Diyar
20-09-2006, 04:30 AM
Dedenin en genel ve temel tanımını şöyle yapalım : 12 Imamlara dayanan bir ocağa dayalı ve karizmatik soyu olan manevi bir önderdir. Dedeler Alevilerin ?Inanç önderleridir. Alevilerce yarı kutsal olarak algılanan dede, dini önderliğinin yanı sıra, toplumsal yaşamda da önemli roller vardır. Taliplerini, Alevi töresine ve geleneklerine göre terbiye eder, onları eğitir ve aydınlatır. Yani, Dede, Alevi toplumunun dini lideri olarak, mürşidlik eder, irşad edicidir, terbiye edici bir mürebbidir, aydınlatan üstaddır, “pîr ve rehberdir”dir. Her yıl ocağa bağlı olan köyleri gezer, dini hayatı canlandırır, yolu şenlendirir, anlaşmazlıkları giderir, dayanışmayı ve yardımlaşmayı artırarak önlemler alır. Dedenin işlevselliğini maddeler halinde şöyle sıralayabiliriz:
-Talipler arasındaki anlaşmazlıkları “Dar Hukuk Sistemi”ne göre yargılamak, tarafları barıştırmak, cezalandırmak, aklamak, adalet tesis etmek.
- Özüyle sözüyle, güzel davranışlarıyla topluma esin kaynağı olmak.
- Hitabet gücüyle, eğer güzel sesi var ise müzik yeteneğiyle de topluluğun manevi duygusallığına hitap etmek.
- Gençlerin evlenip aile kurmasına yardımcı olmak.
- Çocukların toplumsal bakım ve eğitim ile Alevi kimlik kazanmaları konusunda öncülük etmek ve kararlı davranmak.
- Ülke sorunlarında, siyasi tercih anlarında, açık ve net görüş belirtmek.
- Kendine bağlı talip topluluklarından maddi kaynak oluşturarak Ocak (Cemevi) çevresinde sosyal tesislerin kurulmasını sağlamak.
- Alevilikte lokmassız cem olmadığından, öncelikle Aşevinin oluşumunu sağlayarak gerekli görevli ve hizmetlileri atamak.
- Aleviliğin temel ritülellerinden kurban tığlama (kesimini) için gerekli önlemleri almak.
- Cemlerde postu eşi Ana Sultan ile birlikte oturarak, cemi yönetmek. Ana Sultan ile düzenli bir aile yaşamı sürdürerek, topluma güvenli aile imajı yaratarak manevi ve sosyal güç vermek.
- Cem Erkânı yürütmek ve gerekli tedbirleri almak.
- Alevi Inancını her şart altında muhafaza etmek.
- Inanca ilişkin Islami ve örfü bilgileri ve gelenekleri muhafaza etmek.
- Talip Topluluğunu açık şeffaf bir şekilde bilgilendirmek.
- 12 hizmeti görecek sofu ve bacıları görevlendirmek.
- Ister Alevi olsun, ister Sünni veya başka inançtan olsun bütün çevreye davranışlarıyla örnek olmak.
- Ocağın uzun vadeli geleceğini planlamak ve projelendirmek.
- Ocağın kendinden sonraki gelecek kuşaktaki liderlerini, belirlemek, seçmek ve çağdaş bir donanımla yetiştirmek ya da yetişmesini sağlamak.
- Güvenilir bir kişi olarak ketum olmak ve taliplere sırdaş olmak, sorunlarını ve sorularını tahlil etmek, çözümler üretmek, danışmanlık ve rehberlik yapmak.
- Talip Canlar (sofular ve bacılar) arasında sos-ekonomik, manevi yardımlaşma ve dayanışma sağlayarak gerekli alt yapıyı oluşturmak
-Talipler arasındaki anlaşmazlıkları “Dar Hukuk Sistemi”ne göre yargılamak, tarafları barıştırmak, cezalandırmak, aklamak, adalet tesis etmek.
- Özüyle sözüyle, güzel davranışlarıyla topluma esin kaynağı olmak.
- Hitabet gücüyle, eğer güzel sesi var ise müzik yeteneğiyle de topluluğun manevi duygusallığına hitap etmek.
- Gençlerin evlenip aile kurmasına yardımcı olmak.
- Çocukların toplumsal bakım ve eğitim ile Alevi kimlik kazanmaları konusunda öncülük etmek ve kararlı davranmak.
- Ülke sorunlarında, siyasi tercih anlarında, açık ve net görüş belirtmek.
- Kendine bağlı talip topluluklarından maddi kaynak oluşturarak Ocak (Cemevi) çevresinde sosyal tesislerin kurulmasını sağlamak.
- Alevilikte lokmassız cem olmadığından, öncelikle Aşevinin oluşumunu sağlayarak gerekli görevli ve hizmetlileri atamak.
- Aleviliğin temel ritülellerinden kurban tığlama (kesimini) için gerekli önlemleri almak.
- Cemlerde postu eşi Ana Sultan ile birlikte oturarak, cemi yönetmek. Ana Sultan ile düzenli bir aile yaşamı sürdürerek, topluma güvenli aile imajı yaratarak manevi ve sosyal güç vermek.
- Cem Erkânı yürütmek ve gerekli tedbirleri almak.
- Alevi Inancını her şart altında muhafaza etmek.
- Inanca ilişkin Islami ve örfü bilgileri ve gelenekleri muhafaza etmek.
- Talip Topluluğunu açık şeffaf bir şekilde bilgilendirmek.
- 12 hizmeti görecek sofu ve bacıları görevlendirmek.
- Ister Alevi olsun, ister Sünni veya başka inançtan olsun bütün çevreye davranışlarıyla örnek olmak.
- Ocağın uzun vadeli geleceğini planlamak ve projelendirmek.
- Ocağın kendinden sonraki gelecek kuşaktaki liderlerini, belirlemek, seçmek ve çağdaş bir donanımla yetiştirmek ya da yetişmesini sağlamak.
- Güvenilir bir kişi olarak ketum olmak ve taliplere sırdaş olmak, sorunlarını ve sorularını tahlil etmek, çözümler üretmek, danışmanlık ve rehberlik yapmak.
- Talip Canlar (sofular ve bacılar) arasında sos-ekonomik, manevi yardımlaşma ve dayanışma sağlayarak gerekli alt yapıyı oluşturmak