[hunakan]

Hep merak ederim "Çaldırandaki savaşı Şah İsmail Kazansa Ne Olurdu ?" acaba diye sizce ne olurdu.....................

[uzakdenizlerde]

tarihi yeniden yazmak ne zor,çok şey değişmeyecektir çünkü Timur Osmanlı'yı yenerek Anadolu'yu işgal edip çekip gitmiştir.Birşey değişmeyecektir bence.

[simurg76]

evet tarihi yeniden yazmak çok zor.ama tarihi veriler ışıgında gerçekçi çıkarımlar yapmak olası.çaldıran savaşını şah ismail kazanmış olsaydı her şeyden önce safevi devletini kuran ana unsur olan anadoludaki alevilerle şah ismailin devleti birleşecekti.dönme devşirmelerin yönetimde olduğu anadolu halkının istemediği; anadoluyu sömüren osmanlı en azından anadoludan atılacak büyük olasılıklada balkanlardan da atılarak (çünkü balknalradada önemli bir alevi bektaşi nufüs vardı)tarihin derinliklerine gömülecekti. böylece anadolunun etnik ve dinsel yapısı korunmuş olacak ; o sıralarda anadoluda çogunluğu olusturan aleviler bugünde bu çoğunluğu korumuş olacaklar; katliamlardan; sürgünlerden kurtulacaklardı .başlangıçta alevi devleti olan safeviler tabanıyla , destekçileriyle buluştuğu için sonradan şiilesmeyecek ,iranlasmayacak başlangıçtaki yapısını koruyabilecekti. herseyden önemlisi anadolu islamın gayet akılcı ;hümanist insancıl yorumu olan alevilikle yönetilecek,islam tarihi ve dünya tarihi tamamen değişecekti.hiçbir zaman yönetime gelememiş alevilik akılcı ;ilerici yaklasımıyla dünya için her acıdan örnek modeller olusturabilecekti.......

[hakan_bjk]

tarihi bir düşünce lazım o zaman turkmen alevi olan sah ismail savaşı kazansaydı. belki anadoluda baya bir degişiklikler olurdu burda varsayımlarla yola cıkarsak belki anadolu aleviliği kalmayacak iranda (azeriler turkmendir oguz boyundan gelir sadece yerleştiği cografya isimleri azeri olmustur). Buyuk cogunlugu kızılbaş alevi olmasına karsın iran munasabetleri ile şiileşmişlerdir.belki aleviler olarak bizde farsi şii anlayışına dönecek olurduk belki de ahmedinejad suanki cumhurbaşkanımız olurdu:)

[fataLibra]

Sosyal açıdan bakıldığında, Anadolu'da Sünni-Hanefi ve Şafii öğreti yerine Alevi ve Şia ağırlıklı bir düşünce hakim olurdu gibi...

[simurg76]

tarihi bir düşünce lazım o zaman turkmen alevi olan sah ismail savaşı kazansaydı. belki anadoluda baya bir degişiklikler olurdu burda varsayımlarla yola cıkarsak belki anadolu aleviliği kalmayacak iranda (azeriler turkmendir oguz boyundan gelir sadece yerleştiği cografya isimleri azeri olmustur). Buyuk cogunlugu kızılbaş alevi olmasına karsın iran munasabetleri ile şiileşmişlerdir.belki aleviler olarak bizde farsi şii anlayışına dönecek olurduk belki de ahmedinejad suanki cumhurbaşkanımız olurdu:)


iran azerbaycanı ve azerbaycanda yaşayan azeriler;evet seninde dediğin gibi türkmen kökenlidir ; hatta aralarında 16 yüzyıl ve daha öncesinde safevi devletinin kuruluş asamasında şah ismaili destekleyererek irana göçetmiş anadolu alevileride vardır. ama başlangıçta iranda safevileri destekleyen önemli kitleler yok. var olanlar seninde dediğin gibi suan azerileri olusturan türkmenler. safevilerin en önemli destekçileri ;inanırları anadolu alevileri olmuş. aleviler safevi devletinin kuruluşu sürecinde ki şeyh cüneytle başlar kitlelre halinde iran bölgesine göçetmişler. bu devletin askeri gücünü olusturmuşlar. ama bu göçedenlerin torunları hala iranda azerbaycand a yaşıyor değişik adlar altında (ehli hak ,kırklar,sahseverler) aleviliği sürdürüyorlar yani asimile olmamışlar . dolasıyla anadolu alevileride bu yönetimde asimile olmayacaklardı dahası safevi devletinin en büyük destekçileri ;kurucuları fikir babaları oldukları için safevi devletinin büyük olasılıkla şiileşmesini önleyeceklerdi...yani safevi devleti esas tabanıyla anadolu alevileriyle bütünlesecekti

[hakan_bjk]

iran azerbaycanı ve azerbaycanda yaşayan azeriler;evet seninde dediğin gibi türkmen kökenlidir ; hatta aralarında 16 yüzyıl ve daha öncesinde safevi devletinin kuruluş asamasında şah ismaili destekleyererek irana göçetmiş anadolu alevileride vardır. ama başlangıçta iranda safevileri destekleyen önemli kitleler yok. var olanlar seninde dediğin gibi suan azerileri olusturan türkmenler. safevilerin en önemli destekçileri ;inanırları anadolu alevileri olmuş. aleviler safevi devletinin kuruluşu sürecinde ki şeyh cüneytle başlar kitlelre halinde iran bölgesine göçetmişler. bu devletin askeri gücünü olusturmuşlar. ama bu göçedenlerin torunları hala iranda azerbaycand a yaşıyor değişik adlar altında (ehli hak ,kırklar,sahseverler) aleviliği sürdürüyorlar yani asimile olmamışlar . dolasıyla anadolu alevileride bu yönetimde asimile olmayacaklardı dahası safevi devletinin en büyük destekçileri ;kurucuları fikir babaları oldukları için safevi devletinin büyük olasılıkla şiileşmesini önleyeceklerdi...yani safevi devleti esas tabanıyla anadolu alevileriyle bütünlesecekti

dikkat edersen bir varsayımdan yolla cıktım zaten bir gerceklikten bahsetmedim can senin tezin dogru olsa bile suan gözden kacırdıgın bazı durumlar var. guney azerbaycanın cogunlugu azeri(turkmen) olmasına ragmen şiileşmişler dir. mesella ırakda yaşıyan turkmenlerde şii dir.anadolu aleviliği dediğimiz dunya görüşüne pek benzemezler.AZERBAYCAN cumhuriyetinin halkının coguda sii dir. bu bölgede yasayan kürt grupları dahi şiileşmiştir. kabul etmeliyiz ki bu cografyada fars şii anlayışı cok kuvvetlidir.ve asimile uzerine kurulmus bir politikaları vardır.bu politikanın başlıca nedeni iran gibi cok uluslu yapıyı sadece (caferilik,şiilik) gibi nedenlerle ayakta tutmak 1 yıl şiiliği savunan kars kökenli caferi(azeri) ahuntlardan (molla,aga) islam üzerine ders aldım.bunlarda kendilerini oguz boyundan sayarlar turkmen olduklarını kabul ederler ama asla alevi olmadıklarını söylerler. irana gönülden baglıdırlar ama cogu cagdaş atatürkcü insanlardır.

[simurg76]

dikkat edersen bir varsayımdan yolla cıktım zaten bir gerceklikten bahsetmedim can senin tezin dogru olsa bile suan gözden kacırdıgın bazı durumlar var. guney azerbaycanın cogunlugu azeri(turkmen) olmasına ragmen şiileşmişler dir. mesella ırakda yaşıyan turkmenlerde şii dir.anadolu aleviliği dediğimiz dunya görüşüne pek benzemezler.AZERBAYCAN cumhuriyetinin halkının coguda sii dir. bu bölgede yasayan kürt grupları dahi şiileşmiştir. kabul etmeliyiz ki bu cografyada fars şii anlayışı cok kuvvetlidir.ve asimile uzerine kurulmus bir politikaları vardır.bu politikanın başlıca nedeni iran gibi cok uluslu yapıyı sadece (caferilik,şiilik) gibi nedenlerle ayakta tutmak 1 yıl şiiliği savunan kars kökenli caferi(azeri) ahuntlardan (molla,aga) islam üzerine ders aldım.bunlarda kendilerini oguz boyundan sayarlar turkmen olduklarını kabul ederler ama asla alevi olmadıklarını söylerler. irana gönülden baglıdırlar ama cogu cagdaş atatürkcü insanlardır.


hakan can tabiki hepimiizn bildiği gibi şiilik alevilikten çok farklıdır dikkat ettiğin gibi bende safevi devleti şiiileşmeyebilirdi diyorum. tabiki benim görüslerimde birer varsayımdır. hiçbirimiz tarihin dediğimiz şekilde gelişeceğini söyleyemeyiz. ama gerçeleşebilecek varsayımlar olduğunu düsünüyorum. elbette iranda bugün şiiler hakim ama gözden kacırdığın bir nokta iranda ve azerbaycanda hala alevilerin(ehli hak ;kırklar ,şahseverler adlarıyla anılırlar)olduğudur. bunlar bugün anadoluda olduğumuz gibi birer azınlıktır;kapalı rejimden dolayı haklarında fazla araştırma ya pılamamış olmasına rağmen ; bunların cem yaptıklarını hacı bektaşı tanıdıkları, anadolu alevilerine çok benzer düsünce yapıları ;sürekleri oldukları biliniyor.

[hakan_bjk]

Ehli (of Ahli) Hak
Ehli Hak (sözlük anlamı; Gerçek İnsan), (batı) İran’daki en büyük şii azınlıktır. Bunlar Türkiye, Kafkasya, Irak, Afganistan ve Hindistan’da (Kürtler, Azeriler, Lekler ve Guranlar arasında) da bulunurlar. Kendilerini Nusayri adlandırırlar kendileri dışındakiler onları Ali Allahis diye adlandırırlar. Ali Allahis (Allah-Ali düşüncesinde olanlar), Ehli Allah (Allah’ın insanları), Ehli Hakikat (Gerçeğin İnsanları) gibi terimler kullanılır. Ehli Hak kendileri dışındakilere karşı inancını sır olarak saklar. Müslüman olduklarını söylerler .Yaşadıkları ülkelerde inançlarını açıkça yaşamaları mümkün değildir(azınlık oldugu icin)
Ehli Hak mensupları Tanrı’nın dünyada yedi kez göründüğüne, Ali’nin bunun ikincisi, Sultan Sohak’ın dördüncü görüntü olduğuna inanırlar. Onlara göre Ali Muhammed’den daha üstün mertebededir. Ali’nin melekleri (Tanrı her görüntüsünde dört meleği ile birlikte olur); uşağı Kamber, Selman-ı Pak, peygamber Muhammed ve Malik Tayyar’dır. Ehli Hak tarikatının kurucusu ya da en önemli ismi Sultan Sohak (veya Sahak) olarak kabul edilir. Kürt asıllı Sultan Sohak 14. yüzyılda yaşamıştır. Kuralları ve inançsal törenleri yeniden formüle etmiş, birleştirici bir unsurdur.
Ehli Hak mensupları figüre dönüşüme inanırlar. Yani, insan ruhu hayvanlar ve insanların vücutlarında yer değiştirebilir. Bu yer değiştirme sonucu Tanrıya yaklaşıldığına inanılır.
Ehli Hak mensuplarının kış mevsiminde üç günlük bir orucu vardır.
Ehli Hak’ın da Aleviler gibi cemleri vardır. Ancak onların cemleri hakkında; bu cemlerin Kürtçe dilinde yapıldığı, saz kullanıldığı, yemek yendiği, bazen ateş üstünde yüründüğü dışında fazla bir bilgi yoktur. Kadınlarla erkeklerin birlikte cem yaptıkları da bilinmektedir. Bu konuda şöyle bir öykü anlatılır: 13/14. yüzyıllarda yaşamış, Safavi devletinin kurucularından, ünlü bir sofu tasavvufçu olan Safi Al Din, Sultan Sahok’a bir saygı ziyaretinde bulunur.Sultan Sohak da bir saygı işareti olarak ona gizli ceme katılma izni verir. Safi Al Din kadınları ve erkekleri bir arada cem yaparken görünce şaşırır. “Günahkarlar!”, der. Sultan Sohak Safi Al Din’e su, ateş ve pamuktan bir mucize yaratır. Safi Al Din suçlamasının yanlış olduğunu, kadınlarla erkeklerin birlikte ibadet edebileceklerini kabul eder.
can bahsettigin toplulugun bizle fazla benzer yanı yok gibi anadolu aleviliği ayrıdır.ne iran şii görüşüne nede arap aleviliğine benzer en azından ben öyle düşünüyorum. bizlerin nufus olarak az olmamız azınlık olarak algılanacagımız anlamına da gelmez ben kendimi azınlık olarak degil TÜRKİYE cumhuriyetinin kurucu uyesi olarak görüyorum.

[simurg76]

Ehli (of Ahli) Hak
Ehli Hak (sözlük anlamı; Gerçek İnsan), (batı) İran’daki en büyük şii azınlıktır. Bunlar Türkiye, Kafkasya, Irak, Afganistan ve Hindistan’da (Kürtler, Azeriler, Lekler ve Guranlar arasında) da bulunurlar. Kendilerini Nusayri adlandırırlar kendileri dışındakiler onları Ali Allahis diye adlandırırlar. Ali Allahis (Allah-Ali düşüncesinde olanlar), Ehli Allah (Allah’ın insanları), Ehli Hakikat (Gerçeğin İnsanları) gibi terimler kullanılır. Ehli Hak kendileri dışındakilere karşı inancını sır olarak saklar. Müslüman olduklarını söylerler .Yaşadıkları ülkelerde inançlarını açıkça yaşamaları mümkün değildir(azınlık oldugu icin)
Ehli Hak mensupları Tanrı’nın dünyada yedi kez göründüğüne, Ali’nin bunun ikincisi, Sultan Sohak’ın dördüncü görüntü olduğuna inanırlar. Onlara göre Ali Muhammed’den daha üstün mertebededir. Ali’nin melekleri (Tanrı her görüntüsünde dört meleği ile birlikte olur); uşağı Kamber, Selman-ı Pak, peygamber Muhammed ve Malik Tayyar’dır. Ehli Hak tarikatının kurucusu ya da en önemli ismi Sultan Sohak (veya Sahak) olarak kabul edilir. Kürt asıllı Sultan Sohak 14. yüzyılda yaşamıştır. Kuralları ve inançsal törenleri yeniden formüle etmiş, birleştirici bir unsurdur.
Ehli Hak mensupları figüre dönüşüme inanırlar. Yani, insan ruhu hayvanlar ve insanların vücutlarında yer değiştirebilir. Bu yer değiştirme sonucu Tanrıya yaklaşıldığına inanılır.
Ehli Hak mensuplarının kış mevsiminde üç günlük bir orucu vardır.
Ehli Hak’ın da Aleviler gibi cemleri vardır. Ancak onların cemleri hakkında; bu cemlerin Kürtçe dilinde yapıldığı, saz kullanıldığı, yemek yendiği, bazen ateş üstünde yüründüğü dışında fazla bir bilgi yoktur. Kadınlarla erkeklerin birlikte cem yaptıkları da bilinmektedir. Bu konuda şöyle bir öykü anlatılır: 13/14. yüzyıllarda yaşamış, Safavi devletinin kurucularından, ünlü bir sofu tasavvufçu olan Safi Al Din, Sultan Sahok’a bir saygı ziyaretinde bulunur.Sultan Sohak da bir saygı işareti olarak ona gizli ceme katılma izni verir. Safi Al Din kadınları ve erkekleri bir arada cem yaparken görünce şaşırır. “Günahkarlar!”, der. Sultan Sohak Safi Al Din’e su, ateş ve pamuktan bir mucize yaratır. Safi Al Din suçlamasının yanlış olduğunu, kadınlarla erkeklerin birlikte ibadet edebileceklerini kabul eder.
can bahsettigin toplulugun bizle fazla benzer yanı yok gibi anadolu aleviliği ayrıdır.ne iran şii görüşüne nede arap aleviliğine benzer en azından ben öyle düşünüyorum. bizlerin nufus olarak az olmamız azınlık olarak algılanacagımız anlamına da gelmez ben kendimi azınlık olarak degil TÜRKİYE cumhuriyetinin kurucu uyesi olarak görüyorum.


elbette sayı olarak az olduğumuz doğru ama sana katılıyorum cumhuriyetin kurucu unsurlarındanız bu toprakların asli unsurlarındanız emperyalistlerin oyununa gelip kendimiz azınlık saymayacağımız muhakkak.irandaki alevi yoluna benzer inançlara gelince bunlar hakkında yapılan araştırmalar arttıkça benzerliklerimizin daha artacağını düşünüyorum.elbette çok geniş ve çetrefilli bir konu. safevi osmanlı mücadelesi sırasında anadoludan alevilerinin irana göçettiği bilinen tarihçiler tarafından doğrulanan bir gerçek.bunların bu çografyada hala yasadıkları biliniyor ;ne kadarının asimile olduğu ne kadarının yollarını devam ettirdikleri araştırılmalıdır. bizim şii olmadığımızı alevilik hakkında az çok bilgisi olanlarca malum bu konuda sana sonuna kadar katılıyorum.ama anadolu ve iran gerek cografi yakınlık gerekse siyasal (osmanlı safevi)ilişkiler acısından çok yakın ilişki içindedir. anadoludan irana irandan anadoluya göçler yapıldığı bilinir.alevilik acısından incelersek belirleyici ayırt edici özelliğin ;ibadet rituelinin; kadın erkek beraber yapılan ayini cemin ;cemde bağlama eşliğinde söylenen deyişlerin ;semahın; dedelik kurumunun senkretik özelliğin ve herseyden önemlisi islamın batıni yönden yorumlanması olduğunu düşünüyorum. bu gerek anadoluda gerek anadolu dışında yasayan alevilerde ortak.balkanlarda yaşayan bektaşilerle zaten ortak bir oluşum aşamamız ortak tarihsel gelişimimiz var. var. (bektaşi alevi ayrımı aslında biraz yapay bir ayrım bana göre). örnek vermek gerekirse suriyede ve türkiyenin hatay , adana,mersin gibi ilerinde yoğun olarak yaşayan nusaryilerde alevilerdeki gibi kadın erkek birarada yapılan cem ayini ve semah yok. nusayrilerin cemi alevilerinkinden farklıdır.onlardaki cem cuma geceleri değil bayram dedikleri özel günlerde yapılır.cemi seyhleri yönetir. cemlere kadınlar alınmaz.saz eşliğinde deyiş söylenmesi;semah 12 hizmet yoktur .elbette nusaryilerle(arap alevileri) ibadette ayrılıklarımıza rağmen ehlibeyte ve aliye bağlılık islamın batıni yorumu konusunda çok benzer yönümüz var ama oluşum sürecine tarihsel gelişime baktığımızda anadolu aleviliği ve nusayrilik tamamen farklı bir gelişim çizgisindedir. ama türkiyedeki nusaryi kardeşlerimiz benzerlikler dolasıyla alevi sayıyorlar alevilerde onları kendilerinden sayıyorlar. türkiyede bu iki yakın inanç grubunun yakın zamanda kaynaşacağı açık. ama anadoludaki caferiler ile ehlibeyte aliye bağlılık dışında hiçbir ortak noktamız yok;bu gruplarla en temel ayrılık batıni yorumlardır. anadolu alevileri tasavuftan ve islamın batıni yorumundan köken alır. bu yüzden caferilerle(şii) ayrılığımız çok açık ve nusayri örneğinin tersine en ufak bir kaynaşma yok. ırak ,iran azerbaycan gibi yakın coğrafyadaki batıni inaçlar ise gerek alevilerin safevilerle ilşkileri acısından çok fazla ortak noktamız olduğunu düsünüyorum. ehli hak örneğinde olduğu gibi ortak noktalarımız cem ayini yapmaları ,cem ayinini seyyidin mürsidin yönetmesi;cem ayininde enstürman eşliğinde deyişlerin söylenmesi.(1) bahsedilen tenasuh ve hulul devriye inancı bizdede var:

Âyine tuttum yüzüme, Ali göründü gözüme
Nazar eyledim özüme, Ali göründü gözüme

Âdem Baba Havva ile, Hem Allemel'esmâ ile
Çerhi felek semâ ile, Ali göründü gözüme

Hazreti Nuh Neciyyullah, Hem İbrahim Halilullah
Sinâ'da Kelimullah, Ali göründü gözüme

İsâ'yı Ruhullah oldur, İki âlemde Şah oldur
Müminlere penah oldur, Ali göründü gözüme

Ali evvel Ali âhır, Ali bâtın Ali zâhir
Ali tayyib Ali tahir, Ali göründü gözüme

Ali candır Ali canan, Ali dindir Ali iman
Ali Rahîm Ali Rahman, Ali göründü gözüme

Hilmî gedayi bir kemter, Görür gözüm dilim söyler
Her nereye kılsam nazar, Ali göründü gözüme


Tuttum aynayı yüzüme

Ali göründü gözüme

Nazar eyledim özüme

Ali göründü gözüme

Ali evvel, Ali ahir

Ali bâtın, Ali zâhir

Ali tayyip, Ali tahir

Ali göründü gözüme

Ali candır, Ali canan

Ali dindir, Ali iman

Ali rahim, Ali Rahman

Ali göründü gözüme.

Mehmet Ali Hilmi Dedebaba




tenasuh inacınının anlatıldığı bir deyiş:

Katre idim Ummanlara karıştım
Kaç bulandım kaç duruldum kimbilir
Devre edip alemleri dolaştım
Bir sanata kaç sarıldım kimbilir

Bulut olup ağdığımı bilirim
Boran ile yağdığımı bilirim
Alt anadan doğduğumu bilirim
Kaç ebeden kaç soruldum kimbilir.

Kaç kez gani oldum kaç kere fakir
Kaç kez altın oldum kaç kere bakir
Bilmem ki kaç katip ismimi okur
Kaç defterde kaç dürüldüm kimbilir

Bazı nebat oldum toprakta sürdüm
Bilmem kaç atanın sulbünde durdum
Kaç defa cenneti alaya girdim
Cehenneme kaç sürüldüm kimbilir

Kaç kez alet oldum elde bakıldım
Semadan kaç kere indim çekildim
Balcık olup kerpiç kerpiç döküldüm
Kaç bozuldum kaç kuruldum kimbilir

Dünyayı dolaştım hep kara batak
Görmedim bir karar bilmedim durak
Üstümü kaç örtü bu kara toprak
Kaç serildim kaç dirildim kimbilir

Gufrani’yim tarikatım bos değil
İyi bil ki kara bağrım tas değil
Felek ile hiç hatırım hoş değil
Kaç barıştım kaç darıldım kimbilir

devriye inacına pir sultandan bir örnek(2) :

Kur’an yazılırken arş-ı Rahman’da

Kudret katibinin elinde idim

Güller açılırken kevn ü mekânda

Bülbül idim gonca gülünde idim



Evvel Cebrail’in ilk kelamında

Kırklar meclisinde aşk meydanında

Muhammed Ali’nin sır kelamında

Nihan söyleşirken dilinde idim



Kırklar arş üstünde kurdular cemi

Muhabbet halk olup sürdüler demi

Balçıktan yarattı Allah Ademi

Ben ol vakit anın belinde idim



Yunus’un deryaya daldığı zaman

Kırk gündüz kırk gece kaldığı zaman

Ali zülfikarı çaldığı zaman

Hayber kalesinde kolunda idim



Pir Sultan’ım içtim aşkın dolusun Makadir bilmeze vermem yarısın

Bir kuşa seksen bin şehrin kapısın

Tayin verilirken yanında idim




görüldüğü gibi ortak noktalarımız pek çok . irandaki alevi inancı yani, batıni tasavufi senkretik inançlar hakkında daha çok araştırma yapıldıkça benzerlikLErimiz ortaya çıkacaktır

kaynaklar:
1)İRAN TÜRKLERİ ARASINDA YAYGIN BİR İNANÇ: EHL-İ HAK VE KUTSAL KİTAPLARI BAYRAK KUŞÇUOĞLU’NUN KELÂMLARI YAZAR: İSRAFİL BABACAN


Safevi-Bektaşi İlişkileri ve Azerbaycan’da Baba Samit Tekkeleri YAZAR :FUZULİ BAYAT

EHL-İ HAKLAR, ALi ALLÂHİLER (ALİ ALLAHİLER)
YAZAR:ALİ DURAN GÜLÇİCEK


2)DERVİŞ / AŞIK ALİLER...
YAZAR:İSMAİL ONARLI KAYNAK: www.karacaahmetsultan.net

[hakan_bjk]

can her ne kadar aynı görüşü paylaşsakda 2-3 ayrıntı dışında sana katılıyorum benim demek istediğim eger caldıran savaşını şah ismail kazansaydı. osmanlı diye bir şey kalmazdı. timurlenk olayı ile karıştırmayın cunku timur anadolu icin gelmedi buralara sadece osmanlının tehditkâr hareketlerini sonlandırmak ve yeryuzundeki tek timur imp. oldugunu kanıtlamaya geldi ama safevi devleti osmanlı topraklarını ulkesine katarak osmanlı devletine son vermek istiyordu bu anlayışla yola cıkarsak bana göre su sonuc cıkardı osmanlı imp haritadan silinir anadoluda alevi şii görüşü öne cıkardı.

[simurg76]

evet haklısın can şah ismailin anadoluya ilgisi timurdan çok farklıdır. safevi devletinin kuruluşuna bakarsak ,ana tabanının destekçilerinin anadolu alevileri olduğunu görürüz.safevi devletinin kurulusu için tarihçiler anadoludaki gövdeyle irandaki başın birleşmesi olarak görürler(1).çaldıran şavasının nedeni ise osmanlı ve safevilerin anadoluyu ele geçirme çabalarıdır.gerek anadoludan gelmiş alevi kökenli askerleri gerek anadolulu alevi kökenli komutanları yavuzun alevilere yaptığı kırımlar nedeniyle şah ismaile anadoluyu ele geçirmesi için baskı yapmaktadır(2).anadolu alevi halkı kötü yönetimden , adaletsizlikten ,kendilerini dinsiz sayan yöneticilerden bıkmış şah ismaili bir umut olarak görmektedir.pir sultanın deyişlerinde bunu açıkca görüyoruz:

Hak'tan inayet olursa
Şah Urum'a gele birgün
Gazada bu Zülfikar'ı
Kâfirlere çala birgün

Hep devşire gele iller
Şah'a köle ola kullar
Rum'da ağlayan sefiller
Şad ola da güle bir gün

Çeke sancağı götüre
Şah İstanbul'da otura
Firenk'ten yesir getire
Horasan'a sala bir gün

Gülü Şah'ın doğdu deyü
Bol ırahmet yağdı deyü
Kutlu günler doğdu deyü
Şu alem şad ola birgün

Mehdi Dede'm gelse gerek
Ali divan kursa gerek
Haksızları kırsa gerek
İntikamın alsa gerek

Pir Sultan’ın işi ahtır
İntizarım güzel Şah'tır
Mülk iyesi padişahtır
Mülke sahip ola bir gün


Yürüyüş eyledi Urum üstüne

Yürüyüş eyledi Urum üstüne
Ali nesli güzel İmam geliyor
İnip temenna ettim güzel destine
Ali nesli güzel İmam geliyor

Doluları adım adım dağıdır
Tavlasında küheylanlar bağlıdır
Aslını sorarsan şahın oğludur
Ali nesli güzel İmam geliyor

Tarlaları adım adım çizili
Rakibin elinden ciğer sızılı
Al yeşil geyinmiş gerçek gazili
Ali nesli güzel İmam geliyor

Magripten çıkar görünü görünü
Kimse bilmez evliyanın sırrını
Koca Haydar şah-ı cihan torunu
Ali nesli güzel İmam geliyor

Pir Sultan Abdal'ım görsem şunları
Yüzüm sürsem boyun eğip yalvarı
Evvel baştan On'kiler serveri
Ali nesli güzel İmam geliyor


kaynaklar :

1)
SÜMER Faruk,Safevi Devleti'nin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türkleri'nin Rolü,TTK,Ankara,1992

2)'Sufi Kıran Çaldıran'... yazan:İSMAİL KAYGUsUZ kaynak:www.alewiten.com

[ali nuri]

Hayretle tebriklerimi sunuyorum kiymetli canlar.Yolumuzda boyle bilincli,hosgorulu olmanin nedeni aldiginiz alevi terbiyesidir.Dusuncelerinizi,bakis acinizi incelerken icimden Mustafa Kemal in "Ne mutlu Turkum diyene" degil de "Ne mutlu Aleviyim diyene" cumlesinin cografyamizda yasamlarini gelenekleri ile surduren tum canlara hitab etmek geliyor.

[yesripli]

aslında Allahın takdiri ne ise öyle olacaktı.

[simurg76]

aslında Allahın takdiri ne ise öyle olacaktı.

senden ancak böyle bir yorum beklenebilirdi zaten . avatarının hakkını veriyorsun

[yesripli]

senden ancak böyle bir yorum beklenebilirdi zaten . avatarının hakkını veriyorsun

sevindim buna.

[isocan]

Bence şah hatayı o savaşı kazansaydı bu topraklarda kan degil gül biterdi....

[ozkankocak]

şah ismail kazansaydı öncelikle osmanlıyı bitirirdi.ve daha sonra da bence doğuya giderdi ve çin'e saldırırdı.ama çin'i alırmıydı bilmem

[Serkan umut]

Binlerce alevi kökenli insan kılıçdan geçirilmezdi yavuz tarafından diye düşünüyorum!!

[Baghatürk]

Eger o savasi Basbugumuz Sah Ismail kazansaydi, devsirmeler hic bir zaman boyunca Turkun toresini bozamazlardi vede Turkun bulundugu ortamda yoneticilik yapamazlardilar.Turku ,Turkten baskasi yonetemezdi.