 1450 Ve 1550 Yillari Arasinda Anadoluya Seyahetler
Yapmiş Gezgincilerin Kaydettiği Notlarda Kizilbaş Diye
Burada Yaşayan Türkmenlerin Kasdedildiği Gayet Açiktir.
2) Bir çok Kaynakta Bu Türkmenlere Ayaği Kizil çarikli
Başi Kizil Börklü Denilmektedir.
3) Osmanli ülamasinin Bu Konar-göçer Türkmenlerin Yaşam
Ve Inanç Biçimini Aşağilmak Için Zindik Kizilbaş Tayfasi
Dediğini Bilmekteyiz.
4) Ayrica Diğer Bir Nokta Ise Alevi Inanç Ve Efsanelerinde
Hz.ali'nin Kizil Başlik Kullandiğidan Hareketle Bize
Kizilbaş Dendiğinide Dedelerimizden öğrendik.
5) Kadim Zamanlarda Cem Ayinleri Sadece Türkçe Yapilirken
Zaman Ile (çok Yakin Zamanlarda) Dimili/zaza Ve çok Az
Kürtçe Yürüyülmektedir.
6-bütün Bu Sonuçlari Bir Araya Getirdiğimizde Her Ne Kadar
Kizilbaşlik Türkmenlerden Kalmiş Isede Bu Unsurun Dişindaki
Başka Diller Kullanan Alevilercede Benimsenerek Tarihsel
Süreçler Içinde Içselleştirilmiştir.
7- Yavuz Selim Zamanin Da Büyük Kizilbaş/türkmen Katliamlari
Yapildiği Belgelerlede Ispatlanmiştir.
8-katliamdan Kurtulan Birçok Türkmen Aşiretinin Başta Dersim
Bölgesi Olmak üzere Ayni Coğrafyanin Dağlik Kisimlarina
Siğinarak Zaman Ile Değişime Uğradiğida Bir Gerçektir.
9-dersim Yöresi Aşiretlerinin Neredeyse Tamamina Yakininin
Türkmence Yada Bu Dilin Eski Kullaniş Biçimine Uyakli Adlardan
Oluşmasi Ilginçtir.
Saygilarimla...

[türkügözlüm58]

Ulâ’n bana Kızılbaş demiş, desin!

Doğru söyler Yezit, isterse sövsün!

İsterse Pir Sultanlar gibi assın!

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Herkes bilsin ikiliği hiç sevmem,

İkrar verdim, bir daha geri dönmem,

İnsanım yolumdan ayrı hiç kalmam,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Başta Kızılbaş Ali, hem de Veli,

Onların yüreği dağ gibi ulu,

Bağrı kızıl yakut hem de kan dolu,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Şah Hatayi pirim benim çağlarım,

Yüksünmedim kızıl çarık teperim,

Kara libas ile cenğe giderim,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

ONAR BABA yarenimle hem hâlim,

Başımda kızıl börk bağlı Türkmenim,

Nâr-ı hâl içinde gökte uçmağım,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Yüreğine sağlık Can Abim...

[Rojaazme]

allah allah ey vallah dostlar hakk razı ola..

[h.alibaba]

dersim Yöresi Aşiretlerinin Neredeyse Tamamina Yakininin
Türkmence Yada Bu Dilin Eski Kullaniş Biçimine Uyakli Adlardan
Oluşmasi Ilginçtir.



Sen; Alevilik adına açık, açık ırkçılık yaptığının farkındasın herhalde. Şimdiye kadar türküm diyenlerin bu topraklarda kaç çeşit dil kulandıklarını biliyormusun? Bu değişik zamanlarda kulandıkları hangi dile türkçe diyorsun? Şu anda dahi sözlükleri al önüne incele kulandığın dilin kaç kelimesi türkçe dediğin dildendir.

Alevilerin Mürşüdü, Piri, Rehperi Baba Mansur, Hacı kureyş ve Devriş Gevr'dir. Anadolu Aleviliği bu zatların eseridir. Git yerinde bir gözlemci ol bakalım bunlar hangi dili kulanmışlar gör. Ama bu zatlar hiç bir zaman miliyet belirtmemişlerdir. "Muhammede sormuşlar sen Arap mısın hayır ben arap değilim, Arap bendendir demiş." Bu cumleyi bu güne aktaran bu ulu zatlardır.

Senin Türk dili üzerinde kesinlikle bilgi edinmen şart.

[omerta]

yüreginize sağlık...

[akdeniz_2005]

emeğine sağlık kardeşim saolasın

[Dede-baba]

Degerli Canlar...

Sizde mutlaka duymuşsunuzdur... bizler hakkındaki şu iftiraları...

"... Aleviler kafirdir..., Bunlar topu kızılbaştır.. Bunlar öyle insanlardır ki kırmızılar giyinirler... kadınlarını kızlarını ortak kullanıllırlar.. namus ardan bihaberdirler... gecenin geç vakitlerinde.. saz çalarlar.. cümbüş eylerler.. içki içip.. mum söndürüp.. kadınlı erkekli zina ederler... Bu kimselerin görüldükleri yerde öldürülmeleri... mallarının talan edilmesi helaldir... ve dahi bunlardan 7 taneyi öldürmek cennet ehlinden olmak için kafidir..."

Bu iftiralar daha sonra öyle bir hal aldıki halen top kapı sarayında kızlbaş ve alevilerin öldürülmeleri ile ilgili fermanlar vardır.. ve Abdülhamite "Kızıl sultan"" lakabı bu nedenle verildi.. ve dahi yavuz sultan selime " YAVUZ = KAN İÇİÇİ ZALİM" LAKABI BU yüzden verildi...
Degerli canlar Kızılbaşlık nerden bize miras kaldı dinleyin şimdi...

"... Uhut savaşıydı... nice peygamber dostu .. peygamberi düşman ortasında bıraktılar... peygamber bir kuyuya düştü.. ve dahi iki dişi şehid oldu.. başı yarıldı.. peygamber Allah'tan yardım diledi... Cibril-i Emin yetişti.. Ya Resulullah Ali'yi çağır diye söyledi..

Peygamber;

--- Ali çok uzaklarda dedi

Cibril-i Emin, sen çağır dedi

Peygamber;

--Yetiş Ya Ali, dedi...

Çok uzaklarda olan Hz. Ali,, peygamberin yanına geldi.. beyaz gömleğini yırttı.. başına sardı.. Peygamberin başındaki beyaz gömlek kırmızıya boyandı...ve Hz. Ali düşman çemberini yardı, peygamberi kurtardı.. Bu esnada Hz. Ali'nin kılıcı ikiye bölündü.. Peygamber kendi kılıcı olan Zülfikar'ı Hz. Ali'nin eline verdi...

Aradan çok zaman geçti... ceddi Peygamberin düşmanı olan Muaviye.. asker topladı.. Hz. Ali'nin karşısına geçti.. İki ordu birbirine karışmasın diye... Muaviye askerleri başlarına siyah örtüler geçirdiler.. Hz. Ali'nin taraftarları ise Kırmızılar geçirdiler.. Bu olaydan sonradır kiii Peygamber ve dahi Hz. Ali' taraftarları.. saflar ayrıldığında başlarına Kırmızılar giyerler...

Allah Eyvallah...

[h.alibaba]

Degerli Canlar...

Sizde mutlaka duymuşsunuzdur... bizler hakkındaki şu iftiraları...

"... Aleviler kafirdir..., Bunlar topu kızılbaştır.. Bunlar öyle insanlardır ki kırmızılar giyinirler... kadınlarını kızlarını ortak kullanıllırlar.. namus ardan bihaberdirler... gecenin geç vakitlerinde.. saz çalarlar.. cümbüş eylerler.. içki içip.. mum söndürüp.. kadınlı erkekli zina ederler... Bu kimselerin görüldükleri yerde öldürülmeleri... mallarının talan edilmesi helaldir... ve dahi bunlardan 7 taneyi öldürmek cennet ehlinden olmak için kafidir..."

Bu iftiralar daha sonra öyle bir hal aldıki halen top kapı sarayında kızlbaş ve alevilerin öldürülmeleri ile ilgili fermanlar vardır.. ve Abdülhamite "Kızıl sultan"" lakabı bu nedenle verildi.. ve dahi yavuz sultan selime " YAVUZ = KAN İÇİÇİ ZALİM" LAKABI BU yüzden verildi...
Degerli canlar Kızılbaşlık nerden bize miras kaldı dinleyin şimdi...

"... Uhut savaşıydı... nice peygamber dostu .. peygamberi düşman ortasında bıraktılar... peygamber bir kuyuya düştü.. ve dahi iki dişi şehid oldu.. başı yarıldı.. peygamber Allah'tan yardım diledi... Cibril-i Emin yetişti.. Ya Resulullah Ali'yi çağır diye söyledi..

Peygamber;

--- Ali çok uzaklarda dedi

Cibril-i Emin, sen çağır dedi

Peygamber;

--Yetiş Ya Ali, dedi...

Çok uzaklarda olan Hz. Ali,, peygamberin yanına geldi.. beyaz gömleğini yırttı.. başına sardı.. Peygamberin başındaki beyaz gömlek kırmızıya boyandı...ve Hz. Ali düşman çemberini yardı, peygamberi kurtardı.. Bu esnada Hz. Ali'nin kılıcı ikiye bölündü.. Peygamber kendi kılıcı olan Zülfikar'ı Hz. Ali'nin eline verdi...

Aradan çok zaman geçti... ceddi Peygamberin düşmanı olan Muaviye.. asker topladı.. Hz. Ali'nin karşısına geçti.. İki ordu birbirine karışmasın diye... Muaviye askerleri başlarına siyah örtüler geçirdiler.. Hz. Ali'nin taraftarları ise Kırmızılar geçirdiler.. Bu olaydan sonradır kiii Peygamber ve dahi Hz. Ali' taraftarları.. saflar ayrıldığında başlarına Kırmızılar giyerler...

Allah Eyvallah...

Değerli Can; Lütfen, Aleviliğin İslamiyetle olan ilişiği tamam, Eyvalah. Ama neden kızılbaş dendiğini ispatlamak için de bir yığın hurefa anlatman gerekmiyor.

Aklıma gelmişken söyleyim. Kızılbaşlık, Sovyetlerin kızıl ordusundan kaynaklanmış olabilirmi? Çünkü, Anasını bacısını tanımayan Kızıl Koministler deniliyordu.
Saygılar

[kanlıbey]

Ulâ’n bana Kızılbaş demiş, desin!

Doğru söyler Yezit, isterse sövsün!

İsterse Pir Sultanlar gibi assın!

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Herkes bilsin ikiliği hiç sevmem,

İkrar verdim, bir daha geri dönmem,

İnsanım yolumdan ayrı hiç kalmam,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Başta Kızılbaş Ali, hem de Veli,

Onların yüreği dağ gibi ulu,

Bağrı kızıl yakut hem de kan dolu,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Şah Hatayi pirim benim çağlarım,

Yüksünmedim kızıl çarık teperim,

Kara libas ile cenğe giderim,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

ONAR BABA yarenimle hem hâlim,

Başımda kızıl börk bağlı Türkmenim,

Nâr-ı hâl içinde gökte uçmağım,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Yüreğine sağlık Can Abim...




Değerli can

Ben Türk dilini öğrenmeye (!) çalışırken kızılbaşlık üzerine yazılmış yukardaki

nefesi okumanı dilerim.


Saygı ve sevgilerimle.

[h.alibaba]

Değerli can

Ben Türk dilini öğrenmeye (!) çalışırken kızılbaşlık üzerine yazılmış yukardaki

nefesi okumanı dilerim.


Saygı ve sevgilerimle.


Degerli Can; bu nefeslere yabancı değilim. Mesajımı yeni fark ettin herhalde. Senin Tüklüğüne Veya bir başkasının Kürtlüğüne bir diyeceğim yok. Toplumsal yapımız birden fazla Milliyeten oluşmuş bir yapıdır. Sen Aleviliği Türklüğün sentezi gibi gösterirsen, benden daha çok eleştiri alırsın. Alevilik eğer evrensel veriler taşıyorsa Milliyetleri Bünyesinde bulundurması gayet doğal ve doğrudur. Bu evrensel veriler Milliyetçilikle donatılırsa o zaman evrensel niteliği kayıp olur. Bu durumda Alevi olan herkes Türktür demek zorunda kalırız ki, işte o zaman ayıkla pirincin taşını.
Saygılar

[Muhabbetci]

Aklıma gelmişken söyleyim. Kızılbaşlık, Sovyetlerin kızıl ordusundan kaynaklanmış olabilirmi? Çünkü, Anasını bacısını tanımayan Kızıl Koministler deniliyordu.
Saygılar



Gidi Yezit bize Kizilbas demis
Meger sahi sevdi dese yeridir (pir sultan abdal)..

Onun zamaninda koministler olmadigina göre haliylen bunlardan kalmamisdir...

Dedebabanin anlattigi olay tarihi kitaplarda gecer...Safevi devletin ( sah hatayinin babasinin müritleri) baslarina kirmizi bez bagladiklarida gecer...Yine tarihi eserlerde Siffin savasinda Hz Ali kendi yandaslari basina kirmizi ile kapattiklari geciyor...
Buna ragmen halen en cok tartisilan konulardan bir tanesi budur ....


Saygilarimla:)

[h.alibaba]

Gidi Yezit bize Kizilbas demis
Meger sahi sevdi dese yeridir (pir sultan abdal)..

Onun zamaninda koministler olmadigina göre haliylen bunlardan kalmamisdir...

Dedebabanin anlattigi olay tarihi kitaplarda gecer...Safevi devletin ( sah hatayinin babasinin müritleri) baslarina kirmizi bez bagladiklarida gecer...Yine tarihi eserlerde Siffin savasinda Hz Ali kendi yandaslari basina kirmizi ile kapattiklari geciyor...
Buna ragmen halen en cok tartisilan konulardan bir tanesi budur ....


Saygilarimla:)


Can Muhabbetçi; Allah aşkına kızıl rengi sevmeyen insan varmı? O anlatılan tarihi olaylardır. Bir tarihi olayi anlatırken, tarihsel sölemler ve veriler kullanılmalı diyorum. Hurefalarla gerçek ispatlanamaz. Düşünebiliyormusun bizim kızılbaşlığımızın sebebi Muhammedin savaşta kırılan dişiymiş. Kargalar bile güler.

[Muhabbetci]

Can Muhabbetçi; Allah aşkına kızıl rengi sevmeyen insan varmı? O anlatılan tarihi olaylardır. Bir tarihi olayi anlatırken, tarihsel sölemler ve veriler kullanılmalı diyorum. Hurefalarla gerçek ispatlanamaz. Düşünebiliyormusun bizim kızılbaşlığımızın sebebi Muhammedin savaşta kırılan dişiymiş. Kargalar bile güler.

Simdi Alibaba can biz Aleviligin hangi boyutunu konusuyoruz? Inancsal yönünümü yoksa bilimsel yönümü?? Inancsal yönünden bakacak olursak , o zaman yukarda saydigimizi öyle yada böyle mecburi kabul etmemiz gerekiyor...Bilimsel yönden arasdirmaci olarak bakacaksak, o zaman Kizilbas deyimi ilk nerden kullanilmis, ne icin kullanilmis, tarihi eserlerde geciyorsa hangilerinde geciyor..Bunlara bakmamiz lazim...Hz Muhammedin disi kirildigi Islam tarihinde gecer ve bir kisim sunniler dahil , Hz Alinin kanini yere düsmemesi icin yetisip kanini topladigida gecer...Simdi burda bilimsel yaklascaksak o zaman mantiklimi mantiksizmi onu düsüncez...Saca kan dökersek, sivazlarsak , siyah sac kizil görünürmü? Hayir görünmez..Anca beyaz bir bez varsa onda kirmizi görünebilir ama görünen sac degil basina takdigi beyaz bez olur...

Hz Ali Siffin savasinda baslarini kizil bagladiklari mantiklimi? Evet bu daha mantikli...Iki tarafda arap olduklarindan haliylen ayird etmek icin yapilmis olabilir bu...Mantiksal aciklamasi bol yani Siffin savasindaki Kizilbas olayinin...Kan olayi ise daha cok efsanevi bir anlatim ...Yinede bu kattiyen olmadi diyemeyiz..Olmus olabilir...dedigim gibi burda inancsal ve bilimsel aciklamalari karisdirmamak gerek....Birde bir cok anlatimda semböl kullanilmisdir tasavvufcularda , ama halk esas gibi algilamisdir...Mesela Hz Alinin kilici kirk arsin uzarmis deyimi...Bu bir semböllük anlatimdir ve Imam Alinin kahramanligini anlatir..Buna ragmen rahmetli ninem gercekden kirk metreden cok uzadigina inanirdi...Gercek olan Hz Ali büyük bir kahramandi..Zülfikar esi benzeri görülmemis bir kilicdi...

Neyse uzattik yine ...Saygilarimla :)

[h.alibaba]

Simdi Alibaba can biz Aleviligin hangi boyutunu konusuyoruz? Inancsal yönünümü yoksa bilimsel yönümü?? Inancsal yönünden bakacak olursak , o zaman yukarda saydigimizi öyle yada böyle mecburi kabul etmemiz gerekiyor...Bilimsel yönden arasdirmaci olarak bakacaksak, o zaman Kizilbas deyimi ilk nerden kullanilmis, ne icin kullanilmis, tarihi eserlerde geciyorsa hangilerinde geciyor..Bunlara bakmamiz lazim...Hz Muhammedin disi kirildigi Islam tarihinde gecer ve bir kisim sunniler dahil , Hz Alinin kanini yere düsmemesi icin yetisip kanini topladigida gecer...Simdi burda bilimsel yaklascaksak o zaman mantiklimi mantiksizmi onu düsüncez...Saca kan dökersek, sivazlarsak , siyah sac kizil görünürmü? Hayir görünmez..Anca beyaz bir bez varsa onda kirmizi görünebilir ama görünen sac degil basina takdigi beyaz bez olur...

Hz Ali Siffin savasinda baslarini kizil bagladiklari mantiklimi? Evet bu daha mantikli...Iki tarafda arap olduklarindan haliylen ayird etmek icin yapilmis olabilir bu...Mantiksal aciklamasi bol yani Siffin savasindaki Kizilbas olayinin...Kan olayi ise daha cok efsanevi bir anlatim ...Yinede bu kattiyen olmadi diyemeyiz..Olmus olabilir...dedigim gibi burda inancsal ve bilimsel aciklamalari karisdirmamak gerek....Birde bir cok anlatimda semböl kullanilmisdir tasavvufcularda , ama halk esas gibi algilamisdir...Mesela Hz Alinin kilici kirk arsin uzarmis deyimi...Bu bir semböllük anlatimdir ve Imam Alinin kahramanligini anlatir..Buna ragmen rahmetli ninem gercekden kirk metreden cok uzadigina inanirdi...Gercek olan Hz Ali büyük bir kahramandi..Zülfikar esi benzeri görülmemis bir kilicdi...

Neyse uzattik yine ...Saygilarimla :)

Can Muhabetçi; dediğine karşı değilim. Ali'nin Kılıcı 40 arşın uzarmış, Muhammedin dişi kirılır kanar, o kanı birşeylerle silinir. Ali kendi ordusundakilerinin başına kızıl band bağlar(ama ne garip Arap islam ordusu) vs.Ama konu başlığı Kızılbaşlık nedir'dir. bu durumda Kızılbaşlığı Böyle inanıyorum diye açıklamaya kalkarsak, bu günkü içinde çıkılamaz durumda hiç bir zaman çıkamayiz.
Saygılar

[Muhabbetci]

Can Muhabetçi; dediğine karşı değilim. Ali'nin Kılıcı 40 arşın uzarmış, Muhammedin dişi kirılır kanar, o kanı birşeylerle silinir. Ali kendi ordusundakilerinin başına kızıl band bağlar(ama ne garip Arap islam ordusu) vs.Ama konu başlığı Kızılbaşlık nedir'dir. bu durumda Kızılbaşlığı Böyle inanıyorum diye açıklamaya kalkarsak, bu günkü içinde çıkılamaz durumda hiç bir zaman çıkamayiz.
Saygılar




Alibaba can eyvallah...Alevilikdeki en büyük sorun kaynak sorunu...Malesef Osmanli bektasi belgelerinin cogunu, kitaplarin cogunu yakmisdir..Elimizde kalanlarda herseye yetmiyor simdilik..Buna ragmen bir yerde okumusdum (canlar biliyorsa söylesinler rica ediyorum) arablarda Bektasi kaynaklari varmis arapca olan ama daha halen türkceye cevirilmemis..Bilemiyorum ne kadar dogru, eger gercekden varsa süper olur..

Simdi bildigimiz nedir? 1) Pir Sultan Abdal Kizilbas deyimini aslinda sevmedigini..Ben öyle anliyorum...Cünki kendisi ne diyor?
"Gidi YEZIT bize KIZILBAS demis" Bundan anladigim su ki, Osmanlilar Kizilbas lakabini takmis Alevilere...Osmanli bunu durup dururken takacak hali yokdur, muhtemelen Safevi devleti ile ilgili bu...

Belgelerde Osmanlilar Irani "kizilbas" olarak isimlendirmekdeler...


KIZILBAŞ SULTAN ALİ’NİN YARGILANMASI

YAZI: 15 Şevval sene 973 (Mayıs 1565), Padişah I. Süleyman Kanunî dönemi, Sadrâzam Sokollu Mehmet Paşa, İran’da Şâh I. Tahmasb’dır.

O yıl, Türk donanmasının Malta’yı kuşatması, bir yıl sonra Kanunî’nin Zigetvar zaferi. O’nun döneminde Asya, Avrupa ve Afrika’de geniş ülkeler Osmanlı topraklarına katıldı.

KİMDEN:

Padişah’tan

KİME:

Bağdad Beylerbeyi’ne HÜKÜM

KONU: Diyarbakır Beyi Mehmet mektup yollayıp Sultan Ali adındaki biri mahkemede: “sizin hepinizi öldürüp KIZILBAŞ’a (İran’a) kaçarım” dediği şeriata göre yargılanması.

BELGENİN MEÂLİ

Mehmet Çavuş’a virildi

Bağdad Beğlerbeği’ni HÜKÜMKİ,

Diyarbekir Bey’i Mehmet mektub gönderüb SULTAN ALİ dimekle ma’rûf kimesneyi Abbas nâm halife şer’–i şerîfe da’vet idüb sonra âdem katl olınmışdır deyû da’vâ eylediklerinde mezbûr (yukarıda adı geçen) Sultan Ali nice müslümanlar mahzarında (mahkemede insanlar önünde):

– Ben sizün birkaç kimesnenüzden katl idüb KIZILBAŞ’a (İran’a) giderim. Deyû bu vechile kelemât (konuşma) idüb sicill olındığın bildirmeğin BUYURDUMKİ,

(Boş bırakılmış) vardıkda evkât–ı vechile (gereğince) hakk üzere teftiş ve tafahhus (uzun uzun soruşturma ve denetleme) idüb göresin fi–l–vâki’ (gerçekten) mezbûrın (Sultan Ali) ahvali arz olındığı gibi ise gıbbe–ş–şer’–i şerîf (yargılandıktan sonra) sâbit oldıkdan sonra istihkakına göre te’dîb (cezalama) eyliyesin.

Yani muhtemelen Kizilbas deyimi Safevi devletinden kalma...Simdi soracagimiz soru Safevi devleti niye kizil külah takip savasa girmislerdir? Onlarda illa biryerlerden etkilenmisdir, yoksa durup dururken kizilbas olacak halleri yokdur ya...Buda simdi inancsal olaya geliyor...Sah hatayi 12 dilimle tac giydigi gecer Tarihde...12 dilim 12 imami sembölize edermis..

Sah Hatayi siirlerinde görüyoruzki yine kendisi Kizil giyinmenin Hz Aliden geldigini kabul etmede..

Egnimize biz kırmızı giyeriz
Halimizce biz de mana duyarız
İmam Cafer mezhebine uyarız
Biz Muhammed Ali diyenlerdeniz

Onun icin dedim bilimsel yönü ayri inancsal yönü ayri...Sonunda illaki birlesiyor bunlar ....

Saygilarimla:)

[mevsim]

acıklamalarınızdan dolayı teşekkürler ....

[kanlıbey]

Sevgili canlar


Kızılbaşlık Anadolu Aleviliğinin en köklü ve kadim isimlerinden biridir.

Kızılbaş kelimesinin ne anlama geldiğini üç maddede açıklamak mümkündür.


1-Anadolu kadim medeniyetlerindeki güneş ve ateş kökenli dillerin etkisi.
2-Türkmenlerin kızıl çarık ve kızıl börk giymelerinden dolayı onlara Andoluda verilen ad.

3-Hz. Ali ve savaşçılarının kızıl baş (başlık) bağlamaları.

Saygı ve sevgilerimle.

[alibey58]

aleviyim,kızılbaşım,caferiyim ve bektaşiyim