[Rojaazme]

Medet Allah,

ya Muhammed,

ya Ali,



Dertliyim derdime dermana geldim,



Bunlardan kurtaran Bektaş Veli



Dertliyim derdime dermana geldim.









Keşkülün içinde bir

tane üzüm,



Bunu bize bağışla

ey iki gözüm,



Muhammed der bana bir engür ezin,



Allah medet,

ya Muhammed,

ya Ali.



Alevi yol ve yolağın temsilcisi olan dedeler, babalar, mürşid ve ocakzadeler, ortaya atılan bir fikri geniş bir hoşgörü ortamında edep ve erkana uygun bir hal içerisinde tartışıp, akılcı ve doğru çözümler üretmişlerdir.

Anadolu Kızılbaş Alevileri’nin inanç anlayışında, Tanrı kavramı (hakk) insanda görülen bir varlığa dönüşüyor. Tanrısal görüşün en olgun örneği Hz. Ali’nin nesnel varlığıdır. Ali en olgun ve en yetkin insandır. Kamil ve erdemliliğin bütün meziyetlerine haiz olan Ali, Aleviler’in ibadet ve inancının mihenk taşı olmuştur. Tanrısal görünüşün onda belirmesi bu insan üstü yetkinlik ve özellikleri nedeniyledir. ‹nsan ve sevgi kavramı üzerine kurulan Alevi inanç ve yaşam biçiminde, sevginin üç aşaması vardır; „‹nsanın olgunlaşması“, „Tanrıya varmak“, „Varık birliğine ulaşmak“.

Bu aşamalara insan denilen varlığı ulaştıran yegane olgu sevgidir. Sevgi denilen o yüce değerin sağladığı başarılardır. ‹nancımızda sevgiye „aşk“, sevene „Aşık“ denir. Sevginin doğduğu pınar gönüldür. Gönül Tanrı’nın evidir. Bu evde üç kişi vardır; „Hak, Muhammed, Ali“. Anadolu Alevileri, sevdikleri ve kendisine meftun oldukları kişileri bu üçlemenin şahsında görürler. Bu deyimler pirleri, mürşidleri için veya o makama layık gördükleri şahıslar için kullanırlar; Hz. Hüseyin, Bozatlı Hızır, Pir, Hünkar, 7 Ulular gibi. Anadou Alevileri, gerek Hz. Ali’ye, gerek Hz. Muhammed’e, „Hazreti Pir“ de derler. „Eri, erden seçen kördür“ düsturundan hareketle erleri aynı nazarda görürler. Alevi ozanları bu inanç uluları; Ehl-i Beyd ve 12 ‹mam’a duyulan bu müşterek sevgiyi, yüzlerce yıldır bir meşe seli gibi coşkuyla söyleye gelmiştir. Yaşadıkları coğrafyada kahır görenler bizim gönül bahçemizde muhabbet suyu verilerek aşk ile beslenip büyütülmüşlerdir. Onlara içten, bir yanardağ volkanı gibi hitab edilmiştir.



Mürvet kanisin, şefaat eyle,

Dünya, ahirette selamet eyle,

Kesme himmetini, inayet eyle,

Medet Allah, ya Muhammed, ya Ali.



Anadoludaki bu yüce inancın Alevi Kızılbaş dervişleri, ikrar verip sevdikleri, gönülden bağlandıkları, ocakzadelerine ve pirlerine daha adem zuhur etmeden göndermeler yaparlar;



Kandilde nur iken sevmişim seni,

Güzel Pirim, Sultan Pirim, fiah Pirim,

Her güzelden, güzel görmüşüm seni,

Güzel Pirim, Sultan Pirim, fiah Pirim.



‹şte Genç Abdal’ın yukarıda vasıflandırdığı Pir, Hakk, Muhammed, Ali’den başkası değildir. Bir dörtlüğü:



Muhabbetle kalbimizi silelim,

Muhammed, Ali’ye doğru gidelim,

Pirim himmet eyle, sema edelim,

Güzel Pirim, Sutan Pirim, fiah Pirim.



Alevi cem erkanlarında okunan hemen her dua ve deyişinde, her katılan insanın dilinde düşürmediği ve genelde tüm Aleviler’in günlük ikrar ve yeminlerinde bu üçleme mutlaka vardır. Yine Genç’i bir deyişinin dörtlüğünde bir başka şekilde bu üçlüyü gizleyerek söylüyor.



Hakk, Muhammed, Ali padişahımdır,

Namazım, niyazım, secdegahımdır,

Münacat eylerim, adill fiahımdır,

On iki ‹mamlar fiah deyi deyi.



Alevi dervişinin ve aşıklarının dediği, bu üçlemede şu açıktır; Gece gündüz, namazım, niyazım, zikrim, fikrim hep sizin içindir.



„El aman, medet, mürvet“ diye bütün aşıklar çırpınıp dururlar

[Rojaazme]

Anadolu Kızılbaş Alevileri’nin ve Bektaşileri’nin inancında Hakk, Muhammed, Ali üçlemesinin ilk beirtilerini on ikinci yüz yılın sonu ile on üçüncü yüz yılın başlarında görürüz.



Kızılbaş Alevi ve Bektaşi deyiş ve dualarının dışında Sünni ‹slam inancının hiç bir yerinde veya bir kitabında bu deyimlere rastlamak mümkün değildir. Çünkü ‹slam anlayışında ve fieriat hükümlerine göre ibadet eden Müslümanlar’da Hakk, Muhammed, Ali (Üçünü bir bilmek) bu üçlemeyi dile getirmeke Tanrı’ şirk koşmuş sayılır mü’min.



On ikinci yüz yıldan itibaren tek tek şair ve ozanların Ali ile ilgili övgü dolu şiirleri varsa da, 1310 ile 402 yıllarında yaşadığı söylenen Hz. Pir Hünkar’ın tek oğlu olduğunu söyleyen ve asil ismi ‹brahim olan Seyid Ali Sultan’dır.

Bir beyitine;



Can ile canan Ali, canda cananım Ali,

Alemin ümidi sensin Hacı Bektaş-ı Veli.



12’inci yüzyılın sonu ile 13’üncü yüzyılın başında yaşadığı söylenen Yunus Emre, bütün şiirlerinde çok güzel konulara değinmiştir. Hz. Muhammed’e ve soyuna yapılan haksızlığı görmezikten gelmemiş ve şiirlerinde Hz. Ali ve Hz. Hüseyin’i yer yer işlemiş, fakat bir bütün „Hakk, Muhammed, Ali“ üçlemisini kullanmamıştır. Bir şiirinde şöyle der Emre;



Araya araya bulsam izini,

‹zinin tozuna sürsem yüzümü,

Hakk nasip eylese görsem yüzünü,

Ya Muhammed canım arzular seni.



Yunus Emre’yi izleyenlerden ve 14’üncü yüzyılın başlarında yaşayan Said Emre’nin de şiirlerinde bugünkü Aleviler’in kullandığı üçlemeye rastlamıyoruz. Ama şu beyiti çok manadardır:



Adım Said değüken, cümle müşkil haliken,

Bir ayet okumuşam, Hünkar’un esrarından.



Ali sevgisi ve net olarak vurgulamalar 14’üncü yüzyıldaki şair ve ozanların şiirlerinde görülüyor. Bu gruptan Abdal Musa hazretleri bir şiirinde;



Güvercin donuyla Urum’a uçan,

‹mamlar evinin kapısın açan,

Cümle evliyalar üstünden geçen

Var mıdır, hiçbir er Ali’den gayri?



Yine 14’üncü yüzyılda Hz. Ali ile ilgili şiirleriyle Seyid Nesimi öne çıkıyor. Söylemi gayet açıktır;



Ali evvel, Ali ahir, Ali batın, Ali zahir,

Ali şems-i münevverdir, Ali’dir nur ile enver



15’inci yüzyıldaki şairlerin şiirlerinde bu Hakk, Muhammed, Ali üçlemesi daha belirginleşmeye başlıyor. Tarikatların en dorukta olduğu dergah ve tekkelerin en iyi çalıştığı dönemdir bu dönem.

Mü’min isen bana etme cefayı,

Allah bir, Muhammed, Ali aşkına,

Eyilikte ol daim eyle vefayı,

Allah bir, Muhammed, Ali aşkına

(Güvenc Abdal)

[Rojaazme]

22 Haziran 1527 tarihinde Sadık Bendesi, Dulkadir beylerinden Veli Dündar ile birlikte, Osmanlılar tarafından bir pusuya düşürülerek, Sadrazam ‹brahim Paşa tarafından, Nurhak yaylalarında başı kesilen Kalenden Çelebi’de bu üçlemeler daha çok görümeye başlanıyor.



Allah bir, Muhammed, Ali,

Nazar eyle bari bana,

‹zz-ü celalin aşkına

Çektirme şol zari bana



Pirlere niyaz ederiz

Yalan dünyayı nideriz

Ölürüz hasret gideririz

Göster şol didarı bana



Kalender Çelebi’nin bu içli şiirine o tarihte rastlanırken, yine aynı çağlarda yaşamış Yemini (Alevilerin 7 Uluları’ından olup uzun dörtlüklerden oluşan Faziletnamenin ona ait olduğu söylenir). Onun şiirlerinde bu üçlemelere pek rastlanmıyor. 1551 yılında Sersem Ali Baba’da da bu üçlemeleri görmek mümkün.1550 yılına ait Muyiddin Abdal’ın bir şiirinde;



Evvel gelip Ali olan

Sonra gelip veli olan

Hem ebed, hem ezeli olan

Hakk, Muhammed, Ali haktır



Anadolu Kızılbaş Aleviliğine Süleyman misali mührünü vuran Erdebil dervişlerinin Pir’i fiah Hatayi (1487-1524) Kızılbaş Aleviler’in, inanç ve ibadetlerinin en doruk noktası olan cem törenlerinde ve zakirlerin „Telli Kur-an“ı eşliğinde seslendirdikleri deyişlerin yarısından fazlası fiah Hatayi’nindir.



‹ki yavru var yuvada

Muallak döner havada

Dağda deryada ovada

Allah bir, Muhammed, Ali



Yukardaki üçlemeleri içeren yüzlerece deyişi vardır.

Pir Sultan (1502-1576) fiah Hatayi’den çok etkilenmiştir. Ona ve onun yoluna olan bağlılığını ve verdiği ikrardan dönmeyişini canıyla ödetmişlerdir. Ancak 400 yıldır hiçbir hükümdar fermanı onu Anadolu Alevileri’nin gönlünden söküp atamamıştır.

Yol oğluyuz, yolu doğru severiz,

Haklı mıdır, haksız mıdır sorarız,

Dönüp eşiğine yüzler süreriz,

Yetiş Allah, ya Muhammed, ya Ali

(Pir Sultan Abdal)



Kul Hüseyin, Pir Sultan’ın müridi Kul Himmed’den (XVI. yüzyıl) el almıştır;



Kıblemizden kısmetimiz verile

Veyselkaran gitti yemen iline

Arıyız, uçarız kudret balına

Allah bir, Muhammed, Ali diyerek

(Kl Himmet)



16’ıncı yüyılın sonlarında yaşayan ozanlardan biri de Virani’dir. Hazreti Ali’nin türbedarlığını yapmıştır. Aleviler’in saydığı 7 ululardandır.



Mazhar-ı nur-u Hüda’sın ya Muhammed, ya Ali,

Hemden-ı şah evliyasın ya Muhammed, ya Ali

(Virani)





17’inci yüzyılda yaşayan Fakir Edna koyu bir fiah Hatayi yanlısıdır;



Aşkın badesinden içen mest olur,

Allah bir, Muhammed, Ali dost olur,

Pir elinden bade içen mest olur

Olan bilir, olmayan ne bilir!



Çağlar boyunca aynı aşk ve sevgiyle gönüllerde yer yapan bu üçlemedeki ulu isimler, şairlerin dilinde çeşitli konulara göre çağrılmıştır. Güzide Ana, 18’inci yüzyılın ikinci yarısında yaşamıştır. fiehit Feyzullah Çelebi’nin kızırıdır. Hazreti Pir Hünkar’ın mekanı olan Hazret Avlusu’nun girişinde, sol tarafataki terasta mezarı vardır.



Medet Allah, ya Muhammed, ya Ali,

Dertliyim derdime dermana geldim,

Bunlardan kurtaran Bektaş Veli

Dertliyim derdime dermana geldim.



18’inci yüzyıl oda şiirlerinde bu üçlemeleri kullanan onlarca Alevi Bektaşi ozanı vardır. Bu coşku Alevi yerleşim birimlerindeki ozanlar tarafından duygulu bir şekilde şiirlerde işlenerek

19’uncu yüzyıla ulaşılıyor;



Keşkülün içinde bir tane üzüm,

Bunu bize bağışla ey iki gözüm

Muhammed der bana bir engür ezin

Allah medet, ya Muhammed, ya Ali (Aşıki)



Ali Özsoy Dede 1907 yılında Sivas’ın Sivrialan köyünde doğdu;

Taş duvara karşı ibadet etmem

Kıblem Muhammed, Kaben Ali’dir

Otuz iki farzdan bana söz etme,

Kıblem Muhammed, Kaben Ali’dir.



Yakın tarihimize kadar bazı Alevi ozanlarının şiirlerinde Hakk, Muhammed, Ali üçlemesini kullandıklarına kullanmışlardır.



20’inci yüzyılda tarikat kavram ve konuları yerine daha çok açlık, yoksulluk, emekçilerin hali, işlevleri yani daha çok sosyal içerikli konular şiirlerde işlenmeye başlanmıştır. Yaşadığımız çağda Alevi, Bektaşi şaireri ekonomik, politik, kültürel ve sanatsal konulara daha çok ağırlık vermişlerdir. Hep geriye bakarak yürümek kimseye yarar sağlamaz. Alevilik tarihte hızla akan bir ırmak gibidir. Değişik ortam ve koşullara göre kendini yeniler ve bu değişimleri şiirine yansıtır.



Bir birlikte bin ayrılığı giderebilenlerin demine hüüü


/www.alevi.com

[alevi angel]

emeğine sağlık can....

[Rojaazme]

Yol oğluyuz, yolu doğru severiz,

Haklı mıdır, haksız mıdır sorarız,

Dönüp eşiğine yüzler süreriz,

Yetiş Allah, ya Muhammed, ya Ali

[Diyar]

Yol oğluyuz, yolu doğru severiz,

Haklı mıdır, haksız mıdır sorarız,

Dönüp eşiğine yüzler süreriz,

Yetiş Allah, ya Muhammed, ya Ali




Abim emegine ve yüregine saglik. Paylasimin icin tsk ederim.

[Rojaazme]

Abim emegine ve yüregine saglik. Paylasimin icin tsk ederim. ey vallah bacım sagolasın.

[astokomlu]

paylaşımın için teşekkürler.. sağolasın..

[Rojaazme]

paylaşımın için teşekkürler.. sağolasın.. ey vallah candost sagolasın

[Azadi]

bismillah

Hey Yezid yanına kalırmı sandın
Nice intikamlar alınsa gerek
Mehdi çıkar ise nicolur halin
Heybetli küsleri çalınsa gerek

Gazi Mehdi birgün umruma çıkar
Yezid kalesinin hem burcun yıkar
On İki İmam'ın sancağın çeker
Kırmızı taç ile salınsa gerek

Sanmaki Yezidi yanına kalır
Tanrı'nın arslanı Şah oğlu gelir
Derb ile elinden tahtını alır
Harâbende erkan sürülse gerek

Yezid göze almış o güzel şahı
Muhammed Alidir onun yardağı
Ali'im dünyay gelirse bir dahi
İşiten yezidler yerinse gerek

Birgün dünyanında sahibi gelir
Oniki İmam'ın hakkını alır
Yezidler aradan hep telef olur
Mu'minlerin hali sorulsa gerek

Pir Ali der Mahdi ciğer yanığı
Kırmızıdır donu yeşil sancağı
Düzelim koşalım bahçeyi bağı
Yezidler aradan sürülse gerek


Pir Ali

[Rojaazme]

Taş duvara karşı ibadet etmem

Kıblem Muhammed, Kaben Ali’dir

Otuz iki farzdan bana söz etme,

Kıblem Muhammed, Kaben Ali’dir.




can paylaşımın ve katkıların için tşkler sağolasın.

[Cano]

Güzel bilgilerdi.. sağolasın abim..

[Azadi]

BİSMİLLAH

Beni bu illere pirim gönderdi
Şah diyen dilleri kesin bakalım
Ceset orda, işte dirim gönderdi
Şah diyen boyunlar asın bakalım

kamberiyim Ali'nin düştüğüm dağlar
Kim tutar bu yası kim ile ağlar
Biz can olduk uçtuk geride sağlar
defterede böyle yazın bakalım

Hastayım derdime derman ararım
Ferhat oldum yüce dağlar yararım
Muhammed Ali'de durmak kararım
mezarımı derince kazın bakalım

Pirsiz kaldın ise eyvah haline
Tuz kattın demektir, şimdi balına
Baykuşlar konarak öter dalına
Gemi azıya alıp, azın bakalım

devir geçer, devran döner, bilinmez
Ehli Beyt sevgisi kalpten silinmez
Derdin varsa başka yerde gülünmez
Telleri kırıldı sazın bakalım

Hüseyin Aliyim meydana geldim
Muhammede uydum merdana geldim
Şehadet bendinde, gerdana geldim
Nesimi derisin yüzün bakalım


Nesimi

[Rojaazme]

BİSMİLLAH

Beni bu illere pirim gönderdi
Şah diyen dilleri kesin bakalım
Ceset orda, işte dirim gönderdi
Şah diyen boyunlar asın bakalım

kamberiyim Ali'nin düştüğüm dağlar
Kim tutar bu yası kim ile ağlar
Biz can olduk uçtuk geride sağlar
defterede böyle yazın bakalım

Hastayım derdime derman ararım
Ferhat oldum yüce dağlar yararım
Muhammed Ali'de durmak kararım
mezarımı derince kazın bakalım

Pirsiz kaldın ise eyvah haline
Tuz kattın demektir, şimdi balına
Baykuşlar konarak öter dalına
Gemi azıya alıp, azın bakalım

devir geçer, devran döner, bilinmez
Ehli Beyt sevgisi kalpten silinmez
Derdin varsa başka yerde gülünmez
Telleri kırıldı sazın bakalım

Hüseyin Aliyim meydana geldim
Muhammede uydum merdana geldim
Şehadet bendinde, gerdana geldim
Nesimi derisin yüzün bakalım


Nesimi

ey vallah can yüregine sağlık.

[Rojaazme]

Sevgi denilen o yüce değerin sağladığı başarılardır. ‹nancımızda sevgiye „aşk“, sevene „Aşık“ denir. Sevginin doğduğu pınar gönüldür. Gönül Tanrı’nın evidir. Bu evde üç kişi vardır; „Hak, Muhammed, Ali“. Anadolu Alevileri, sevdikleri ve kendisine meftun oldukları kişileri bu üçlemenin şahsında görürler. Bu deyimler pirleri, mürşidleri için veya o makama layık gördükleri şahıslar için kullanırlar; Hz. Hüseyin, Bozatlı Hızır, Pir, Hünkar, 7 Ulular gibi. Anadou Alevileri, gerek Hz. Ali’ye, gerek Hz. Muhammed’e, „Hazreti Pir“ de derler. „Eri, erden seçen kördür“ düsturundan hareketle erleri aynı nazarda görürler. Alevi ozanları bu inanç uluları; Ehl-i Beyd ve 12 ‹mam’a duyulan bu müşterek sevgiyi, yüzlerce yıldır bir meşe seli gibi coşkuyla söyleye gelmiştir. Yaşadıkları coğrafyada kahır görenler bizim gönül bahçemizde muhabbet suyu verilerek aşk ile beslenip büyütülmüşlerdir. Onlara içten, bir yanardağ volkanı gibi hitab edilmiştir.

[hewal_sevi]

Emeğine sağlık abim.

[Rojaazme]

Emeğine sağlık abim.
ey vallah canbacım...

[Azadi]

BİSMİLLAH

Dergahına girdim niyaz eyledim
Medet Allah, Ya muhammed, Ya Ali
Aşkın kitabında avaz eyledim
Medet Allah, Ya muhammed, Ya Ali

Nideyim sefayı zevki dünyada
Budur muradımız indi Hüdada
Yarın mahşer günü koyma cezada
Medet Allah, Ya muhammed, Ya Ali

Niyazım var üstadıma pirime
Salavat eylerim destigirime
Katarından didarından ayırma
Medet Allah, Ya muhammed, Ya Ali

Genç Abdalım özüm Hakka bağlarım
Coşkun sular gibi akar çağlarım
Eşiğine yüzüm sürer ağlarım
Medet Allah, Ya muhammed, Ya Ali

Genç Abdal

[Papatya]

Emeğine ,Yüreğine Sağlık Candost Abim ..

Verdiğin bilgiler için sonsuz teşekkürler...

[kardelencan]

Aşkın badesinden içen mest olur,

Allah bir, Muhammed, Ali dost olur,

Pir elinden bade içen mest olur

Olan bilir, olmayan ne bilir!

Sevginin doğduğu pınar gönüldür. Gönül Tanrı’nın evidir. Bu evde üç kişi vardır; „Hak, Muhammed, Ali“. Anadolu Alevileri, sevdikleri ve kendisine meftun oldukları kişileri bu üçlemenin şahsında görürler
Gerçeğe hüü...
Medet Allah,Ya Ali,Ya Muhammet...

[Rojaazme]

candostlar sizlerde sagolun hakk razı olsun...

[jaramılali]

Allah Allah eyvallah

Emegine sağlık bırayemı (kardeşi)

Saygılar

[Rojaazme]

Allah Allah eyvallah

Emegine sağlık bırayemı (kardeşi)

Saygılar varolsın can bacım ey vallah..

[beyza92]

paylasımın için tesekkur ederimmm

[aleviadam_58]

Medet Allah Ya Muhammed Ya Ali
Yusuf Kuyusunda Zindana Düştüm
Gülbengi Çekilen Bektaşi Veli
Gayretiniz Yokmu Ummana Düştüm

Fadime Ananın Eteğin Tuttum
Ser Ver Muhammed'e Göz Gönül Kattım
İmam Bakır İle Çok Mehtap Sattım
Ali Gibi Şahı Merdana Düştüm

Taki Naki Askeridir Nurumuz
Mehdi Mağarada Gizli Sırrımız
Cebrail Önümüz Cibril Gerimiz
Kırkların Ceminde Erkana Düştüm

İmam Zeynel Şah Rıza'ya Kavuştum
Kerbela Çölünde Cenge Giriştim
Hüseyin Aşkına Hayli Vuruştum
Yaralandı Sinem Al Gana Düştüm

Onikimam Dergahında Ölüm Var
Şah Hasan'la Sohbetim Var Demim Var
Musa-i Kazim'la Derdi Gamım Var
Cafer-i Sadık'la Dükkana Düştüm

Kul Himmet Üstadım Bu Nasıl Yazı
Lezzet Verir Şirin Muhabbet Tuzu
Ali'nin Alnında Zöhre Yıldızı
Mehli Muhabbeti Selmana Düştüm
Hü Hü Medet Ya Ali

Kul Himmet

[Rojaazme]

allah allah ey vallah..

[Divrikli]

Allah medet,

ya Muhammed,

ya Ali.

Allah Allah eyvallah abimm emeğine sağlık

[aleviesra24]

Mürvet kanisin, şefaat eyle,

Dünya, ahirette selamet eyle,

Kesme himmetini, inayet eyle,

Medet Allah, ya Muhammed, ya Ali.


Medet Mürvet Ya ALİ'm


Allah Allah Eyvallah Pirim, yüreğine sağlık...
Emeğin zay görmesin...

[alewi_alew]

Paylaşımın için sağolasın...

[bektasiyiz32]

paylasımın için saol..emeklerın zay olmaya.ali haldasın hızır yoldasın ola..

[türkügözlüm58]

Yol oğluyuz, yolu doğru severiz,

Haklı mıdır, haksız mıdır sorarız,

Dönüp eşiğine yüzler süreriz,

Yetiş Allah, ya Muhammed, ya Ali

Medet Senden YA ALİ...

Yüreğine sağlık can abim...

[Rojaazme]

allah allah ey vallah canlar

[zaza kazim]

saol can paylaşımın içMedet Allah, ya Muhammed, ya Aliin tşkler

[MeLekk]

Mürvet kanisin, şefaat eyle,

Dünya, ahirette selamet eyle,

Kesme himmetini, inayet eyle,

Medet Allah, ya Muhammed, ya Ali.


Allah Allah emegine paylaşımına saglık abim....