[yolcu_58]

SEMAH NEDIR?
HAÞA KÝ BÝZÝM SEMAHIMIZ
OYUNCAK DEÐÝLDÝR.
O BÝR AÞK HALÝDÝR
SALINCAK DEÐÝLDÝR.
HER KÝM KÝ SEMAHI
BÝR OYUN SAYAR
ONUN NAMAZI
KILINIR DEÐÝLDÝR
HÜNKAR HACI BEKTAÞÝ VELÝ
Alevilerin temel ibadeti olan CEM ayinlerinin ayrýlmaz bir parçasý da semah dönmektir. Semah cemin belli bir aþamasýnda baðlama eþliðinde kadýn ve erkek canlarýn çalýnan ezgiler eþliðinde birlikte yaptýklarý dinsel törenlerdir. Semah dönülmeyi,cem ayininden ayýrmak olasý deðildir. Semah dönmek,cem ayini içinde yapýlan 12 hizmetten biridir.

Cem ayini sýrasýnda törenin bazý bölümlerinde ve özellikle son bölümünde dedenin iþareti ile kadýn ve erkek canlar semaha kalkarlar. Semah dönen canlar duygunun,sevginin,aþkýn doruk da olduðu bir duygulu an yaþarlar.

Semah dönenler adeta kendinden geçercesine büyük bir aþkla,þevkle,huþu içinde ayrý bir dünyaya yolculuk edercesine izleyen canlarý da büyüleyecek tarzda su gibi akýp giderler.

Alevilerin döndükleri Semahý onlarýn ibadeti olan cem ayinlerinden ayrý düþünmek ve incelemek yanlýþtýr. Aleviliðin kutsal kitabý olan Ýmam Cafer Buyruðu ve halk arasýnda yaþayan mevcut inançta semah 12 hizmetten biri olarak yapýlýr. Yani Semah Alevilerin yaptýklarý bir ibadetin parçasýdýr.

Ülkemizde son üç beþ yýldýr Alevilik kendisini tanýtmaya baþladýðýndan beri,semah dönmek daha da bir güncellik kazanmýþtýr. Yüzyýllarca gizli saklý yapýlan cem ayinlerinin bir parçasý olan semah,yapýlan çeþitli törenlerde,þenliklerde folklorik gösteriler içine konmuþtur. Bu durum ilk baþta Alevilerin hoþuna gitmiþ. Kendi kültürlerinin tanýnmasýna hizmet eder düþüncesi ile seyirci kalýnmýþtýr. Yapýlan semahlar alevi olan ve olmayan kesimlerce tanýnmýþ ve beðeni kazanmýþtýr.

Çünkü alevi ana babadan doðup da bugün cem görmemiþ bir kuþak oluþmuþtur. Bu kuþak bir anlamda semahlarý dýþa açýk alanlarda yapýlan etkinliklerde izleyerek Aleviliði örmeye, öðrenmeye çalýþýyordu.

Ama dýþa açýlmanýn sýnýrý içkili toplantýlarda semah dönmek olmaya baþlayýnca iþ bir anlamda çýðýrýndan çýkabilirdi.

Bu nedenle semahlar,Alevilerin ibadeti olan cemin bir parçasýdýr.”O” nun yeri orasýdýr. Semah ibadetin bir parçasýdýr. Semah dönmek bir eðlence aracý olamaz. Semah içkili,eðlenceli toplantýlara ise asla meze olamaz. Semah dönmek cem ayini dýþýnda , olsa olsa çok aðýr baþlý bir biçimde özüne uygun bir tarzda;Hacý Bektaþ Veli Anma Törenleri, Abdal Musa Anma Törenleri gibi aðýrbaþlý etkinlikler dýþýnda yapýlmamalýdýr.

Bu kaygýmý ifade ederek semahýn kaynaðý olan Hz. Muhammet’in Miraca gitmesi ve Kýrklar Meclisi’ ne uðramasýný tarihsel kaynaklarýmýza dayanarak vermeye çalýþalým. Çünkü Alevi inancýnda ;Cemin ve semahýn kaynaðý olan Kýrklar Cemi dir. Bu kaynaðý bilmeden Cem ve Semah anlaþýlmaz.

Kýrklar meydanýna vardým
Gel beri ey canlar dediler
Ýzzet ile selam verdim
Gir iþte meydan dediler
Sýdk ile tevhit edelim
Çekilip Hakka gidelim
Aþkýn dolusunu içelim
Kalalým mestan dediler
Düþme dünya mihnetine
Talip ol Hak Hazretine
Ab-ý Kevser þerbetine
Keþkülünü ban dediler

Þah Ýsmail HATAYÝ

[yolcu_58]

BÝRÝMÝZ KIRK KIRKIMIZ BÝRDÝR BÝZÝM
Kaynaklara göre , Hz. Muhammet , bir gece Miraca çýkar. Cenab-ý Hak ile 90 bin kelam konuþur.Bunun 30 bini sýrrý hakikat olup Hz. Ali de kalmýþtýr.

Muhammet Mirac a çýkarken, Cebrail O’na yol göstermiþtir. Önce Mescid-i Aksa’ya varýrlar. Sidrei Münteha’ya vardýklarýnda Cebrail burdan öteye ben gidemem, gidersem yanarým demiþtir. Arþý alanýn kapýsýna vardýðýnda karþýsýna bir aslan çýkar.Aslan yolunu keser. Gaipten bir ses (nida) gelir.”parmaðýndaki yüzüðü aslanýn aðzýna atmasý”istenir.Muhammet öyle yapar.Aslan sakinleþir,yoluna devam eder.

Muhammet Cenab-ý Hak ile görüþtükten sonra,dönüþte ,yolda bir dergaha rastlar.Merak edip girip kapýsýný çalar.Ýçerdeki ses; “-kimsiniz ?”der.Muhammet ise; “ –Ben Peygamberim içeri girmek istiyorum” der.Kapý açýlmadan içeriden gelen ses; “-Peygamberliðini git ümmetine yap.Bizim aramýza peygamber sýðmaz”der.Hz. Muhammet kapýdan ayrýlýp yürümeye baþlayýnca gaipten gelen ses, ayrýlmamasýný kapýyý yine çalmasýný, ama yanýtý farklý vermesini söyler.

Bu kez Muhammet yine kapýyý çalar:Ýçerden yine; “-kimsiniz”diye sorulur.

Bu kez Muhammmet ; ben Muhammed Mustafa’yým Peygamberim der. Ýçerden yine bir ses gelir. Git peygamberliðini ümmetine yap, bizim aramýza peygamber sýðmaz der.Hz Muhammed kapýdan ayrýlacaðý sýrada gaipden yine bir ses, cevabýný deðiþtirmesini söyler. Hz Muhammed yine kapýyý çalar, içerden bir ses kimsiniz der. Hz Muhammed içinizden biriyim “hadimül fukara” yým (fakir hizmetçisi) der.

Bu yanýttan sonra kapý açýlýr.Muhammet içeri alýnýr.Ýçerden “-hoþ geldin,sefa getirdin,uður getirdin”diyerek karþýlarlar.

Hz.Muhammet içeride oluþmuþ bir meclis görür.Hatta sayýmýný da içinden yapar.Tam 38 kiþi vardýr.Üstelik Bu meclis kadýn ve erkeklerden oluþmuþtur.

Bunlarýn 21’ i erkek,17’si kadýndýr. Muhammet e yer gösterilir.O da gösterilen yere oturur. Hz. Ali de meclisdedir.Muhammet tesadüfen Ali nin yanýna oturur ve Hz.Muhammet sorar:

“-size kimler denir” der.

“-Bize kýrklar denir”diye yanýt alýr.

“-Ama burada 38 kiþi saydým”der.39. kiþi sensin derler.

“-Selman-ý Pak’ta Can parstadýr”derler.

“-Peki sizin ulunuz,büyüðünüz,küçüðünüz kim”diye sorar,Hz.Muhammed’e gelen yanýt þöyle olur.

“-Bizim küçüðümüz,büyüðümüz yoktur.Küçüðümüz büyüðümüzdür.Büyüðümüz küçüðümüzdür.Birimiz kýrk, kýrkýmýz birimizdir”denir.

Bunun üstüne Muhammet meclisden bunu kendilerine kanýtlamalarýný söyler.

O sýrada Ali kolunu uzatýr ve gömleðini sýyýrýr. Ýçlerinden biri “destur” diyerek býçaðýn ucu ile kolunu hafif kanatýr. Kolundan bir damla kan akar, bunu her can ýn kolundan birer damla kanýn gelmesi izler.40. canýn bir damla kaný da pencereden gelir.Bu ise Selman-ý Pak’ýn kanýdýr.Sonra Hz.Ali kolunu baðlar hepsinin kanamasý durur.

Selman-ý Pak Parstan dönüþte bir üzüm tanesi getirir. O’nu Hz. Muhammet’e verir ve bölüþtürmesini ister. Muhammet verilen kapta üzüm tanesini ezer, çýkan dem meclisteki kadýn-erkek canlara daðýtýlýr. Kýrklar üzüm suyunu içerler. Hep birlikte mest olurlar. “Ya Allah” deyip Semah dönerler. Hz. Muhammet’te onlara katýlýr.

Büyük bir coþku ile vecd halinde semah dönülürken Hz. Muhammet’in belinden kuþaðý (kibiri) düþer.Böylece kibiri elinden alýnýr.Kuþaðý kýrk parçaya bölünür. Kýrklar parçalarý bellerine baðlarlar.

Hz. Muhammet, Kýrklar Meclisi’ne pirlerini sorar.

“Pirimiz Ali’dir” derler.

Böylece, Hz. Muhammet, Ali’nin de orada olduðunu öðrenmiþ olur. Muhammet ve meclisdekiler ,Ali’ye sevgi gösterirler. Hz Muhammed’e acýkmýþ olduðu düþünülerek cennet taamý getirilir.Tek baþýna yiyemeyeceðini kendisine birinin eþlik etmesini söyler.Yeþil perde arkasýnda gaipten bir el O’na eþlik eder. O elin üzerine bir pirinç tanesi düþer. Hz Muhammed miraçtan dönüþünde aslana verdiði yüzüðün Hz Ali’nin parmaðýnda olduðunu görür. Elinin üzerinde pirinç taneleri duruyordur. Hz Muhammed Hz Ali’ye sarýlarak, serine erdim sýrrýna eremedim “Saddaksýn” ya Ali der. Alevi inancýnda; kadýn ve erkek canlardan oluþan Kýrklar Meclisinin ve Kýrklar Ceminin tayin edici önemi vardýr. Anadolu Aleviliði’nin inanç temellerinin, yaþam biçiminin,dünya görüþünün,felsefesinin kökleri bu söylencede aranmalýdýr.

Kadýn ve erkek canlardan oluþan Kýrklar Meclisi mitolojik anlamda da olsa Alevilerin dinsel ve sosyal örgütlenmelerinin tarihsel kaynaðý kabul edilebilir. Bu anlamda da bu söylencede geçen sembolik özellikler Alevilik açýsýndan ayýrt edici öneme sahiptir.

Kýrklar Mecslisi’nin kadýn ve erkek eþitliðinin önemini vurguluyor. Kýrklar Meclisi ile Hz. Muhammet arasýndaki konuþmada ki vurgulardan; “birimiz kýrk,kýrkýmýz bir” olgusu eþitliði,insan olmayý,türab (toprak,alçak gönüllülük) olmayý vurguluyor. Gerçeðin gökte deðil,yerde olduðu meclisin sembolik önemi ile vurgulanýyor. Herkesin eþit ve ulu olmasý; vahdette kesret,kesrette vahdet (varlýkta birlik,birlikte varlýk) iliþkisini ifade ediyor.

Kaynakta; Alevi inancýnda Tanrý’nýn, peygamberin ve insanýn yeri belirtilmektedir. Aslan ve yüzük sembolü ise; Hz Muhammed’in hýrsýnýn elinden alýnmasý olayýdýr. Bu örnekte Alevi-Bektaþ ibadeti olan Cem’in ve Semah’ýn da kökleri belirtilmiþ oluyor.

Bu söylence; Anadolu’da yaklaþýk bin yýldýr her tür olumsuzlanmaya karþýlýk Alevilerin Cem ve cemaatlerinde, sosyal hayatlarýnda kadýný bir bütünün ayrýlmaz parçasý gören, lokmasýný yoksullarla kýrka bölerek paylaþmasýný bilen, insana en yüksek deðeri veren Aleviliðin saðlam mayasýnýda ele veriyor.

[yolcu_58]

Cem ve Semah
Alevilerce Cem’siz Semah, Semah’sýz cem düþünülemez. Bu iki olgu bir bütünün ayrýlmaz parçasýdýr.

Alevilerce daha önce saptanmýþ zamanlarda cemaatle yapýlan ibadete “Cem” adý verilir. Cem ayinine yörenin dedesi ya da babasý önderlik eder. Baðlama eþliðinde “zakir” adý verilen baðlama ustasý ozanlar tarafýndan Alevi nefesleri, mersiyeleri, deyiþleri, duaz-ý imamlarý okunur. Bunlar konularýný daha çok Ýslam tarihinden, özellikle de 12 Ýmamlar ve Kerbela Olayý üstüne yazýlmýþ eserlerden alýr. Konu ile ilgili yazýlmýþ; Fuzuli,’nin, Hatayi’nin, Pir Sultan’ýn, Yunus Emre’nin, Kul Himmet’in,Virani’nin vs. eserleri söylenir.

Dede, cemde halkýn sorunlarýný da dinler, Küskünler, dargýnlar barýþtýrýlýr. Aleviler, Osmanlý’nýn Sünni Þeriat yönetimini kabul etmedikleri için sorunlarýný þeriat mahkemeleri ile deðil, Cem ayini erenleri huzuruna getirmiþlerdir. Sorunlar halkýn ve dedenin jüriliði önünde Halk mahkemesi denebilecek bir iþleyiþle çözümlemeye çalýþýlmýþtýr.

Cem’de kadýn erkek ayrýmý yapýlmaksýzýn herkese kardeþ gözüyle bakarak, tüm canlar halka halinde yüz yüze gelecek tarzda oturur. Cem ayinini dede gülbenk okuyarak baþlatýr.

Gülbenk’e gül sesi,bülbül sesi anlamlarý verilir.

Cem’in açýlýþ, kapanýþ ve çeþitli hizmetlerin yapýlýþý sýrasýnda dede gülbenkler okur. Yerine göre uzun ya da kýsa olarak okunan dualar,gülbenkler genellikle “Bismi Þah, Allah Allah” diye baþlar. Katýlan canlar da “Allah Allah” diye karþýlýk verirler.

Ýþte bir gülbenk; (Cem açýlýþ gülbengi).

“Bi ismi Þah, bi ismi, Allah, Allah--- Allah, Allah

Akþamlarýmýz hayýr ola, hayýrlar vasýl ola,þerefler def ola, münkirler matola, münafýklar bertaraf ola, cemi cümlemizi namerde muhtaç etmeye, neydim ne oldum dedirtmeye, gökten hayýrlý rahmet,yerden hayýrlý bereket, evliyalardan himmet,Hazreti Peygamber’den þefaat eyleye...
Hak Erenler,Rum Erenleri,Horasan Erenleri, Gaip Erenleri, Pirimiz Hünkar Hacý Bektaþ Veli, Abdal Musa Sultan, Kaygusuz Sultan ve cümle sultanlar, evliyalar,enbiyalarý kaim ve daim eyleyip keremlerimize berdevam eyleye...
Dil bizden, nefes On Ýki Ýmam, Þah Hüseyin’de ola... akþamlar hayrola...
Gerçeðin demine hü diyelim hü...”

Dedenin destur vermesiyle halka þeklinde dizilmiþ olan canlar, birbirlerine secdeye kapanýrlar. Yine dedenin isteði ile kadýn ve erkek canlarýn katýldýðý semah dönme kýsmýna geçilir. 12 hizmet adý verilen diðer hizmetler yerine getirilir. Kurbanlar kesilir, lokmalar daðýtýlýr, Cem dedenin bitiþ gülbengi ile sona erer.

Semah dönme Mirac’ý sembolize eder. Semah üç aþamada gerçekleþir. Birinci aþamasýna; karþýlama denir. Mekke ile Mescid-i aksa arasýndaki yolculuðu sembolize eder. Ýkinci aþamasýna; yürüyüþ denir. Mescid-i Aksa ile Sidrei Münteha arasýndaki yolculuðu anlatýr. Üçüncü aþamasýna; Pervazlama ya da uçma denir. Bu kýsýmda; Sidrei Münteha ile Kaab-ý Kavseyn arasýný sembolize eder.

Kaab-ý Kavseyn; Hz. Muhammet’in Tanrý ile buluþtuðu mekan olarak bilinir. Semah dönen kimse ruhen tüm benliðinden sýyrýlarak Tanrý ile özdeþleþir. Tanrý’da yok olmanýn tadýný yaþar.

Kýsa anlatým ile; karþýlamaya; bekabillah,yürüyüþe;seyrillah,pervaza;fenafillah da denir. Fenafillah sýrasýnda can Hak’la hak olmuþtur.

Miraç olayý ve Kýrklar Cemi, aslýnda dinsel anlamda bir ermiþlik mertebesini (Ýslam gizemciliðindeki batýni anlayýþý ve hakikat makamýný) ifade eder. Hz. Ali bu ermiþlik mertebesinin piridir.

Semah bir anlamda ayakta yapýlan zikirdir. Her cem’in semah ile bitirilmesi kural haline getirilmiþtir. Semah dönen can sembolik olarak Miraç aþkýný tadmýþ olur.

Alevi toplumunda her fert Cem ayinine katýlamadýðý gibi her fert semah dönmek için de belli koþullarý yerine getirmesi gerekir. Örneðin; küskünler, düþkünler, ikrarýna ters düþünler vs. cem ayinine alýnmazlar. Ayný nedenlerle bazý inasanlar cem ayinine katýlsalarda semah dönemezler.

“Semah tek dönülmez. Esas olarak iki yada daha fazla can ile dönülür. Kesin sayý sýnýrý yoktur. Kadýn ve Erkek birlikte dönerler. Cemlerde evli kadýnlar eþleri ile birlikte dönerler.

[yolcu_58]

SEMAHIN BAZI ÖZELLÝKLERÝ
Arapça “sema” köküne dayanan semah sözcüðü Türkçeye “sema” yada “semah” biçimlerinde iki ana söyleniþle ayrýlýr. Her söyleniþ birbirinden ayrý iki faklý özellikle uygulanýr. “SEMA Mevlevi yada bazý Sünni tarikatlarda,SEMAH ise Alevilerin dinsel törenlerinin bir parçasýdýr.

Mevlevi sema’ý ile Alevi semahýnýn ayýrt edici özelliði dönenlerin Mevlevilerde sadece erkekler olmasýna karþýn, Alevilerde kadýn ve erkek canlar birlikte dönerler. Mevlevi semalarýnda müziði esas olarak türk sanat müziði besteleri oluþtururken, Alevi semahlarýndaki müziði halk müziði ritmi oluþturur. Baðlama belirleyicidir.

Semahýn belli sayýda kiþilerce dönülmesine özen gösterilir;2,4,8,10,12 olduðu gibi 3,5,7,12 gibi sayý kümelerine denk düþürülmeye çalýþýlýr. Bu sayýlarýn kutsallýðýna inanýlýr. “üçler,beþler,yediler,onikiler”den yardým þefaat dilenir.

Semah dönülürken belli bir kýyafet þartý yoktur. Bu erler içinde bacýlar içinde geçerlidir. Kurallarda biçime deðil öze önem verilir. Bazý yörelerde erkekler þapkayý çýkarýrken,bazý yörelerde baþ açýk semah dönülmez. Ama ayak kesinlikle çýplaktýr. Canlar Cem ayinin belli bir yerinde semaha kalkýnca dedeye niyaz ederler. Semah dönüldüðü zaman halka þeklinde dönülen semahta köþede oturan dede makamýna asla sýrt dönülmez. Semahda ritm ister,yavaþ ister hýzlý olsun dede makamý kutsal makamdýr,ALÝ MAKAMI dýr,oraya sýrt dönülmez mutlaka her seferinde selamlama biçiminde niyaz edilir.

Hiçbir semah türünde el ele tutulmaz. Ýster kadýn erkek karýþýk olsun,ister sadece erkek yada kadýn olsun el ele tutuþma biçimi yoktur.

Semahta esas figürler el ve ayak figürleridir. Eller ve kollar kuþun uçuþunu simgeler. En çok görülen figür ise sað elin ayasý yukardan alýnýr,sol elde yere dönüktür. Bu figür; “ HAK’TAN ALINANIN HALKA VERÝLMESÝNÝ” simgeler.

Semah dönülürken yaratýlmak istenen ortamý bozucu davranýþlarda bulunmak hoþ karþýlanmaz. örneðin; sigara içilmez,içki içilmez,diz üstü yada baðdaþ kurularak oturulur,gürültü edilmez. Semah dönenlerin ritmini izleyenlerde; “ALLAH ALLAH”, “YA ÞAH”, “SEMAHINIZ SAF OLA,GÜNAHLAR AF OLA”, “SEYÝR ÝÇÝN OLMAYA,HAK ÝÇÝN OLA...”gibi ifadelerle katýlýrlar.

[yolcu_58]

SEMAH TÜRLERÝ
Anadoluda aleviliðin yaklaþýk 8 yy.lýk tarihi var. Anadolu da bir dizi uygarlýk yaþamýþ. Kimi uygarlýklarýn izleri kaybolmuþken kimi henüz yaný baþýmýzda yaþýyor.

Ülkemiz çok renkli bir kültüre sahip.Bu durumdan aleviliðin de nasibini almamasý olasý deðil.

Ýþte Anadolu da ki alevi semahlarýnýn çeþitliliði kültürel izlerin semahlara þu yada bu tarzda yansýmasýdýr. Biçimde alevilerin cem ayinlerinde ve semahlarda bazý farklýlýklar almasýna raðmen özü birdir. Semahlara deðiþik yörelerde deðiþik adlar verilmesinin nedeni bu özellikte aranmalýdýr.

Bu kisimda sizlere semah turlerinin bir kisminin adlarini vermek istiyoruz
Ali nur semahý
Kýrat semahý
Turna semahý
Kýrklar semahý
Gönüller semahý
Ya hýzýr semahý
Alaçam semahý
Nevruz semahý
Çapraz semahý
Çorlu semahý
Dem geldi semahý
Ladik semahý
Çark semahý
Yatýr semahý
Muhammet Ali semahý
Cebrail semahý
Çoban baba semahý
Þiran semahý
Erzincan semahý
Habuyar semahý
Sarýkýz semahý
Kýrat semahý
Hacý Bektaþ semahý
Fethiye semahý
Silifke kýrtýl semahý

[yolcu_58]

SEMAHIN TARÝHÝ KÖKENÝ
V.D. Hably de Antikçað’la ilgili yaptýðý araþtýrmalarda toplumsal ve büyüsel ritüeller içinde yer alan saz-söz ve oyundan oluþan bu gösterilerin sergilenmesindeki amaçlarý þöyle özetler: “Doðumla ilgili olanlar,genç erkek ve kýzlarý eriþtirme törenleri,evlenme,gizli inanç törenleri,savaþ ve kahramanlýk yüreklendirmeleri,dinsel erekler içinde Tanrý’ya,Güneþ’e,Ay’a,ateþe,atalara iyi ve bol avlanmaya,þeytani,kötü ruhlarý ve cinleri kovmaya, cenazeleri defnetmeye yönelik gösteriler yumaðý...”

Kalkolitik çaða indiðimiz zaman bu dinsel ve yaþamsal faktörlerle ilgili törenlere ait bilgileri Gudea döneminde yapýlan Zagmuk törenlerinde buluyoruz. Zagmuk da Newroz gibi “Yeni Gün” anlamýna geliyor ve gece ile gündüzün eþit olduðu 21 Mart’ta kutlanýyordu. Baharýn baþlangýcý,bolluk ile yeni yýla baþlama törenleriydi yapýlanlar... Danimarkalý Antikçað tarihçisi Arthur Chirstensen’in kitabelerden ve yazýlý kil tabletlerden çýkardýðý sonuçlara göre bu bayramýn tarihi günümüzden 4334 yýl kadar öncesine gitmekte. Bu bayramda ülkenin kralý, marduk heykelinin elini tutar. Böylece hem baþ tanrýya hem de ona baðlý tanrýlara saygýsýný baðlýlýðýný kanýtlamýþ olurdu. Bu törende baþ Tanrý Marduk tüm diðer tanrýlara kral ve tabasýna yardým etmeleri için gerekli emri verirdi. Tapýnakta ve çevrede ateþler yakýlýr müzik eþliðinde oyunlar oynanýr,þiirler okunurdu. Yine Antikçað tarihçilerinden C.Brockelman’da baþ tanrýnýn karþýsýnda diðer tanrýlarýn baþ eðip selam durmalarýnýn, el baðlamalarýnýn Yezidi Kürtler’de Melek-Tavus’a saygý olarak aynen korunduðunu açýklar. Arthur Christensen de ayný düþüncededir. Ýcra edilen müzikli oyunun Yezidlerde Sersal olarak adlandýrýlan yeni yýlda uygulanýþ ve sergileniþ biçiminin günümüzden 4334 yýl önceki törenlere týpa týp uyduðunu açýklarlar. Fransýzca olan metinde benzerliðin ötesinde týpa týp aynýsý olduðu þöyle ifade edilmiþtir:”Chez Les Yezidis ce n’est pas seulement la sig nification mytholojique de la fete de I’anqui,est la même que celle du ZAGMUK Babylonien” anlamý þu: Yezidlerdeki yeni yýl bayramý Zagmuk bayramýnýn mitolojik bir uzantýsý olmayýp týpa týp aynýsýdýr.

Bu yazarlar Yezidlikte olduðu gibi Zerdüþt inancýnda da diðer tanrýlarýn Ahura Mazda baþkanlýðýnda Newroz günü toplandýklarýný açýklamaktadýrlar. Vendidat’ýn 2 numaralý bölümünü bu savlarý için kaynakça gösterirler. Yima’da bu törende hazýrdýr ve geleneðe göre gece ve gündüzün eþit olduðu bir bahar günü Newroz’u “gerçekleþtirir” sunar.

Ancak ayný yazarlar Avesta’da bu törenin yeni yýl bayramý olarak bu isim altýnda sözünün edilmiþ olmasýný “yaratýldýðý günden beri yýlýn ilk gününü belirlemenin büyük krallara ait olmasýndan kaynaklandýðýný öne sürerek açýklamaya çalýþýrlar.

Semah’ýn tarihi kökenini araþtýrýrken Hititler dönemine de eðilmek istiyorum. Boðazköy’de ele geçen bol miktardaki kil tabletlerin çözümü konumuza ýþýk tutacak ve aydýnlatacak niteliktedir.

Biz semahý incelerken mabetlerde yapýlan dinsel þölenlerin sunuluþ biçimini, içeriðini, uygulanan kurallarý ele alacaðýz. Böylece günümüze Antikçað’dan çýkýp gelen benzerlikler zaten kendiliðinden ortaya çýkacak. Þölen ve bu þölende yapýlan dans,oyun,gösteriler bunlarý yönetenler,þölenlerin hangi nedenle ve kimler için yapýldýðý,beklenenin ne olduðu öðrenildiðinde günümüzdeki semah ve sema’nýn da kökenine inmiþ olacaðýz.

Þimdi inceleyeceðimiz Hitit Panteonuna ait dinsel törenlerin tümünün Hurri uygarlýðýndan bu halka intikal ettiði artýk kesinleþti. R.North,Robert Statlender, Doçent Dr. Ali M. Dinçol yazdýklarý eserlerde bu gerçeðe deðinmemiþlerdir. Bize göre de Gudea döneminden aþaðýya inerken Ý.Ö. 2 binli yýllarda Zaðros yöresinde atalarýndan gelen uygarlýðý kendi ardýllarý olan Mitanniler ve Urartular aracýlýðýyla binli yýllara taþýtan bu halk,mabet töreleri,dans,oyun ve mitoslar açýsýndan çok zengin bir perspektif sunmuþtur. Bu þölen gelenekleri Medlere kadar uzanýr gider. Hititler döneminde mabette kutlanan Kapý Yapýsý Bayramý,Yený yýl bayramý, Hýþuva bayramý önemli olanlardandýr. Bunlarýn yaný sýra orak bayramý,baðbozumu bayramý,harman bayramý gibi tarýmla ilgili olanlarda sayýlabilir. Bayramlarýn bir çoðu Kral yada yakýný olanlardan birisinin baþkanlýðýnda kutlanýr. Tapýnak yönetmenliklerinde temizlikle ilgili konulara çok önem verilmiþtir. Kadýnlarla cinsel iliþkide bulunmak tinsel açýdan kirlenmeye yol açar. Görevliler buna çok dikkat etmek zorundadýr. Kiþi yada kiþiler güneþ doðar doðmaz yýkanmalý ve sabahleyin tanrýlarýn kahvaltýlarýnda hazýr olmalýdýrlar. Kim bir kadýnla yatarsa ve amirleri onu sorguya çektiklerinde doðruyu söylemek zorundadýr. O na söyleyemezse bir arkadaþýna söyleyecek ve kesin olarak yýkanacaktýr. Fakat kasýtlý olarak yýkanmaz ve kirli bir durumda Tanrý ya ve O na sunulan kurban ekmeklerine,içki kaplarýna yaklaþýrsa bunu gören arkadaþý da durumu gizleyip de olay sonradan öðrenilirse her ikiside idam edilir.

Hurrilerden Hittitlere geçen bu kural Gudea zamanýndaki Zagmuk törenlerini týpatýp uyguladýðýný açýkladýðýmýz Yezidi Kürtlerde de bu temizlik koþulu ile karþýlaþýrýz.

“Sersal ( Yeni Yýlý ) kutlamak için Þeyh Addi nin türbesinde toplanan yezidi cemaati adak etini (Kabduþ) yemeden önce türbenin altýndan geçen Zemzem suyunda yýkanýrlar.”

Tarihci A.H.Layard da Kürdistan da yaptýðý bir inceleme gezisinde temizlik konusunda þu izlenimini dile getirir:

“Yezidi kasabasýnýn varoþlarýnda kadýnlarý ana dere içinde yýkanýrlarken gördüm. Ertesi gün yapýlacak törene hazýrlanýyorlardý. Çünkü hiç kimse Þeyh Addi Türbesine bedenini ve elbiselerini temizlemeden giremez. Beni görmedikleri için tamamen soyunmuþ olmalarýna raðmen çekincesiz gezinmekteydiler. Erkekler ise gündüz derenin bir baþka yerinde yýkanmýþlardý”

Zerdüþtlerde de düzenlen tören ve dinsel þölenlerde görevliler ve törene katýlanlar temizlenmek zorundadýrlar. Zerdüþtler ayrýca nefesin ateþi kirlettiklerine inandýklarýndan aðýzlarýna bez baðlarlar.

Hititler döneminde yapýlacak törende kral ve kraliçe özel tören giysilerini giyerler. Özel bölümde yer alýrlar.

Bugün ki deyimi ile mutrýp kurulu yani müzik aletlerini çalanlar kral ve kraliçenin önünde ve ardýnda fasýla baþlarlar. Dansçýlar ellerini yukarý kaldýrýr sonra olduklarý yerde çark atarlar (dönerler). Ýlahiler okunur.

Törenin önemli bölümlerinden biriside dini yemek faslýdýr. Yemek iþinde dini kurallar titizlikle uygulanýr. Sofrada dem alýnýr. Dinsel yemek görevlileri ise sofracý,süpürücü,içki sunucu ve haberciden oluþur. Ýlahi okuyanlar,þarký söyleyenler,çalgýcýlar ve dansçýlarýn özel giysileri içinde geçit töreni yaparlar.

Alevilik ve Bektaþilikte semah yapanlarýn özel giysi giymeleri zorunluluðu yoktur.

Cem ve Sema törenlerinde de tanrýnýn yakýný olan kralýn yerini dede ve postniþin almýþtýr. Dinsel tören yemeði bu felsefelerde de vardý. Semah ve Sema dan sonra yenen yemeðe Mevlevilikte Sumak. Alevilikte Sýmat adý verilir. Yezidiler ise “kabduþ” demektedirler. Ayný gelenek Zerdüþtilerde de karþýmýza çýkar.

Aþure geleneði de dinsel yemek törenlerinin bir uzantýsýdýr.

Biz yazýmýzda Semahýn da içinde yer aldýðý bir ritüeli temellerine inerek –Semahýn da bir parçasýný oluþturduðu – bu þölenin eskiliðine iþaret etmiþ olduk.

Þimdide semahýn içeriði, amacý, biçimi üzerinde durmak istiyoruz.

Büyük zaman ve dýþtan gelen etkiler sonucu deðiþmelerede uðramýþtýr.

Nitekim islamiyetin anadoluda yayýlmasý ve bu dinin aldýðý sert önlemler yüzünden semah – islamiyette çalgý,çengi, dem ve dans yasak olmasýna karþýn – islami bir þalý üzerine çekmek zorunda kalmýþ ve böylece varlýðýný koruyabilmiþtir. Zerdüþtlüðün,Yezidiliðin ve Sabiiliðin yarattýðý tasavvuf (BÝR OLMA yani birsellik) düþüncesi halk müslümanlýðý ile bütünleþtirilerek devlet müslümanlýðýna karþý çýkýlmýþ;bu yüzden de pek çok alevi canlarýnýn kanlarý akýtýlmýþsa da sonuçta bu günlere gelinebilmiþtir. Eðer alevilik direnci olmasaydý biz ülkede,yöneticilerin kendilerini tanrýnýn gölgesi sayma ve bu yolda baðnaz gerici uygulamalarý ile özgür düþünceyi tümü ile ortadan kaldýrmýþ olacaklarýný düþünmekteyiz.

Semah sanýldýðý gibi oyun olmadýðýný önceki yazýlarýmýzda anlatmýþtýk. Hünkar Hacý Bektaþa göre;

SEMAH ARÝFLERÝN ALETÝ
MUHÝPLERÝN ÝBADETÝ
TALÝPLERÝN MAKSUDUDUR
ÝLAHÝ BÝR SIRDIR
O KÝMSE KÝ SEMAHI BÝR OYUN SANIR
O CÝFE DÝR.


Mevlana da bir rubaisinde sema için þunlarý söyler;

YÜCESÝN NUR GÝBÝSÝN BÝLKÝ BÜTÜN SIR SENDE
BÝR EKÝN AÞKIN ÝLE GÝT GÝDE YÜZ OLMADAYIM
SEN SEN OLDUKÇA SEMA ETMEKTEYÝM ÇEVRENDE
BEN SEN OLDUKÇADA ÇEVREMDE DÖNÜP DURMADAYIM


Bu iki bilginin de ortak görüþü semahýn Tanrý ile bütünleþme,O nun zerresi haline gelme yani vahdaniyetin özü olduðu noktasýnda odaklaþýyor. Semah,bir coþku ve cezbe aracýdýr. Müzik ve raks aracýlýðý ile kiþi manevi bir alemde geziye çýkmaktadýr.

Ünlü Ýpek Yolu filmini çeken rejisör Omara nýn da bir japon olarak sema törenini Konya da izledikten sonra bize anlattýklarý bundan hiç farklý deðildi.

Semah ve Sema yalnýz bu özelliði ile deðil, þiirin,müziðin ve raksýn,yaþamasý geliþmesi ve boyutlanmasýnda da büyük yarar saðlamýþtýr.

[yolcu_58]

Ali Nur Semahi
Diger bir ismi Fatima Semahi'dir. Muhammed-Ali-Fatima'nin sevgisi islenir.

Bu semah 3 bolumden olusur ve tum semahi 40 yasin uzerindeki 3 baci tarafindan oynar. Ilk bolum Hatayi'nin bir deyisi ile oynanir ve bu bolum agirlama adini alir. Sozleri su sekildedir:

Ali nurdur, Ali nur
Muhammed nur, Ali nur
Ali gazaya giderken
Fatm'ana acar fal-i nur

Ali gazaden gelirken
Fatm'ana cikar salinir
Yoldan cikma Hatayi'm
Yoldan cikan alinir.

Semahin sozleri bazi yorelerde kucuk degisikliklere ugramistir. Ornegin bazi yorelerde "Muhammed-Ali nuru birdir" biciminde bir satir vardir. Deyis bir yandan Muhammed-Ali sevgisini islerken diger yandan da inancla ilgili bilgiler verir. Ozetle aile bagini ve esler arasindaki dayanismayi anlatir.

Deyisin sozleri tektek vurgulanarak okunur. Her dize arasinda belli bir duraklama yapilir. "Nenni nenni" nakarati tekrarlanir. Bu sirada baglamanin sesi yukselir.

Soz ve ezginin esliginde yasli kadinlar semahi surdururler. hareketleri yavastir. Kollar yavasca yukari kaldirilir. Baglamanin vuruslarina gore ayaklar ileri dogru atilir. Semahin genel bir kurali olarak dedeye ceragin onune gelindiginde yuz o tarafa dondurulur.

Ikindi kisim ise su deyis esliginde oynanir:

Muhammed-Ali'yi canden seversen
Varinca bir tel ver pirime turnam
Hasan Huseyin'den imdat umarsan
Varinca bir tel ver pirime turnam

Zeynel Abidin'in gonca gulleri
Bakir kilavuzdur surer kollari
Gul yuzlu pirimin zulfu telleri
Varinca bir tel ver pirime turnam

Cafer-i Sadik'la Musa-yi Kazim
Imam Riza'ya baglidir ozum
Birde benim icin eyle niyazim
Varinca bir tel ver pirime turnam

Dedemoglu Haktan tuttuk demani
Kufur deryasinda bulduk imani
Seversen Mehdi'yi sahip zamani
Varinca bir tel ver pirime turnam

Bu kesim canlanma bolumudur. Agirlama bolumu ile yeldirme bolumu arasinda kopru gorevi gorur. Yeldirmede soylenen sozler ise soyledir:

Silkinip boynunun uzatma
Turna ben avci degilim
Cana kiyici degilim
Has nenni nenni nenni
Dost nenni nenni nenni

Turnamin kanadi ala
Sayamadim indi gole
Turna ben avci degilim
Cana kiyici degilim
Has nenni nenni nenni
Dost nenni nenni nenni

Yeldirme bolumunde saz ve sozler iyice hareket kazanir. Semahin bitiminde dualar edilir. 3 baci dizleri uzerine coker. Bu 3 bacidan biri Cark Semahina cikar.

[yolcu_58]

Cark Semahi
Bu semah cemin tum hizmetlerinin yerine getirilmedigi toplantilarda oynanmaz. Ayrica semahin donulmesi diger semahlara gore daha zor oldugundan herkez donemez. Kirk yasini asmis bacilar tarafindan oynanir. Semah baslamadan once okunan tevhide cemde bulunan tum er ve bacilar katilir. Tevhidin sozleri:
La ilahe illallah
La ilahe illallah
Ali mursid guzel sahim
Sahim eyvallah, eyvallah

Guvercin donuna girip
Yanil elmayi el sunup
Yurekten atesler yanip
Yuze vurdugu yoldur bu!

La ilahe illallah
La ilahe illallah

Ali mursid guzel sahim
Sahim eyvallah, eyvallah

Hatayim der hepisine
Yuzum dusman kapisina
Yazmislar eyvallah, eyvallah
Eyvallah, Sah, eyvallah
Sahim illallah, illallah
Tevhid bitince semah baslar. Bu semah Ali Nur Semahindan sonra oynanir. Ali Nur semahi sonunda yere diz coken bacilardan biriCark donmek icin meydanin ortasina cikar. Baglamanin semahin ezgisini calmaya baslamasiyla yavas yavas donmeye baslar. Sol ayaginin uzerinde durur. Sag ayagi ile donusu ayarlar. Semahin agirlama bolumunun sozleri su sekildedir:

Dun-u gun-u arzumanim kerbela
Varalim hasan-Huseyin askina
Senden baska semayem yok elimde
Duralim Hasan-Huseyin askina

Dertli oter seherin bulbulleri
Mani soyler Hakki seven kullari
Taze acilmis Erdebil'in gulleri
Derelim Hasan-Huseyin askina
Kapiya geldi kirklarin birisi
Birisinden mest oluyor varisi
Sarikaya guzel þahýn korusu
Konalim Hasan-Huseyin askina

Dergahin onune akiyor arklar
Kuruldu semahlar donuyor carklar
Hani bir uzumu kirk bolen kirklar
Bolelim Hasan-Huseyin askina

Irehber talibi meydana gelir
Sahimerdan eksik hizmetin yetir
Iriza lokmasin meydana getir
Yiyelim Hasan-Huseyin askina

Sah hatayim bu yola beli deyi
Cigrisalim Muhammed-Ali deyi
Cumlemizde ikrarin kulu deyi
Cagiralim Hasan-Huseyin askina
Askina Sahim askina

"Askina Sahim askina" dizesine cemdekilerde katilir. Semaha kalkmis baci soz ve ezgiye uygun olarak donmektedir. Bu yavas ve durgun donus soz ve ezginin degismesi ile canlanir. Semahin son bolumu yeldirme baslar. Bu bolume ait deyisin sozleri soyledir:

Inayettir bize fazli Huda'dan
Umarim kurtarsin dertten beladan
Muhammed'den ola bize sefaat
Veli himmet Aliyyel Murtaza'dan

Sah Hasan'da bulduk mihr-i muhabbet
Sah Huseyin-i sehid-i Kerbela'dan
Imam Zeynel, Imam Bakir-i Cafer
Delil bize kaldi Musa Riza'dan

Sah Taki be Naki asker-i billah
Mehdi gelecektir Sah evliyadan
Dediler Sah Hatayi'm ne mesreftensin
Ask-i muhabbetten sitk-i sefadan

Bu semah ile birlikte Ali Nur Semahindan baslayip gelen semah dizisi sona erer. Sazci ile semahcilar dulalarini alip yerlerine otururlar. Boylece 12 hizmetin semah gorevi yerine getirilmis olur. Son bolum bazen asagidaki sozlerlede donulur:

Huseyin'im attan dustu
Kafirler basina ustu
Ati medine'ye kacti
Ah Huseyn'im, Sah Huseyn'im

Huseyn'im yarelendi
Yandi ciger parelendi
Goz yaslarim siralandi
Ah Huseyn'im, Sah Huseyn'im

Bu bolumde semahci ezgiye paralel bir bicimde ucarcasina doner. Etekler havada ucusur. Giysinin altinda ayak bileklerini orten salvar vardir. Semah hizli donuslerle son bulur.

Yukaridaki Hatayi deyisinin tamami soyledir:

Bugün matem günü geldi
Ah Hüseyin Þah Hüseyin
Senin derdin baðrým deldi
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

[yolcu_58]

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Kerbela’nýn önü yazý
Yüreðimden çýkmaz sýzý
Yezitler mi kýrdý sizi
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Bizimle gelenler gelsin
Serini meydana koysun
Hüseyin’le þehid olsun
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Kerbela’nýn yazýlarý
Þehid düþtü gazileri
Fatmana’nýn kuzularý
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Esti deli poyraz esti
Kafir Mervan bizi basti
Huseyn'in basi kesti
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Kerbela’nýn önü düzdür
Geceler bana gündüzdür
Þah Kerbela’da yalnýzdýr
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Gokte yildiz paralandi
Sehriban ana karalandi
Imam Huseyin yaralandi
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Huseyin'im attan dustu
Kafirler basina ustu
Ati medine'ye kacti
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Bir su verin masum cana
Yezit icti kana kana
Fatma ana yana yana
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

Ýllallah Þah, illallah þah…
Ýllallah, illallah Þahým eyvallah

Kerbela'da biter yonca
Boyu uzun beli ince
Sah Hatayi'm kasarinca
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

[yolcu_58]

Hubyar(Tokat) Semahý
Anadolu’da bulunan ve 28 semah çeþidinden birisi olan Hubyar Semahý tüm Hubyar Ocaðý mensuplarý – Sýraçlar tarafýndan bilinmekte ve Cem’lerde icra edilmektedir. Hubyar Ocaðý cemlerinde ilk önce kýrklar semahý yapýlmakta ve daha sonra Hubyarlýlarýn yöresel içerik taþýyan folklorik semahý icra edilmektedir. Cemde bulunan halk semaha kalkmadan önce baþ semahý adý verilen bir semah edilir. Daha sonra diðer cem erenleri semaha kalkar.Hubyar köylüleri bu semahlarýný köylerinde yaptýklarý düðünlerinde, niþanlarýnda ve bayramlarýnda da yapmaktadýrlar.

Hubyar Ocaðýnda Kýrklar semahý bir erkek üç kadýn tarafýndan yapýlýr. Erkek önde ellerini birbirine yatay þekilde vurarak sazýn ritmine göre ilerlerken arkasýndan üç kadýn kollarý göðüs hizasýnda yana açýk avuç içleri yukarý bakacak þekilde ilerlerler. Hubyar Ocaðýnda kýrklar semahý bekar kýzlar tarafýndan yapýlýr. Kýrklar semahýnda dönme (hýzlanma) yoktur.

Hubyar Semahý Hubyar-Sýraç topluluklarýnýn renkli ve cývýl cývýl yaþantýsýnýn cemlerdeki ibadetlerine yansýmasýdýr.

Hubyar Semahýnda Çalgý ; Çalgý saz ve kemaniden oluþur. Genelde iki saz çalan aþýk, iki kemani çalan aþýk þeklindedir. Fakat bu konuda bir sýnýrlama yoktur. Aþýklar semah esnasýnda dönüþümlü veya koro halinde türküler söylerler. Bu türküler Hatayi, Karacaoðlan, Pir Sultan Abdal, Kul Himmet , Derviþ Ali ve diðer alevi ozanlar ile halk aþýklarýnýn deyiþlerinden oluþmaktadýr. Hubyar ceminde Aþýk Dedenin yanýna deðil karþýsýna veya çaprazýna oturur.

Hubyar Semahýnda Giysi ; Hubyarlýlar tüm günlük hayatlarýnda olduðu gibi Semahlarýný yaparlarken de yöresel kýyafetlerini giyerler. Kadýnlar baþýnda kaytan iþlemeli ve para veya altýn süslemeli fesi, üç beþ kumaþtan yapýlmýþ boy entaresi, alttta yine üçbeþ kumaþtan yapýlmýþ tumaný olur. Kapalý yerlerde yapýlan semahlar çýplak ayakla yapýlýr. Erkeklerde günlük kýyafetleriyle yaprlar semahlarý ayaklar çýplak ve mutlaka baþ þapkalý olur. Kadýn erkek baþ açýk semaha çýkamazlar. Kapalý yerler de de ayaklar çýplak olmak zorundadýr.

Semaha Kalkýþ ; Hubyar Ocaðý cemlerinde semaha kalkacaklarý gözlekçi belirler. Ýþaret edilen kiþi ortaya çýkar dedenin elini öper. Kadýn ve erkek semahçýlar ilk önce kendi aralarýnda birbirleriyle görüþürler (öpüþürler) daha sonra kadýn semahçýlar erkek semahçýlarýn ellerini öperler. Kadýn semahçý ile birlikte semahta kadýnýn aile büyüðü de varsa ayaðýna eðilir (öpmek için) fakat genelde erkek buna müsaade etmez ve niyazýný alýr.

Semah ; Üç erkek ve üç kadýn tarafýndan yapýlýr. Diziliþ þekli bir erkek bir kadýn þeklindedir. Hubyar semahý aðýrlama ve dönme veya hýzlanma dediðimiz iki bölümden oluþur.

Aðýrlama bölümünde erkekler, elleri göðüs hizasýnda ve avuç içleri yere bakacak þekilde , kadýnlar ise elleri göðüs hizasýnda ve avuç içleri yukarý bakacak þekilde yana açýlarak ve halka çizerek yavaþ ritimle ilerlerler. Bu arada saz ve kemaniden oluþan aþýklar gurubu ritim eþliðinde deyiþlerini söylemektedirler. Aþýklarýn ritme hýz vermesiyle semah eden canlar da hareketlenir ve kadýnlar ellerini yine avuç içleri yukarý bakacak þekilde açarak hem kendi etraflarýnda hem de halka çizer þekilde hýzla dönmeye baþlarlar, Bu arada erkekler de ayný ritimde ayaklarýný sazýn ahengine göre yere vurarak ve dönen kadýnlarý sanki koruyorlarmýþ gibi ellerini yana açarak , ayný hýzla halka çizerek dönerler.

Hubyar semahý diðer semahlar içerisinde oldukça coþkulu , hýzlý bir ritme sahip bir semah olarak nitelendirilmektedir.

Hubyar Semahý Tokat semahý diye de adlandýrýlmakta ise de bu yanlýþtýr. Çünkü bu semah sadece Tokat bölgesinde deðil, Sivas-Tokat-Amasya-Yozgat-Çorum bölgelerinde bulunan Hubyar-Sýraç topluluklarý tarafýndan bilinmekte ve icra edilmektedir.

[yolcu_58]

Alaçam Semahý
Ordu'nun Unye ilcesi ve cevresinde "Nalcilar" olarak taninan Aleviler'in dondukleri semahtir. Nalcilar Dogu karadeniz yoresine bir oymak olarak Asya'dan gelmis ve nalbantlikla ugrastiklari icin bu adi almislardir.

Semahi 10-12 semahci doner. Semahcilarin son derece temiz giyinmis olmalari gerekir. Bunlarin yarisi er, yarisi bacidir. Bacilarin sac orguleri varsa bu cozulmus olmalidir. Sac uclarina para yada pullar takilir. Her er bir bacinin yaninda durur. Er donmez. Ezginin vuruslarina uygun olarak donen baciyi kollamakla yukumludur. Ancak elini ve kolunu muzigin ritmine uygun olarak hareket ettirir. Semahin agirlama ve yeldirme bolumlerinde ana oge bacinin donusudur.

Alacam Semahi Sivas, Malatya ve Tokat'ta oynanan Cark semahini andirir. Farkli olarak bacilar yerine kalabalik bir grupca donulmesidir. Eslemeli bir semahtir. Eslerin uyumu onem tasir. Bu nedenle gozcu uyum gosteren ciftleri semaha kaldirir.

Alevi Kanada

[yolcu_58]

Gonuller Semahi
Genclerin oynadigi semahlardan biridir. Kalabalik topluluklar biciminde daha cok genc kizlar tarafindan oynandigi icin Sivas yoresinde "Genc Kizlar Semahi" olarakta anilir. Bu semah Tokat yoresinde genc ciftler tarafindan oynanir. 3-5-7-9-12 kisi ile oynanmasina dikkat edilir. Diger semahlardan farkli olarak donusler hem oyuncunun kendi ekseni hemde bir daire etrafindadir. Ancak Sivas, Tokat, Malatya yorelerinde eksen cevresi donusler gorulmez. Agirlama bolumundeki deyis sozleri su sekildedir:

Su dunyanin otesini
Erdim diyen yalan soyler
Bastan basa sefasini
Surdum diyen yalan soyler

Ana dogurur atayi
Dilden dusurmez hatayi
Bismedik cig yumurtayi
Soydum diyen yalan soyler

Sular akar arkin arkin
Felek donderiyor carkin
Su dnyada evim barkim
Vardir diyen yalan soyler

Agaclar olur gazel
Kimi okur kimi yazar
Bir ahdinen butun guzel
Sevdim diyen yalan soyler

Sah Hatayi'm der varilmaz
Varilip geri durulmaz
Rehbersiz yol surulmez
Surdum diyen yalan soyler

Hizli donuslerle oynanan ikinci bolum yeldirmede okunan deyisin sozleri:

Uzatmis boynunu suna bakislim
Kalbinde Hak aski vara kurbanim
Ak goksun arasi hatem nakislim
Telli zuluflere tara kurbanim

Egnine giyinmis salvayi sali
Husnun goren asik neylesin mali
Imradir kaslarin kudiret bali
Alninda parlayan nura kurbanim

Ibrahim'in gunahkar vasfini yazar
Mevlam guzellere eylemis nazar
Su iki cihanda bir mahtir gezer.
Yuzu yesil benli pire kurbanim

Farkli bolgelerde farkli adlarlada anilsa bu semah gencler icin bir ogrenme ve baslangic semahi gorevini gorur.

Alevi Kanada

[yolcu_58]

Bengi
Toroslardan Balikesir, Kutahya, Bilecik'e kadar uzanan bir bolgede Turkmenlerce donulen bir semahtir. Bengi, eski turkcedeki "gidis" anlamina gelen "mangig" kokunden gelmektedir. Bu semaha kimi yorelerde "mengi" denir.

Bu semah genellikle gencler tarafindan oynanir. Bu nedenle gencleri diger semahlara ve cemin genel ortamina hazirlama gorevi gorur. Bu nedenle ege yoresinde dinsel ozelligni yitirerek halk oyunu niteligine burunmustur. Ancak Orta Toroslar bolgesinde hala semah islevini tasimaktadir.

Balikesir ve Bergama yorelerinde sadece muzikle oynanir. Anamur'da ise asagidaki sozlerle donulur:

Su yuce daglarin kari eridi
Sel oldu gidelim bizim ellere
Yaylamizi lale sumbul burudu
Gel oldu gidelim bizim ellere

Nazli olur guzellerin eyisi
Deli gonul guzellerin delisi
Gayri bizim elin kara calisi
Gul oldu gidelim bizim ellere

Karac'oglan der ki gelir yazlari
Guzel kimden aldin sen bu nazlari
Anamin babamin aci sozleri
Bal oldu gidelim bizim ellere

Alevi Kanada

[yolcu_58]

Kirklar Semahi
Dinsel torenlerimizin ana semahlarindan biri olup 3 ana bolumden olusur: Dua, agirlama ve yeldirme.

Alevilerde en az 3 encok 12, Alevi-Bektasilerinde en az 2 encok 12 baci tarafindan oynanir.Siraclar arasinda 3 erkek yada 3 er 1 baci oynar. Semahin ilkesine gore 40 yasin altindakilerce oynanmasi yasaktir.

Semahi oynayacak canlar ortaya cikip niyazlasirlar. Bu semahtan once ayaklar muhurlenmez.

Semahin oynanisi bolgelere gore degisiklik gosterir ve degisik hareketlerle oynanir.

Elmali'nin Tekke koyunde semah yapilirken bir dinsel toren yapilir. Toren bir soylenceden kaynaklanir: Selman-i Pak Kirklarin yaptigi semaha son anda yetisir. Semaha son bolumunde katilir. Buyruk'un ilk bolumunde yer alan bu soylence, Tekke koyunde semah oncesinde canlandirilmaktadir.

Semah baslamadan dede disari cikar. O disaridayken sazcilar Kirklar semahini calmaya baslar. Cem evinde bulunanlar sira gozetmeksizin semaha kalkarlar. Ceragci cerag tepsisiyle gelip semahcilarin ortasindaki bosluga oturur. Genc yasli hemen herkes semaha cikar. Semaha kalkanlarin sayisi 5 ile 30 arasinda degisir. Semaha cikmayanlar da ayaga kalkmislardir. Onlarda olduklari yerde kollarini acar kaparlar. Semahin deyisinin sozleri soyledir.

Ciktim Kirlar yaylasina
Cagirdim ucler askina
Yuzumu yerlere surdum
Yediler Kirklar askina

Hu Ali'm hu, hu gercekler demine

gelsin Muhammed'im gelsin
Dusmuslerin elin alsin
Canim hakka kurban olsun
Yediler kirklar askina

Hu Ali'm hu, hu gercekler demine

Gelin su faktan gecelim
Aki karayi secelim
Ab-i kevserden icelim
Yediler kirklar askina

Bu dunya kurulu faktir
Gerceklere sozum yoktur
Ali Muhammed haktir
Yediler kirklar askina

Sah Hatayi'm gel varalim
Dergahina yuz surelim
Anlar dursun biz varalim
Yediler kirklar askina

Son dortluk soylenirken dede iceri girer. Bir anlamda son dortluk ile dede cagirilmis olur. Dede semah donenlere katilir. Semahcilarla birlikte bir sure donup yerine oturur. Semahin bitiminde semahcilar dara dururlar. Dede onlara dua eder.

Antalyanin Tekke koyunde bundan sonra son semah Gozcu semahidir. Kimi kaynaklara gore Antalya yoresinde son semah Kirklar semahidir. Mecliste bulunan tum erler ve bacilar hep birlikte "Kirklar" semahina baslarlar. Kirklar semahi genellikle sabaha kadar surer. Meclistekiler gun dogmadan dagilirlar.

Birinci bolum olan agirlamanin sozleri soyledir:

Bir baci nurdan kusak kusansa
Erin hak bilmezse zaydir emegi
Turap olup yeryuzune dosense
Erin hak bilmezse zaydir emegi

Oksuzler doyursa sevap eylese
Gunde yuz bin eri devah eylese
Musa gibi bin bir devah eylese
Erin hak bilmezse zaydir emegi

Kabe'ye varir bir haci olsa
Ud edep cekici bir baci olsa
Yer ile gok ona duaci olsa
Erin hak bilmezse zaydir emegi

Hizir ile dagi tasi arasa
Hizmet etse ere pire yarasa
Fatmaana'nin saclarini tarasa
Erin hak bilmezse zaydir emegi

Sah Hatayi'm bu sozleri dinlesen
Ism-i azam duasini okusan
Fatmaana'nin hamaylisin takisan
Erin hak bilmezse zaydir emegi

Semahin yeldirmesi baslayinca oyuncular sag ayagi ileri atarlar. Sol kol ona paralel bicimdedir ve sag ayagi izler. Ayni bicimde sol ayak ileri giderken sol kol uzanir. Boylece semah surer. Yeldirmenin sozleri soyledir.

Iyi dost, iyi dost, iyi dost
Salinipda seyrangaha gelince
Nicin derli dertli otersin bulbul?
Gafil iken bir tas cikti elimden

Vaden tekmil imis yatarsin bulbul
Bulbulun donlari sari gazelden
Bulbul gule meyil vermis ezelden
Surme vardir gullerinde ezelden

Nicin derli dertli otersin bulbul?
Bulbulun donlari sari mesiden
Mendilim islandi didem yasindan
Bende sandim aklim gitti basimdan
Nicin derli dertli otersin bulbul?

Sana senden oldu hic benden bilme
Otup dertli dertli sinemi delme
Pir Sultan Abdal'im kusura kalma
Seni de Kirklara katarim bulbul

Bundan sonra "Allah, Allah, Allah..." diye dua edilir. Anadolu'da semah bitince semahcilar dualalrini alip yerlerine oturur. Saki once sag basta duran semahci ere bir dolu sunar. Doluyu sirayla dagitir. Bu is bittikten sonra sol bastaki baci, sag bastan baslayarak tum erlere dolu dagitir. Son doluyu dolucuya verir. Birlikte icer ve niyazlasirlar. Baci yere niyaz eder.

Alevi Kanada

[yolcu_58]

Samsun Ladik Semahi
Semah 8 er ve 8 baci tarafindan donulur. Semah baslangicinda erler ve bacilar 2 gruba ayrilir.

Agirlama evresinde eller kalp uzerinde birlestirilir. Bu evrede sadece bacilar doner. Erler ellerini capraz bicimde gogusleri uzerinde baglamis dururlar. Agirlamada Semah Erenlerindir deyisi soylenir.

Dem dem dem dem Ali dem'i
Erenler sürüyor erkani yolu
Ya hizir, ya hizir, ya hizir
Dem Ali dem dem

Hey erenler bir gül açmis Hicaz'dan
Yapragi Muhammed, Deha'si Ali
Gönül demden gezer, ask ile nazdan
Menzili Muhammed, Pervazi Ali

Ya hizir, ya hizir, ya hizir
Dem dem dem, Ali dem

Tadina doymadim yesil donunun
Vuran baglarinin gonca gülünün
Erenler yolunda Allah çölünün
Mecnun'u Muhammed, Leyla'si Ali

Ya hizir, ya hizir, Leyla'si Ali
Dem dem dem dem Ali dem dem

Çark eyle çark eyle
Semah erenlerindir
Dogru görenlerindir
Bu yola egri girmez
Hak'ka girenlerindir

Ikinci evrede deyis sozu okunmaz. Baglamanin vuruslari semahcilara eslik eder. Semah bu evrede yavaslamistir. Salina salina yuruyuslerle semah devam eder. Ayak hareketleri onem tasir. Sag ayak 2 kez kucuk adimlarla geri cekilir. Sol ayak ise 2 uzun ve bir yarim adim olmak uzere ileri atilir.Deyis:

Salini Salini geldim koyune
Guzeller basima toplansin diye
Herkes sevdigini almis yanina
Guzeller pazari kurulsun diye

Odamda calinir ask ile sazlar
Yar seni gormezsem yuregim sizlar
Basima toplanmis gelinlik kizlar
Su bizim davamiz gorulsun diye

Huseynim boyle miydi sozumuz
Eskiden sevdami bizim ozumuz
On besinde bir ok vurdu birimiz
Yeterin erenler semah donerler.

Son evre yeldirmedir. Donusler daire uzerinde olup kollar kavrayarak ivedi donusler surer. Sag el alttan kavrama ile ileri atilir. Deyis:

Yüce dað baþýnda bir koyun meler
Her koyun ararda kuzusun bulur
Koyunun meleyisi baðrýmý deler
Ne melersin koyunum vaz gel kuzudan

Koyun seni yayan coban bitmesin
Bahcesinde lale sumbul bitmesin
Seni incitenler Hakka yetmesin
Ne melersin koyunum vaz gel kuzudan

[yolcu_58]

TURNA SEMAHI
Alevilerde 3-5-7-9-12, Alevi-Bektasilerinde 2-4-6-8-10 yada daha cok er ve bacinin yer aldigi bir semahtir.

Bu semah Turna kusunun figurlerine dayanir. Kusun kanat vurusu, ucusu ve durusuna bir benzerlik vardir. Inancimizda Turna il Hz. Ali arasinda bir ilgi vardir. Bu nedenle bir cok ozanimiz Ali ile Turna iliskisini isleyen deyislere yer verir.

Bu semah en cok oynanagelen agir semahlardandir. Hareketler yavas ve olgundur. Semahcilar ezginin vurusuna uygun olarak kollar yanlara acik agir agir yururler. Bu yuruyus kusun ucusunu andirir. Donus hizi calinip soylenen deyisin vuruslarina uygun bir bicimdedir. Semahin sonlarina dogru hizlanir. Bu sirada semahcilar ve dinsel torene katilanlar "Allah, Allah, Allah" diye cagrisirlar. Soz ve ezgi dinsel ortami icine almistir.

Oynanis yorelere gore degisiklik degisler icerebilir.

Deyislerden biride sudur:

Yemen ellerinde beri gelirken
Turnalar Ali’mi görmediniz mi
Havanýn yüzünde semah dönerken
Turnalar Ali’mi görmediniz mi

Þah’ým Hayber kalesini yýkarken
Nice Yezit helak olur bakarken
Muhammet Miraca ol dem çýkarken
Turnalar Ali’mi görmediniz mi

Kim gördü derya da balýk izini
Eðildi ol öpdü kasrin tozunu
Ýþidin Ali’nin hop avazýný
Turnalar Ali’mi görmediniz mi

Havanýn yüzünde semah dönerken
O kýrklarýn þarabýndan içerken
Muhammed’in gül reyhanýn saçarken
Turnalar Ali’mi görmediniz mi

Þah Hatayi edermi gedayi?
Dilim zikr eyledi gani Mevlayý
On Ýki Ýmam nesli Abayý
Turnalar Ali’mi görmediniz mi

Ah yar, yar dost, dost...
Medet Sah, Sah, Sah... Ali'm Sah... Ali'm

Alevi Kanada

[yolcu_58]

Ya Hizir Semahi
Malatya, Sivas ve Tokat yorelerinde orta yasli 4 ya da 5 kisi tarafindan oynanir. Oynanis bakimindan diger semahlardan farklilik gosterir. Oynayanlar ard arda dizilir. Aralarinda yarim metre civarinda ayrilik bulunur. Ezginin vuruslarina gore bir kol ileri uzatilir. Kol gogus dogrultusunda bukulerek geri getirilip sag el sol gogus uzerine konur. Bu arada sol el sarkik durmaktadir. Sag el inerken sol el ayni hareketi yapar ve sag gogus uzerine konar. Bu sekilde bir daire uzerinde hem donulur hemde bu hareketler yinelenir. Elin gogus uzerinde durusu tarikat selami seklindedir.

Bu semah Hizir'a cagri, selam anlamindadir. Hizir birden ortaya cikip kaybolmnasi ile unludur. Halk inanclarinda peygamber sayilir. Basi dertte olanlain yardimina kosar. Allah ona Muslumanlari koruma gorevi vermistir. Kudus'te oturur. Ama istedigi yerde gorunebilir. Semah ona cagriyi simgeler.

Kadi erkek karisik oynanir. Yalin bir semahtir. Daha cok erkek semahi olarak bilinir. 2 bolumden olusur. Ilk bolumun oynanisi yukaridaki gibidir. Sozleri soyledir:

Indik devah ettik kocu babayi
Bugun yaylimdadir geliyor koclar
Mubarek cemale seyran eyledik
Bugun yaylimdadir geliyor koclar

Biri beyaz ama ucu kirmizi
Onlarda seciyor bahari yazi
Ayni Zulfikar'a benzer boynuzu
Bugun yaylimdadir geliyor koclar

Dervis Ali'm gel cekelim yaslari
Er, evliya soyler bu nefesleri
Dort kitabtan beyan eder sesleri
Bugun yaylimdadir geliyor koclar


Yeldirme bolumu obur semahlarda oldugu gibi oynanir. Nitekim obur semahlardan biri calinir. Bu bolum olarak Kirklar semahinin sonunda calinan Pir Sultan Abdal'in "Salinip da seyrangaha gelince" dizesi ile baslayan deyisi soylenip oynanir.

Alevi Kanada

[kýzýlýrmak]

kaynak belirtirmisiniz?

[yolcu_58]

kaynak belirtirmisiniz?


alevi cana da

[umut24]

detaylý anlatýmýn için teþekkürler

[yolcu_58]

begendigin için saol can daha detaylý bilgi sizler bula bilirseniz umarým bizimle paylaþýrsýnýz saygýlar

[poyrazz]

Teþekkürler,güzel bir anlatým.Yalnýz bazý yerlerde oyun diye belirtmiþsin.Semah oyunmudur.? Sevgilerimle..

[yali]

paylaþým için çok saðol ilk baþta çok uzun dedim ama okudukca devamýný bekledim ve bu konuda bilgi sahibi oldum çok teþekkür ederim

[tuerkay]

Selman-ý Pak Parstan dönüþte bir üzüm tanesi getirir. O’nu Hz. Muhammet’e verir ve bölüþtürmesini ister. Muhammet verilen kapta üzüm tanesini ezer, çýkan dem meclisteki kadýn-erkek canlara daðýtýlýr. Kýrklar üzüm suyunu içerler. Hep birlikte mest olurlar. “Ya Allah” deyip Semah dönerler. Hz. Muhammet’te onlara katýlýr.

Büyük bir coþku ile vecd halinde semah dönülürken Hz. Muhammet’in belinden kuþaðý (kibiri) düþer.Böylece kibiri elinden alýnýr.Kuþaðý kýrk parçaya bölünür. Kýrklar parçalarý bellerine baðlarlar.

Üzüm tanesinin ezilmesi olayýný, bu þekilde yazmasý güzel olmuþ.Ancak daha iyi bir pekiþtirme ve ucu açýk bir durum olmamasý için, bunu þerbet olarak tanýmlamasý daha yerinde olurdu.

Ayrýca Semah esnasýnda "Hz. Muhammet’in belinden kuþaðý (kibiri) düþer" deniliyor.Bence orada kibiri deðil, nefsden, yani insani arzulardan tam olarak arýnýþý anlatýlýyor.Zaten Alevi Ýnancý bu nedenle ibadetleri esnasýnda cinsiyet veya baþka bir farký kabul etmez ve "CAN" tanýmlamasý yapar.

Orada kibir deðil, "HAKK ÝLE BÝRLEÞEREK HAKK ÝLE OLMA" anlatýlmaktadýr.Bu nedenle, "SEMAH CANLARIN MÝHRACIDIR" denilerek, bu vurgu temele yerleþtirilmiþtir.

Hz. Muhammet, Kýrklar Meclisi’ne pirlerini sorar.

“Pirimiz Ali’dir” derler.

Böylece, Hz. Muhammet, Ali’nin de orada olduðunu öðrenmiþ olur. Muhammet ve meclisdekiler ,Ali’ye sevgi gösterirler. Hz Muhammed’e acýkmýþ olduðu düþünülerek cennet taamý getirilir.Tek baþýna yiyemeyeceðini kendisine birinin eþlik etmesini söyler.Yeþil perde arkasýnda gaipten bir el O’na eþlik eder.

40'lar ile yemekten bahsediliyor.Burada önemli iki hata var.Ve bu hata, Tanrý'nýn varlýðýna ve tekliðine karþý önemli bir adýmdýr aslýnda.Bu nedenle bu hatalý biçimi ile yayýlmamalý, düzeltilmelidir.

O da þu ki;

1- Bu ikram iþi, açlýktan deðil, mihman aðýrlamanýn gereðidir.Kesinlikle Alevinin sofrasý bu nedenle her zaman serili olmalý ve Tanrý'nýn bile ikramda bulunduðuna dikkat edilerek, bu özellik kesinlikle zayýflatýlmamalýdýr.

2- Ve asýl önemli olan madde, burada Tanrý katý ve Tanrý'nýn tekliði inkar edilmiþtir.Tanrý ile görüþme dönüþünde bu 40'lar ziyareti vardýr.Burada Tanrý ile tek-baþbaþa görüþmeye bilinçli olarak yer verilmemiþ ve Tanrý varlýðý yok edilmiþtir.Oysa Tanrý vardýr ve 40'lar da o Tanrý'dan sonra gelir.

Oysa 2. mesajýn en baþýnda da, "Kaynaklara göre , Hz. Muhammet , bir gece Miraca çýkar. Cenab-ý Hak ile 90 bin kelam konuþur.Bunun 30 bini sýrrý hakikat olup Hz. Ali de kalmýþtýr." diyerek, buradaki yanlýþa ters ve aslý olan bir ifade kullanýlmýþtýr.

Ayrýca, Tanrý ile Kýrklarýn arasýndaki davranýþ birliðine de dikkat edilmelidir:Tanrý ikram olarak yemek sunmuþ, 40'lar da o yemek üzerine içecek sunumu ile ikramý tamamlamýþ ve ev sahipliðinin gereðini tamamlamýþ; muhabbet ile de gönlünü hoþ etmiþlerdir, her iki makamda da.

[saha_dogru]

semah hakk aþkýyla yanýp kiþinin kendi varlýðýndan geçip hakkýn varlýðýna karýþmasýdýr.cem ibadetinin en üst aþamasýdýr.cem hakk dostlarýnýn gönül gözüyle kainatý görüp kainatýn iþleyiþini ceme indirgemesidir.semah tan maksat ceme gelen canlara sizlerde ne zaman kainatýn nizam ve düzenine girerseniz hakkla buluþur hakk olursunuz.kainatýn iþleyiþi küçükten büyüðe kadar her þey dönmektedir.
cemin detaylý acýmýný almak isteyen canlar ateþ tuðla kýrlar cem evindeki eðitim çalýþmalarýna katýlabilir pazar saat 17

[kýzýlýrmak]

Teþekkürler,güzel bir anlatým.Yalnýz bazý yerlerde oyun diye belirtmiþsin.Semah oyunmudur.? Sevgilerimle..

oyun kelimesinin açýlýmýný iyi bilmek gerekiyor bencede oyun kelimesi yerinde kullanýlmýþtýr...

[yolcu_58]

http://www.gercekilim.com/images/semah2.gif

[sivri]

peki mademki semahý bize muhammed verdi neden anadoluda ve balkanlarýn haricinde baþka bir yerde yok . bu bir çeliþki deðilmi
ve alevilerin horasandan ve türklerden gelme olduðunu söylüyorsunuz o zaman semah oralardada olmasý gerekmezmiydi çünkü bu iþin özü madem orasý aslý en azýndan deðiþikliði bile varmý?
müziðin yasak olduðu bir dinde nasýl sazlý ibadet olur. o zaman muhammed dinde birliði saðlayamadý bize ayrý onlara ayrýmý verdi .
madem böyle yaptý neden kendisi bir kez bile cem tutmadý ve semah dönmedi . oysa muhammedin her attýðý adým yazýlýr hadis diye kullanýlýrdý . bana bir tek hadis getirin cem tutup semah döndü diye . karþýnýzda kalýpcý korkak ve uyuþturulmuþ bir halk yok alevi özgür düþünür akla mantýða aykýrýyý ayýklar .
özüm erenlere ve aleviliðin özüne baðlýdýr .
sizler ialamlaþmýþ alevilersiniz . yani alevi-islam
madem islamsýnýz naden islam takýsýný kullandýnýz . o zaman avrupadaki
alevi-hiristiyan .israildeki alevi-yahudi. çindekide alevi-budist kullanma hakký doðmazmý. çünkü bizim hepsiyle ortak bir noktamýz yokmu hemde çok çok var

[kýzýlýrmak]

peki mademki semahý bize muhammed verdi neden anadoluda ve balkanlarýn haricinde baþka bir yerde yok . bu bir çeliþki deðilmi
ve alevilerin horasandan ve türklerden gelme olduðunu söylüyorsunuz o zaman semah oralardada olmasý gerekmezmiydi çünkü bu iþin özü madem orasý aslý en azýndan deðiþikliði bile varmý?
müziðin yasak olduðu bir dinde nasýl sazlý ibadet olur. o zaman muhammed dinde birliði saðlayamadý bize ayrý onlara ayrýmý verdi .
madem böyle yaptý neden kendisi bir kez bile cem tutmadý ve semah dönmedi . oysa muhammedin her attýðý adým yazýlýr hadis diye kullanýlýrdý . bana bir tek hadis getirin cem tutup semah döndü diye . karþýnýzda kalýpcý korkak ve uyuþturulmuþ bir halk yok alevi özgür düþünür akla mantýða aykýrýyý ayýklar .
özüm erenlere ve aleviliðin özüne baðlýdýr .
sizler ialamlaþmýþ alevilersiniz . yani alevi-islam
madem islamsýnýz naden islam takýsýný kullandýnýz . o zaman avrupadaki
alevi-hiristiyan .israildeki alevi-yahudi. çindekide alevi-budist kullanma hakký doðmazmý. çünkü bizim hepsiyle ortak bir noktamýz yokmu hemde çok çok var

muaviyenin islamýný yazanlar Muhammedin Semah döndüðünü yazabilirlermi sizin mantýðýnýz alýyormu?Adamlar daha islamda imam nikahý ve caminin olmadýðýný kabullenmiyorlar,Muhammed semah döndü diyede hiç bir yerde yazmazlar bunu sizde bende gayet iyi biliyorum saygýlar...

[yalnizturna]

Cark Semahi
Bu semah cemin tum hizmetlerinin yerine getirilmedigi toplantilarda oynanmaz. Ayrica semahin donulmesi diger semahlara gore daha zor oldugundan herkez donemez. Kirk yasini asmis bacilar tarafindan oynanir. Semah baslamadan once okunan tevhide cemde bulunan tum er ve bacilar katilir. Tevhidin sozleri:
La ilahe illallah
La ilahe illallah
Ali mursid guzel sahim
Sahim eyvallah, eyvallah

Guvercin donuna girip
Yanil elmayi el sunup
Yurekten atesler yanip
Yuze vurdugu yoldur bu!

La ilahe illallah
La ilahe illallah

Ali mursid guzel sahim
Sahim eyvallah, eyvallah

Hatayim der hepisine
Yuzum dusman kapisina
Yazmislar eyvallah, eyvallah
Eyvallah, Sah, eyvallah
Sahim illallah, illallah
Tevhid bitince semah baslar. Bu semah Ali Nur Semahindan sonra oynanir. Ali Nur semahi sonunda yere diz coken bacilardan biriCark donmek icin meydanin ortasina cikar. Baglamanin semahin ezgisini calmaya baslamasiyla yavas yavas donmeye baslar. Sol ayaginin uzerinde durur. Sag ayagi ile donusu ayarlar. Semahin agirlama bolumunun sozleri su sekildedir:

Dun-u gun-u arzumanim kerbela
Varalim hasan-Huseyin askina
Senden baska semayem yok elimde
Duralim Hasan-Huseyin askina

Dertli oter seherin bulbulleri
Mani soyler Hakki seven kullari
Taze acilmis Erdebil'in gulleri
Derelim Hasan-Huseyin askina
Kapiya geldi kirklarin birisi
Birisinden mest oluyor varisi
Sarikaya guzel þahýn korusu
Konalim Hasan-Huseyin askina

Dergahin onune akiyor arklar
Kuruldu semahlar donuyor carklar
Hani bir uzumu kirk bolen kirklar
Bolelim Hasan-Huseyin askina

Irehber talibi meydana gelir
Sahimerdan eksik hizmetin yetir
Iriza lokmasin meydana getir
Yiyelim Hasan-Huseyin askina

Sah hatayim bu yola beli deyi
Cigrisalim Muhammed-Ali deyi
Cumlemizde ikrarin kulu deyi
Cagiralim Hasan-Huseyin askina
Askina Sahim askina

"Askina Sahim askina" dizesine cemdekilerde katilir. Semaha kalkmis baci soz ve ezgiye uygun olarak donmektedir. Bu yavas ve durgun donus soz ve ezginin degismesi ile canlanir. Semahin son bolumu yeldirme baslar. Bu bolume ait deyisin sozleri soyledir:

Inayettir bize fazli Huda'dan
Umarim kurtarsin dertten beladan
Muhammed'den ola bize sefaat
Veli himmet Aliyyel Murtaza'dan

Sah Hasan'da bulduk mihr-i muhabbet
Sah Huseyin-i sehid-i Kerbela'dan
Imam Zeynel, Imam Bakir-i Cafer
Delil bize kaldi Musa Riza'dan

Sah Taki be Naki asker-i billah
Mehdi gelecektir Sah evliyadan
Dediler Sah Hatayi'm ne mesreftensin
Ask-i muhabbetten sitk-i sefadan

Bu semah ile birlikte Ali Nur Semahindan baslayip gelen semah dizisi sona erer. Sazci ile semahcilar dulalarini alip yerlerine otururlar. Boylece 12 hizmetin semah gorevi yerine getirilmis olur. Son bolum bazen asagidaki sozlerlede donulur:

Huseyin'im attan dustu
Kafirler basina ustu
Ati medine'ye kacti
Ah Huseyn'im, Sah Huseyn'im

Huseyn'im yarelendi
Yandi ciger parelendi
Goz yaslarim siralandi
Ah Huseyn'im, Sah Huseyn'im

Bu bolumde semahci ezgiye paralel bir bicimde ucarcasina doner. Etekler havada ucusur. Giysinin altinda ayak bileklerini orten salvar vardir. Semah hizli donuslerle son bulur.

Yukaridaki Hatayi deyisinin tamami soyledir:

Bugün matem günü geldi
Ah Hüseyin Þah Hüseyin
Senin derdin baðrým deldi
Ah Hüseyin Þah Hüseyin

GÜZEL can teþekkur ederim ama semah oynanmaz dönülür.

aþký nýyaz olsun

[srdr_ist]

http://alevileriz.org/showthread.php?t=385&highlight=vakia

bu linkte semahýn ana gayesini açýklaya çaýlýþtýmýzý ifade edelim bilgi okundukça elendikçe ortaya çýkan biþeydir.
Bu yazýdaki düþünceyi kendinizde yorumlayarak semahý daha iyi anlayacaðýnýzý sanýyorum sanýyorum diyorm anlamaya ilim gerek felsefe deðil.
Saðlýcakla kalýn.

[sguzelel]

[QUOTE=kýzýlýrmak]oyun kelimesinin açýlýmýný iyi bilmek gerekiyor bencede oyun kelimesi yerinde kullanýlmýþtýr...[/QUOT

[sguzelel]

öncelikle vermiþ olduðunuz ayrýntýlý bilgiler için teþekkürler oyun kelimesinin özellikle iç anadolu alevilerince kullanýldýðýný bende çok duydum ama sanki semah dönmek daha uygun gibi oyun olunca biraz daha folklör anlamý katýyor. zaten bizim inanç ve ibadetlerimizi eleþtirecek yer arayan bu kadar örümcek beyinli varken ellerine koz vermemek daha iyi olur sonra onlarda bize dininizi oyuncak ediyorsunuz demesinler. gerçi onlarý takan yok ama.......
teþekkürler

[ceto]

“Bizim Semahýmýz Ýlahi bir aþktýr...” Semah; Aleviler’in ibadeti olan Cem’in ayrýlmaz bir parçasýdýr. Semah; Cem’in belli bir aþamasýnda dedenin iþareti ile baðlama eþliðinde kadýn ve erkek canlarýn çalýnan nefesler eþliðinde birlikte yaptýklarý dinsel törendir.

Semah dönmek, Aleviler’in ibadeti olan Cem içinde yapýlan 12 hizmetten birisidir.
</SPAN> Semah dönen canlar; duygunun, sevginin, aþkýn dorukta olduðu adeta ayrý bir dünyaya yolculuk edildiði bir trans halini yaþarlar.

Aleviler Cem gibi Semahýnda kaynaðýnýn Kýrklar Meclisi’nden geldiðine inanýrlar.

Ýnanýþa göre Hz. Muhammet, Miraç dönüþü Kýrklar Meclisi’ne uðrar. Selmani Farisi bir üzüm tanesi ile içeri girer ve Hz. Muhammet’e; “Ey yoksullarýn hizmetçisi! Bu üzüm tanesini bize paylaþtýr.” Der. Cebrail bir tabak getirir ve Hz. Muhammet onun içinde üzüm tanesini ezip þerbet yapar. Bu þerbet, Kýrklar’dan birinin dudaðýna deðince tümü kendinden geçer; kalkýp; “ya Allah”diyerek semah döner. Semah o gün bugündür erenler meclisinde dönülür.

Horasan’dan Anadolu’ya süren yolculukta semahýn pirliðini yapan Hünkar Hacý Bektaþ Veli el Horasani; “Semah, Ariflerin aleti, Muhiplerin ibadeti, Taliplerin maksududur. Hakka ki, bizim Semahýmýz oyun deðildir, ilahi bir sýrdýr, mecazi deðildir.” der.

Anadolu, hangi ulustan, hangi ýrktan, hangi inançtan olursa olsun bütün insanlara, bütün derviþlere, bütün ermiþlere, bütün uluslara kapýlarýný ardýna kadar açmýþ derin sevgi ve saygý göstermiþ insanlarýn yurdudur.

Anadolu insaný ile Anadolu tarihi bir bütündür. Anadolu insaný, baþkalarýndan aldýðýna kendi özelliklerini de katmýþ, yoðurmuþ yeni bir sentez oluþturmuþtur.

Çok tanrýlý, tek tanrýlý bütün dinler Anadolu’da buluþmuþ, karýþmýþ kaynaþmýþ yeni bir inanç, yeni bir düþünce tarih sahnesine çýkmýþtýr.

Alevi Semahý bu tarihsel birlikteliði en yalýn bir tarzda bize ifade etmektedir.

Bakýn bir Avrupalý sanat bilimci bu oluþumu nasýl deðerlendiriyor:

“Bir Avrupalý olarak Bektaþi semahlarýna baktýðým zaman neler gördüðümü ve neler hissettiðimi size gönlümce tek tek anlatmak istedim. Dünyanýn hiçbir yerindeki halk danslarýnda rastlanmayan ana unsurlarý söylemek istiyorum.

Ýlkin bir önyargý içindeydim. Ama daha ilk semahý seyrederken bir þok geçirdim. Çünkü dünyanýn neresinde olursanýz olun, hangi halk danslarýný seyrederseniz seyredin, mutlaka beðenirsiniz, seversiniz, ancak bu danslarý rahat koltuðunuzdan “sadece seyredersiniz”. Ama semahta öyle deðil, daha ilk anda müzik sizi kendi iç ritmi ile büyülüyor ve giderek oturduðunuz yerden semaha katýlýyorsunuz. Aslýnda yerinizdesiniz, ama deðilsiniz. Semahýn düþüncesindesiniz, ayaðýnýz, kollarýnýz semahçýlarla eþ, yüreðiniz onlarla ayný çoþkuda ve semaha katýlýp gitmiþsiniz.

Bütün bunlar farkýnda olmadan, yani sizin elinizde olmadan oluþuyor. Semahlarda solo yok, yani oyunu idare eden (yöneten) ne bir kadýn var, ne de erkek. Alçak gönüllülüðün böylesi, sýradanmýþ gibi gözükmesi, doðallýðý, bütün dünya danslarýný imrendirecek bir biçimde, hele hele kadýn ve erkeðin farklýlaþtýrýlmamasý, eþitliði kadýna, erkeðe deðil insana saygý, somut bir hayranlýkla izliyorsunuz, ayýrýmsýz.

Semahlardaki her düþünce, her ana fikir bu dünyanýn efendisi olan insanla çözüme ulaþtýrýlmasý açýsýndan birden bire dünya halk danslarýndan farklýlaþmasýný saðlamaktadýr. Böylece günümüz insanýnýn varamadýðý bu hümanizmaya, ta karanlýk XIII. yy. dan bugüne pýrýl pýrýl parlayarak devamlýlýðýný sürdüren Alevi semahlarý iç dinamizmini mutlaka Hacý Bektaþ Veli’nin felsefesiyle beslemiþtir. Bu semahlar ne bir danstýr ne ritüeldir. Bu semahlar insanýn bu dünyadaki varlýðýný anlatan dans destanlarýdýr. Ýçi insan sevgisiyle dolup taþan destanlar dizisi. Bu anlatým biçimindeki saf ve temiz paklýk insaný yüreðinden vurmaktadýr.

Birlikte barýþ, birlikte dostluk ve kardeþlik, birlikte sevgi bugün dünyamýz insanýnýn söyleyip söyleyip de bir türlü varamadýðý duraktýr.

Bu sözcükler Batý’da yalnýzca kitaplarda kaldý, bir de insanlarýn özlemlerinde. Doða ile farklýlaþmadan, ona, yaþama yabancýlaþmadan, yaþamýn tüm gerçeklerine, karmaþýklýða meydan vermeden, sanki onun kadar sade ve arýnmýþ doðadan damýtýlmýþ el- kol- beden ve ayak hareketleri tekrar doðaya yönelen bir anlatým sadeliðinde kendi hümanizminin felsefesini bize alçak gönüllüce sunmasýdýr ki biz seyirciyken bile kendimizi semahýn ta içinde bulur ve eylemine farkýnda olmadan katýlýrýz. “Destan” dedim ama benim destan tarifimde bir baþka. Hangi topluluðun destanýna bakarsanýz bakýn, mutlaka bir ok, yay,kavga, bir savaþ ve ardýndan barýþ gelir. Ama bu destanda kavgadan, savaþtan eser yoktur. Sevgi vardýr, aþk vardýr, kardeþlik vardýr, hayatý her yönü ile insan kardeþlerle paylaþmak vardýr. Mutlaka hayatta acýlarda vardýr. Ama semahlardaki acýlar insan yüreðinin bir yaþam çoþkusudur. Öldürücü, yok edici deðildir. Hele bencillik, övünme hiç yoktur. Bencillik bireyseldir. Semahlarda bireysel fikri ya da ona benzerini bulmak mümkün deðildir. Topluluk kutsaldýr. O toplulukta herkes saygýndýr. Herkes herkese bir birey olarak sevgi ve saygý doludur. Herkes birbirinin koruyucusudur.

Ýþte semahlarý seyrederken bu özlemleri yüreðinizde duyuyorsunuz. Tarihçiyseniz, tarih okursunuz adeta. Sosyologsanýz, semahlarda o toplumun yaþama biçimini öðrenirsiniz, felsefesini öðrenirsiniz. Bir kültür adamý iseniz insanýn ne olduðunun nasýl olmasý gerektiðinin bilincine varýrsýnýz. Hatta yalnýzca sýradan bir insan olduðunuzda galiba semahlarda Tanrý’nýn insana baðýþladýðý koca ve güzel bir dünya bulursunuz, kendinizce, gönlünüzce.”

[ceto]

SEMAH ÇEÞÝTLERÝ HAKKINDA KISA BÝLGÝLER

Alevi semahlarýnda baðlama belirleyici olmasýna karþýn Çepni Aleviler’de 12 çalgý bulundurulur. Bu 12 saz ayný türden olabileceði gibi deðiþik türlerden de olabilir.
Semahýn belli sayýda kiþilerle dönülmesine özen gösterilir. 2-4-8-10 veya 3-5-7-12 gibi sayý kümelerine denk düþürmeye çalýþýlýr. Semaha genellikle ilk önce 4 can semaha kalkarak baþlanýr.

Semah sýrasýnda ayaklar çýplaktýr. Kadýnlarýn baþý eþarplýdýr. Erkeklerde baþ açýk, ayak çýplaktýr. Dede makamý kutsal makamdýr. O makama semah dönülürken sýrt dönülmez. Üstelik secde edilir.

Alevi semahlarýndaki renklilik, Anadolu’daki renkli kültürel zenginliðin bir yansýmasýdýr. Bu renklilikte; Kerbela’da haksýzlýða karþý boyun eðmeyen Hz. Hüseyin’i, Türkmen kocasý Dede Korkut’u, Pir Sultan Abdal’ý ve son Ata’yý bulmak olasýdýr.


1) KIRKLAR SEMAHI

Kökenini, Kýrklar Cemi’nden alan Semahtýr. Aleviler arasýnda en yaygýn semahtýr. Hz. Muhammet’in, Hz. Ali’nin ve kadýn- erkek canlarýn yer aldýðý 40 kiþinin bulunduðu Kýrklar Meclisi’ni sembolize eder.


Üç zamanlýdýr. Dua, aðýrlama ve yeldirme (hýzlý) bölümlerden oluþur. Genellikle cemlerde yaþlý canlar bu semahý dönerler. Aleviler arasýnda en yaygýn dönülen semahtýr.

2) TURNALAR SEMAHI


Turna kuþunun, Alevi edebiyatýnda özel bir yeri vardýr. Turna ile Hz. Ali arasýnda bir iliþkinin olduðu varsayýlýr. Turna semahý, turna kuþunun figürlerine dayanýr. Hareketler; turnanýn hareketlerine benzer. Yavaþ ve olgundur.

“Yemen ellerinden beri gelirken

Turnalar Ali’mi görmediniz mi?

Havanýn yüzünde semah dönerken

Turnalar Ali’mi görmediniz mi?”

3) KIRAT SEMAHI


Semahlarýn geneli kadýn ve erkek canlarýn birlikte dönmesine karþýn Kýrat Semahýný bacýlar dönerler.


Bu semahta; güneþ çevresindeki gezegenlerin dönüþü sembolize edilir. Eski Türk inançlarý Kýrat Semahýnýn düþün eksenini oluþturur. Bu ayný zamanda Türk tarihinde atýn önemine vurgu yapar.


“Kýrat bu daðlarý aþmalý bugün

Dostun ellerine düþmeli bugün...”


4) TAHTACI SEMAHI

Antalya- Toros yöresindeki Tahtacý Türkmenler’in döndüðü semaha bu ad verilir.

Bir bacý ile bir erkek can birlikte semah dönerler. Daha fazla kiþi ile dönülen ve adýna Tahtacý Semahý denenlerde vardýr.


Semahlarda, ellerin yukarýdan alýp aþaðýya verme þeklindeki figürü Hak’tan alýp halka vermek anlamýna gelmektedir. Bu sosyal bölüþümdeki adaleti sembolize eder.

5) TRAKYA SEMAHI

Semahlar; bulunduklarý yörenin halk danslarý ile etkileþim içinde bulunurlar. Bu nedenle yöresel farklýlýklar görülür. Trakya semahlarý da yöredeki halk sanatýnýn zaman , zaman etkisini ifade etmektedirler.

6) URFA SEMAHI

Bu semahta Urfa’daki Türkmen Aleviler’in adeta damýtýlarak korunan semahlarýdýr. Bunlar içinde en özgünü ise; Urfa- Kýsas Semahýdýr. Urfa Semahý da genel özellikleri ile birlikte biraz Urfa etkisini de taþýmaktadýr.


7) AFYON SEMAHI


Afyon denilince akla Emirdað’ýn Karacalar Köyü Alevilerinin döndüðü semahlar gelir. Figürsel olarak belkide Türkistan Þaman törenlerine en yakýn semahlardýr. Muhammet- Ali Semahý, Sikke Semahý ve Ýllallah Semahý en bilinen Afyon yöresi semahlarýndandýr. Kadýn ve erkek canlar birlikte semah dönerler. Genellikle 6 bacý 6 erkek birlikte semaha kalkarlar.

8) RODOS SEMAHI

Osmanlý döneminde Anadolu’dan Rodos’a yerleþtirilen Alevi Türkmenler’in döndüðü semahlardýr. Semah’ýn yerel kültürden etkilenmediðini söylemek olasý deðil. Bu nedenle Rodos Semahý; Anadolu- Rodos karýþýmý bir birleþim sayýlýr.

9) LADÝK SEMAHI

Adýný Samsun- Ladik’ten alan Ladik Semahýný 8 bacý, 8 erkek can döner.

Semaha þu deyiþle baþlanýr:

“Salýný salýný geldim köyüne

Güzeller baþýma toplansýn diye

Herkes sevdiðini almýþ yanýna

Güzeller pazarý kurulsun diye”

10) HACIBEKTAÞ SEMAHI

Hacý Bektaþ Veli’ye saygý semahýdýr. 8-12 can ile dönülür. Sað el göðüste mühürlenmiþ olarak semaha baþlanýr.

Söylenen nefeslerden birisi:

“Deðiþmek istemem bin peygambere

Yarab dertlilere pir eyle beni”dir.

11) HUBUYAR SEMAHI

5 Bacý 4 erkek can ile dönülür. Kollar sarkýk, öne doðru eðilmiþ olarak semaha baþlanýr.

Semah sýrasýnda; hem kendi, hem daire ekseni etrafýnda dönerler.

Semahlar içinde ritmik olarak en hareketli dönülen semah sayýlýr.

“Beylerimiz elvan gönül üstüne

Aðlar gelir pirim Abdal Musa’ya

Urum abdallarý postun eðnine

Baðlar gelir Pirim Abdal Musa’ya...”

[Mustafa Kemal]

ALEVÝLÝKTE SEMAH OLGUSU

Alper ÇAÐLAYAN
Araþtýrmacý-Yazar

Semah: is. Ar. semâ Özellikle Sivas ve Tokat yöresinde müzik eþliðinde oynanan, tören niteliði taþýyan oyun.(1)
SEMAH i. Folk. Bir halk oyunu
-ANSÝKL. Semah daha çok Alevî ve Bektâþî topluluklar tarafýndan düzenlenir. Sözlü, sazlý bir tarikat töreni niteliðindedir. Tarikattan olmayanlar bu oyunlarýn düzenlendiði toplantýlara giremezler. Oyun, çalgýlarýn eþliðinde ve ayakta oynanýr. Semahý yalnýz erkekler oynadýðý gibi kadýn erkek karýþýk olarak da oynar. Oyunda en çok ayaklar hareket eder. Ayak hareketleri belli sayýlarda ileri-geri, saða-sola doðru-düzenli ve ölçülü olarak yapýlýr. Oyunda Bektâþî-Alevî inançlarýný yansýtan türküler söylenir. Bugün Anadolu’nun Sivas, Tokat ve Kýrýkkale yörelerinde oynanýr.(M)(2)


Yukarýdaki iki taným, ülkemizdeki en ciddi ve dikkate alýnmasý gereken iki yayýndan alýnmýþtýr: Türk Dil Kurumu Sözlüðü ve Meydan Larousse Ansiklopedisi.

Tanýmlarda da görüldüðü gibi, semahta öne çýkan ilk öðe “müzik eþliðinde oynanan oyun” nitelemesidir. Daha sonra ise, “tarîkate ait olduðu”; “çalgýcýlarýn eþliðinde oynandýðý” ve “Bektâþî-Alevî inançlarýný yansýtan türküler söylendiði” anlatýlýyor.
Bu tanýmlarda semah, dýþ görünümü itibariyle kaþ-göz yararak anlatýlýyor. Anlam ve amacýndan hiç söz edilmiyor. Müzik eþliðinde oynanan, sýradan, basit bir oyun olarak gösteriliyor. Sanki “çiftetelli” veya “misket” oyunu anlatýlýr gibi... Tarîkate ait olduðu vurgulanmasýna raðmen bir de çalgýcýlar iþe dâhil ediliyor. “Çengi oynatan çalgýcýlar” der gibi yalýn ve basit... Ve hiçbir kutsal yönü bulunmayan “türkü” nitelemesi ile kavram tamamlanýyor. Sanki semahta söylenen türküler “manda yuva yapmýþ söðüt dalýna” türünden...

Maalesef, yukarýdaki taným ve anlayýþ, halkýmýzýn büyük çoðunluðu tarafýndan kabul gören ve böyle olduðu sanýlan “semah anlayýþý”... “Çalgýcýlarýn çaldýðý ve söylediði türküler eþliðinde oynanan bir oyun...” þeklinde algýlanmaktadýr.
“Halkýmýzýn çok küçük bir yüzde azýnlýðý tarafýndan anlaþýlan ve yorumlanan semah nedir?” diye bir soru akla gelebilir. Alevîliðin ve alevîlerin semah anlayýþý þudur:
“Cem âyinlerinde kadýn-erkek birlikte, saz ve nefes eþliðinde dönülerek yapýlan ibâdet þeklidir. Tanrý’ya ulaþma yollarýndan biri olarak kabul edilir. Cem âyini dýþýnda (düðün, toplantý gibi yerlerde) semah dönülmesi günâh kabul edilir. Çünkü semah sadece ibâdet amacýyla, ibâdet yeri olan cemevinde dönülür ve abdestsiz dönülmez. Çünkü semahý Hz. Muhammed Kýrklar Dergâh’ýnda dönmüþtür.”(3)
Ankara’da Aydos Vakfý bünyesinde kurulan “Yöre Alevîliðini Araþtýrma ve Tanýtma Komisyonu”nun hazýrlayýp yayýnladýðý “Hizmet Düvazimamlarý” adlý kitapta semah böyle anlatýlýyor.
Buradaki anlayýþý biraz açmaya çalýþalým:
Semah dönmenin ilk þekil þartý, “abdestli” olmaktýr. Bu abdest; hem zâhiren (su ile), hem de bâtýnen (gönülden) alýnýr. Kiþi, semahýn mânevî atmosferine adapte olarak semaha girer.
Semah “Oynanmaz” dönülür. Çünkü, semahta ana tema dönme’dir. Bu dönme, hem kiþinin kendisinde, hem de çevresi ile olan baðlantýsýnda söz konusudur. Kiþi kendi ekseni etrafýnda döndüðü gibi, diðer dönenlerle birlikte bir yörüngede de döner. Bu yörüngenin simgesel merkezinde ise Tanrý vardýr. Bu dönü, kiþiyi benliði dýþýna taþýyarak semâda ve zeminde olan cümle yaratýlmýþlarla bütünleþtirerek yüce yaratýcý Allah’a ulaþtýrmayý amaçlar. Bu dönmede, kiþinin hata ve günâhlarýndan geri dönme, piþmanlýk duyarak af dileme vardýr. Bu dönmede, Tanrý aþký ile yanýp kül olma ve her þeyin baþý ve sonu olan O’na ulaþma arzu ve isteði vardýr. Bu dönme sýrasýnda, Hz. Peygamberi temsil eden Pîr’e hiçbir surette sýrt dönülmez. Sürekli yüz yüze (cemal cemale) olmaya özen gösterilir.
Semah, “geleneksel Türk çalgýsý” olan saz ve “kutsiyeti bulunan nefes” eþliðinde dönülür. Saz ve nefesi, yine ibadet töreni içinde (cek âyini) “Hizmet sahibi” olan “zâkir” icra eder. Ýnanca göre hizmetin ilk sahibi, yani pîri Ýmam Hasan’dýr.
Semah, Kur’an’da Ýsrâ 1, Necm 5-18.âyetlerde anlatýlan;(4) “Hz. Muhammed’in Miraç’a gitmesi, dönüþünde Kýrklara uðramasý ve Kýrklarla birleþmesi, Engûr’ü içip mest olduðu zaman Kýrklarla birlikte semah yapmasý” olayýný konu alýr. Burada Kýrklarýn biri kýrk, kýrký birdir. Her þey Tanrý’da birlenmiþ ve birleþmiþtir.
Semah, sadece Cem âyinlerinde dönülür. Çünkü bir ibadet aracýdýr semah. “Tanrý’ya ulaþma yollarýndan” birisidir. Nefsin arzu ve isteklerinden, korkularýndan arýnýp ruhsal olarak özüne, aslýna yönelmedir. Tanrý’ya ulaþmada vesîledir. Tanrý’ya ulaþabilmek için “vesîle” aramak ise, Maide 35. âyet gereði Tanrý’nýn emridir.(5) Bir “eðlence, hoþ vakit geçirme, kiþinin kendini tatmin etme aracý” deðildir. Tanrý’ya yönelme, O’na ulaþma yollarý “kutsal”dýr, “ibadet”tir.
Semah bir ibadet biçimi olduðu için de kadýn-erkek birlikte dönülür. Çünkü, ibadet sýrasýnda kadýn, erkek gibi bir ayýrým yoktur. Ýbadet evinde bulunan herkes insandýr, “can”dýr. Birlik ve beraberlik ruhu içinde yapýlan semahla Tanrý’ya ulaþma amaçlanýr. Kiþi kendinden geçerek, huþû ve aþk içinde Tanrý’ya ulaþmayý diler. Haþr 24. âyet mucibince(6) semada ve zeminde Allah’ý ananlarla bütünleþerek Allah’ý tesbîh ve senâ etmek sûretiyle kesretten (çokluk) vahdete (birlik), cüzden (parça) külle (bütün) ulaþmak amaçlanýr.
Dr. Armaðan Elçi’nin “Semah Geleneðinin uygulanmasý” adlý makalesinde semahýn doðuþu þöyle anlatýlýyor: “Alevî-Bektâþî törenleri ve bu törenlerde yer alan, onun ayrýlmaz bir parçasý olan semahlar, kýrklarýn ceminden doðmuþtur. Semah Hz. Muhammed’in kýrklar meclisinde semah dönmesinin yansýlamasýdýr. Bele baðlanan þed ve týðbent, Hz. Muhammed’in kýrk parça edilmiþ sarýðýnýn kýrklar tarafýndan bele baðlanmýþ olmasýndan gelmektedir. Cemleri ve semahlarý birbirinden ayrý düþünemeyiz. Semahlar Alevî-Bektâþî cemlerinin hangisinde olursa olsun belirli kurallar içinde dönülür.”(7)

Sonuç olarak, semah bir “Ýbadet þekli, Tanrý’ya ulaþma” yollarýndan birisidir. Eðlence ve oyun deðildir. Abdestli olarak, kadýn-erkek birlikte ve cemevinde dönülür. Dayanaðý Kur’an ve Hz. Muhammed’in Mî’rac’ýdýr.
Dileðimiz, toplumumuzun tamamý tarafýndan bu ölçüler içinde deðerlendirilip uygulanmasýdýr.

------------------------------------------------------------------
(1) Türkçe sözlük, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu yayýný, 2. cilt,Ankara, 1988, semah maddesi.
(2) Meydan Larousse Büyük Lûgat ve Ansiklopedi, Meydan Yayýnevi, Ýstanbul, C 1985 Meydan Gazetecilik ve Neþriyat Ltd. Þti., 11.Cilt, s.164, Semah maddesi.
(3) Hizmet Düvazimamlarý, Aydos Vakfý Yayýný, Ankara 2000, s. 132.
(4) Ýsrâ 1 : Bütün varlýklarýn tespihi o kudretedir ki, kulunu, gecenin birinde Mescid-i Haram’dan, çevresini bereketlendirdiðimiz Mescid-i Aksa’ya yürütmüþtür. Bu, âyetlerimizden bir kýsmýný o kulumuza göstermek/ onu âyetlerimizden biri olarak göstermemiz içindir. Hiç kuþkusuz, O, Semî’dir, Basîr’dir.
Necm 5 : Kuvvetleri çok müthiþ olan belletip öðretti onu ona.
6 : Akýl, güzellik ve güç sahibidir. Doðrulup dikildi.
7 : En yüksek ufuktadýr o.
8 : Sonra iyice yaklaþtý ve sarktý,
9 : Ýki yayýn beraberliði gibi, belki ondan da yakýndý.
10 : Böylece vahyetti kuluna vahyettiðini.
11 : Kalp yalanlamadý gördüðünü.
12 : Onun gördüðü þey hakkýnda kuþkuya düþüp onunla çekiþiyor musunuz?
13 : Andolsun ki onu bir baþka iniþte de görmüþtü.
14 : Son sýnýr aðacý, Sidretül Münteha yanýnda.
15 : O aðacýn yanýndadýr sýðýnýlacak bahçe.
16 : O vakit kuþatýp sarýyordu Sidre’yi kuþatýp saran,
17 : Göz ne kayýp þaþtý ne azýp haddini aþtý.
18 : Andolsun ki Rabbinin en büyük âyetlerinden bir kýsmýný gördü.
(5) Mâide 35: Ey îman edenler! Allah’tan korkun; O’na varmaya vesîle arayýn. O’nun yolunda gayret gösterin ki, kurtuluþa erebilesiniz.
(6) Haþr 24: Allah’týr O! Haalik, Bâri’, Musavvir’dir O! En güzel isimler O’nundur. Göklerde ne var, yerde ne varsa O’nu tespih eder. Azîz’dir O, Hakîm’dir.
(7) Dr. Armaðan Elçi, Semah Geleneðinin Uygulamasý, Hacý Bektaþ Velî Araþtýrma Dergisi Kýþ’99/12, s.171.

[Hoþçakal_Yarýn]

tek cümle ile turnalar gibi özgür olmaktýr

[sivri]

yukarýda semah la ilgili bir çok bilgi verilmiþ gayet iyi
peki neden azerbaycan semahý, türkmenistan semahý, kýrgýzistan semahý, yesevi semahý, iran semahý, mekke semahý , kudüs semahý yok ?
TÜRKÇÜ VE ÝSLAMCI ARKADAÞLARA DUYURULUR.
burda bir art niyet yok sadece bende oluþan bir soru iþareti.
bu anadolunun ,anadolu aleviliðinin bir ayrýcalýðý deðilmi
GERÇEKLERÝN DEMÝNE HÜ .

[noname]

Resulüllah S.A. efendimiz; nebilerin sultaný, doðru yolu tutan zatlarýn baþtacý Ahmed Hamid Mahmud Muhammed'dir. Allah-ü Te âlâ ona salât ve selâm eylesin.

Bu sahabenin dili ile, Resulüllah S.A. efendimizin þöyle buyurduðu anlatýldý:

—«Ümmühanî'nin evinde idim. Orada uykuya dalmýþtým. Gözlerim uyuyordu; ama kalbim uyanýktý.

Bu sýrada, Cebrail'in sesi kulaðýma geldi; uykudan kalktým, oturdum.

Gördüm ki: Cebrail karþýmda duruyor. Bana þöyle dedi:

— Yüce Hak sena selâmeti; seni davet etti. Seni ben taþýyacaðým. Allah-ü Taâlâ istedi ki: Sana türlü keremlerle ikram eyleye. Senden evvel gelenler ve senden sonra gelecek olanlar bu türlü kereme nail olmadýlar ve olmayacaklardýr.

Kalktým. Abdest almak istediðim zaman; abdestim için Kevser nehrinden su gelmesi emri verildi. Ben abdeste hazýrlanýrken, daha abdest azamý açmadan rýdvan, Kevser suyu dolu yakuttan iki ibrik getirdi.

Bir de yeþil zümrütten leðen getirdi. Bu leðen dört köþe idi. Her köþesine bir cevher konmuþtu. O cevherlerin nuru semaya güneþ, gibi aydýnlýk veriyordu.

Bundan sonra yýkandým; sýrtýma nurdan bir hülle giydirdiler. Baþrnýa da nurdan bir kavuk koydular.

Bu kavuðun hikâyesi þöyleydi: Âdem yaratýlmadan sekiz bin sene evvel, Rýdvan onu benim adýma sarmýþtý. Sarýldýðý vakitten bu yana kýrk bin melek o kavuðun çevresinde tazimle durup teþbih ve teh-lille meþgul oluyorlardý. Her teþbihin sonunda bana salâvat-ý þerife okuyorlardý. O kavuðun kýrk bin gözü vardý. Her gözünde de dört satýr yazý vardý.

BlRÃŽNCÝ SATIRDA: Muhammed Allah'ýn Resulüdür.

ÃŽKÝNCÃŽ SATIRDA: Muhammed Allah'ýn Nebisidir.

ÜÇÜNCÜ SATIRDA: Muhammed Allah'ýn Habibidir.

DÖRDÜNCÜ SATIRDA." Muhammed Allah'ýn Halilidir.

Bundan sonra Cebrail arkama nurdan bir bürde (pelerin gibi) koydu. Belime de kýzýl yakuttan bir kemer kuþattý. Elime de yeþil zümrütten bir kamçý verdi. Bu kamçý, dört yüz inci ile süslenmiþti. Her incisinin sabah yýldýzý gibi parlaklýðý vardý. Ayaklarýma da, yeþil zümrütten bir çift papuç giydirdi. Daha sonra, elimden tutup Beyt-i Haram'a götürdü.»

Bir baþka rivayette, Resulüllah S.A. efendimiz bundan sonrasýný þöyle anlatmýþtýr:

—«Zemzem kuyusundan abdest aldým. Beyt-i Mükerreme'yi yedi kere tavaf ettim. Makam-ý Ýbrahim'de iki rikât namaz kýldým. Hatim'e geldim; dinlenmek için bir mikdar oturdum. Bu oturduðum yerde, Cebrail göðsümü yardý. Ýçi hikmet ve marifet dolu teþt getirdi. Mika il üç leðen zemzem suyu getirdi. Sarsaklarýmý ve göðsümü yýkadýlar. Bundan sonra kalbimi yarýp içindeki siyah pýhtý kaný attý ve þöyle dedi:

— Bu kan, heybetli bir þey görünce korkmaya sebeptir. Onu çýkardým. Siz bu gece semalarda, sidre, kürsî ve arþta çok acaip iþler ve ulu melekler göreceksiniz. Bu kandan sizi temize çýkardým ki, onlar

dan her birini gereði gibi temaþa edip dilediðiniz gibi konuþmaktan korkmayasýnýz.

O teþt içinde bulunan hikmeti ve marifeti doldurup kalbimi yerine koydular. Sýðadýklarý zaman, göðsüm bitiþti; yarasý kalmadý.

Bundan sonra Cebrail elimden tuttu; beni Mekke'nin dýþýnda bir yere götürdü. Gördüm ki: Mikâil, Ýsrafil ve Azrail de oradalar. Her birinin yanýnda yetmiþ bin melek saf olmuþ duruyor. Beni gördükleri zaman, tam manasý ile tazim ve saygý duruþuna geçtiler. Ben de onlara selâm verdim. Selâmým üzerine, Yüce Hakkýn sonsuz nimeti ile müjdelediler.

Bundan sonra, Cebrail bana þöyle dedi:

— Ey Allah'ýn Resulü, size cennetten Burak getirdim. Binin; me-le-i âlâ teþrifinizi bekler.

Bakýnca Burak'ý gördm. Güneþ gibi aydýnlýðý vardý. Yýldýrým hýzý ile yürüyordu. Ayaðýný yerden kaldýrdýðý zaman, gözünün iliþtiði yere basýyordu. Ayrýca, o Burak'ýn yanýnda iki kanadý vardý; dilediði zaman, onlar vasýtasý ile havada uçuyordu.»

Âlimler Burak'ý þöyle anlattýlar:

— Cüssesi katýrdan küçük; merkepten büyük. Anlaþýlýr biçimde, fasih Arapça konuþur. Yüce Hak, onun her azasýný bir baþka cevherden yaratmýþtýr. Týrnaklan mercandan, ayaklarý altýndandý. Göðsü kýrmýza yakuttan, sýrtý inciden. Ýki yanýnda kýrmýzý yakuttan kanatlarý var. Kuyruðu deve kuyruðuna benzer. Baþka rivayette: Tavusku-þu kuyruðuna benzer. Son derece süslü idi. Yelesi at yelesine, ayaklarý da deve ayaðýna benzerdi. Üzerinde cennet eðeri vardý. Üzengileri kýrmýzý yakuttan ve cevherdendi.

Resulüllah S.A.V efendimizin anlattýklarýna devam edelim: —«Bundan sonra, Cebrail Burak'ýn üzengisini tutup bana:

— Bin.

Dedi. Binmek istediðim zaman, Burak serkeþlik etti. Bunun üzerine Cebrail ona hitaben þöyle dedi:

—: Ey Burak, utanmaz mýsýn?. Nasýl böyle þaþýrtýcý küstahlýk edersin?. Þaný yüce nimeti her þeye þamil kendisinden baþka ilâh olmayan Allah hakký için, sana bundan daha faziletli ve bundan daha aziz kimse binemez.

Cebrail'in bu sözü üzerine, Burak çok utandý ve titredi. Ýri iri ter damlalarý dökmeye baþladý ve þöyle dedi:

— Ey Cebrail, hacetim vardýr; arz etmek isterim. Bu hacetimin yerince gelmesine vesile olsun diye öyle ettim; yoksa kaçýndýðýmdan deðildir. Siz beni çok utandýrdýnýz.»

Bundan sonra, Resulüllah S.A.V efendimiz Burak'a sorar, Burak da anlatýr:

— «Muradýn nedir?. Söyle; yerine gelsin.

— Ya Resulellah, ben sana ezelden aþýkým. Nice yýldýr aþkýnla periþan ve mahzun bir halde idim. Allah'a hamd olsun; þimdi cemalinizin nurunu gördüm. Güzel kokunuzu da kokladým. Þimdi, aþkým bin

kat daha arttý. Kýyamet günü, pak zatýnýz kabr-i latifinizden kalktýðýnýz zaman mahþere bürak ile geleceksiniz. Ricam, niyazým ve hacetim budur ki: O günde benden baþkasýna binmeyesiniz. Bana binmek ile, beni mesrur ve pürnur edesiniz.»

Resulüllah S.A.V efendimiz anlatmaya devam edip þöyle buyurdu:

—«Burak'ýn o dileðini kabul ettim. O gün, yine ona binmeyi va-ad ettim.»

Fahr-i Kâinat ve zübde-i mevcudat Resulüllah S.A. efendimiz, kýyamet günü mahþer yerine Bürak ile teþrif edeceðini, Burak'tan duyunca, ümmetinin halleri hatýr-ý þerifine gelip mahzun oldu; düþünceye daldý.

Resulüllah S.A.V efendimizin bu hali üzerine; gizliyi saklýyý bilen, þaný yüce, ihsaný bol, kendisinden baþka ilâh olmayan Allah Cebrail'e hitaben þöyle buyurdu:

—«Habibime sor; böyle durgunlaþmasýna sebep nedir?.»

Cebrail, Resulüllah S.A. efendimize durumu sorunca, þöyle anlatýr:

—«Ben, bu çeþit izzet ikram gördüm. Kýyamet günü yine Burak'a binip geleceðimi iþittim. Hatýrýma þu geldi: Kýyamet günü olduðu zaman; zaif, kusur dolu, günahkâr olan ümmetimin halleri nice olur?. Elli bin yýl arasat meydanýnda yaya yürüyecekler. Bunca günahlarýný çekerek gidecekler. Sýrat üç bin yýllýk yoldur. O üç bin yýllýk yolu nasýl geçerler?.»

Resulüllah S.A.V efendimiz anlatýyor:

—«Yukarýda anlatýldýðý gibi dediðim zaman, bana ilâhî ferman þöyle geldi:

— Her kime ki, benim inayetim olur; sana gönderdiðim Bürak gibi, ona da gönderirim. Onlarýn kabirlerine tek tek bürak yollarým. Mahþere süvari olarak getiririm. Sýratý, binek üstünde kolaylýkla geçiririm. Elli bin yýllýk vakti bir an gibi yaparým.

Ve., senin ümmetine, lütuf, kerem ve ihsan muamelem bu þekil-de olacaktýr..

Hatýrýný hoþ tut.»

Nitekim, bu manada þu âyet-i kerime vardýr:

—«Rahman'a varacak müttakileri, o gün, süvari olarak hasredeceðiz.» (19/85)

Resulüllah S.A.V efendimiz devam buyuruyor:

—«Yüce Hak'tan gelen kerem vaadine, lütuf ve ihsana sevindim; Burak'a binip oturdum.

Cebrail, sað üzengi tarafýmda yetmiþ bin melekle; Mikâil sol üzengi tarafýmda yetmiþ bin melekle durdu. O meleklerden her birinin elinde nurdan þamdan vardý.

Ýsrafil arkamda yetmiþ bin melekle duruyordu; Burak'ýn üzerine örtülen örtüyü omuzunda taþýyordu. Onun ululuðundan hicab edip Burak'ýmýn örtüsünü taþýmasýndan Ötürü özür diledim; bana þöyle dedi:

— Ya Resulellah, ben bu gece sizin bu örtünüzü taþýmak için nice bin senedir ibadet edip ricada bulundum. Sübhan olan Yüce Hak ricamý kabul buyurup muradýma nail eyledi.

— Ne sebeple rica ettin?.

Diye sordum; Ýsrafil þöyle anlattý:

— Arþ altýnda nice bin sene ibadet ettim.

— Ne istiyorsun?. Dileðin makbul olmuþtur. Diye bir hitap geldi; cevabýnda þöyle dedim:

— Ya Rabbi, günahkâr ümmetlerin þefaatçisi kýyamet gününün sultaný ki, kendi ismini onun ismi ile beraber arþýn gözüne yazmýþsýn; o vücuda geldiði vakit bir saat onun hizmetinde olmak isterim.

Bu dileðim üzerine, Yüce Hak þöyle buyurdu:

— Dileðini kabul ettim. Onun için bir gece olacaktýr; o gece: Ona yakýnlýðýmý müyesser edeceðim. Yer noktasýndan, ulvî âlemime getireceðim Hazinelerimin kapýsýný þühud anahtarýmla ona açacaðým. Onu Mekke'den Beyt-i Makdis'e varýncaya kadar yürüteceðim. O zaman, Beyt-i Makdis'e kadar onun bineðinin eðeraltý örtüsünü taþýma þerefine nail olursun.»

[noname]

ASIL MÝRAC HADÝSESÝ BUDUR..BÝLMEYENLER OKUSUN....

[mehmet005]

semah biz alevilerin ibadet þeklidir. tþk edeirm arkadaþýmýzýn bizi bilgilendirdiði için

[gultalip]

SAFFAT SURESÝ AYET 123
And olsun o saf baglayýp dizilenlere,o saflar tutturup sýraya dizilenlere,o kanatlarýný açýp toplayarak uçanlara,o haykýrarak þevk edenlere,o gögüs gererek durduranlara,o zikir okuyanlara.

Semah,hakk ile bütünleþmenin onun varlýgýnda erimenin adýdýr.Hakka gönül verenlerin miracýdýr.

GÜN DÖNER GECEYE,GECE DÖNER GÜNDÜZE
KIÞ DÖNER YAZA,YAZ DÖNER KIÞA
KAÝNATIN ÝÞLEYÝÞÝ TAÞINMIÞ CEME
KÖRLER GÖRMEZ HAKÝKATI ARÝFLER BÝLÝR MARÝFETÝ

HACI BEKTAÞ VELÝ,ye semahý sordular,dediki
SEMAH HAKÝKAT EHLÝNE MÜSTEHAKTIR
ÝLÝM EHLÝNE MÜBAHTIR
FISK VE FÜCÜR EHLÝNE HARAMDIR

AÞK-I MUHABBETLE

[devrim86]

semah alevilerin milli oyunu oynamaktan býkmadan sabaha kadar bile olsa oynarýz bende aleviyim ve samah oynamak hiç birþeye benzemez

[yolahürmet]

semah alevilerin milli oyunu oynamaktan býkmadan sabaha kadar bile olsa oynarýz bende aleviyim ve samah oynamak hiç birþeye benzemez

senin ne olduðun belli de iþte kiþisel piþkinlik meselesi.Böyle devam et sen

[alevicanlar_18]

semah biz alevilerin ibadet þeklidir. tþk edeirm arkadaþýmýzýn bizi bilgilendirdiði için.....alevýlýk gýbýýsý var mý

[Kandemir]

semah alevilerin milli oyunu oynamaktan býkmadan sabaha kadar bile olsa oynarýz bende aleviyim ve samah oynamak hiç birþeye benzemez

Semah oynanmaz, semah dönülür. Alevilerin ibadet þeklini küçümseyen birinin "bende Aleviyim" demesine kargalar güler. Saf olsak bize Alevi olduðunu yutturacaksýn. Saygýsýzlýk yapma, terbiyeni takýn.

[Kandemir]

http://www.youtube.com/watch?v=ZCt8IXaD7U0

[Av.A.Guvercin]

peki mademki semahý bize muhammed verdi neden anadoluda ve balkanlarýn haricinde baþka bir yerde yok . bu bir çeliþki deðilmi
ve alevilerin horasandan ve türklerden gelme olduðunu söylüyorsunuz o zaman semah oralardada olmasý gerekmezmiydi çünkü bu iþin özü madem orasý aslý en azýndan deðiþikliði bile varmý?
müziðin yasak olduðu bir dinde nasýl sazlý ibadet olur. o zaman muhammed dinde birliði saðlayamadý bize ayrý onlara ayrýmý verdi .
madem böyle yaptý neden kendisi bir kez bile cem tutmadý ve semah dönmedi . oysa muhammedin her attýðý adým yazýlýr hadis diye kullanýlýrdý . bana bir tek hadis getirin cem tutup semah döndü diye . karþýnýzda kalýpcý korkak ve uyuþturulmuþ bir halk yok alevi özgür düþünür akla mantýða aykýrýyý ayýklar .
özüm erenlere ve aleviliðin özüne baðlýdýr .
sizler ialamlaþmýþ alevilersiniz . yani alevi-islam
madem islamsýnýz naden islam takýsýný kullandýnýz . o zaman avrupadaki
alevi-hiristiyan .israildeki alevi-yahudi. çindekide alevi-budist kullanma hakký doðmazmý. çünkü bizim hepsiyle ortak bir noktamýz yokmu hemde çok çok var

Iranda yaklasik 4 milyon Ehl i Hak denen Alevi var ve cem yapiyor aynen bzim gibi. IRAK da sayilari kestirilemeyen bir gurup yine cem yapiyor.Sia degiller bunlar cem yaiyorlar. Suudi arabistan da hic yok. Lubnan da cok az, suriyede cok az. Libyada var. Pakistan da var ve hindistanda var. Ancak Hint ve Pakistana gittikce tabi Sah Ismail hatayi nin tarzi bozuluyor ancak ortak ozellik muzikle yapilan ibadet, semah, pir e karsi cemal cemale olus.

kaynak neresi mi yasayan canli gozlerimiz.

Bu gun IRAK li bir canimiz deyis gecelrimize katildi ve kendisiyle ingilizce anlastik. Sia degil Alevi ve CEm yapiyorlar.

Peki nerden biliyorum. Ingilterede Insan haklari ile ilgiliproblemleri olan insanlarin davalariyla da ilgilendigimden, Dogu Turkistan a kadar uzanan bir alanda muvekkillerim oldu ve bu bilgileri bire bir konusmalardan almaktayim. Umarim ilerde bir eser ortaya cikarabilirim.

Bu arada yaklasik 150 ye yakin UKRAYNALI, RUS ve BELARUS muvekkilim oldugunu, kiminin komunizmden kacan milliyetciler oldugunu, kimilerinin de komunist olup milliyetcilerden kacan, mafiyalasmis yapidan kactiklari iddalarini da ozetleme firsatim oldu. Devrimin hatalari bir bir gozlemlendi diyebilirim. Isteyenle ozelden paylasabilirim cunku platform uygun degil.

Saygilarimla

[Av.A.Guvercin]

Semah in anlamlari uzerine paylasimlarin uzerine kuranda ki bir ayeti de kaynak olark vermek isterim. SEMAH tan baska bir anlatim goremiyorum ben.

De ki: "Size bir tek öğüt veriyorum: "Allah için ikişer ikişer ve teker teker kıyam etmeniz, sonra düşünmeniz. Sizin sahibiniz (veya arkadaşınız olan Peygamber)de hiç bir delilik yoktur. O, yalnızca sizi, şiddetli bir azabın öncesinde uyarandır." (SEBE' SURESİ / 46 )

[kardelencan]

ulu hünkâr Hacý Bektaþi veli der ki: "Semah, ariflerin aleti, muhiplerin ibadeti, taliplerin maksududur. Bizim semahýmýz oyuncak deðil, ilahi bir sýrdýr. Bir kimse ki semahý oyuncak sayar o cahildir".


Aynayi tuttum yüzüme Ali göründü gözüme. Nazar eyledim özüme Ali göründü gözüme
sevgiyle...Gerçeðe hüü....

[kýzýlýrmak]

semah alevilerin milli oyunu oynamaktan býkmadan sabaha kadar bile olsa oynarýz bende aleviyim ve samah oynamak hiç birþeye benzemez

semah çok ayrý bir dünyadýr onu ancak semah dönerek anlarsýnýz ve 14 yýldýr bu iþin eðitmenliðini yapýyorum.Semah Orta Asya'daki Türk kültürü ve þamanizmden bu yana süregelmiþtir.Bunu akademik anlamda araþtýran kiþiler ile epeyce görüþtüm,araþtýrdým ve kesinlikle Ýslami motiflerden etkilenmemiþtir.Çýkýþ kaynaðý olarak Kýrklar cemi verilsede daha eskiye dayanmaktadýr.Arap kültürüne özgü bir þey deðildir eðer araplara ait olmuþ olsa halen arap yarýmadsýnda dönülürdü.Semah olarakta adlandýrdýðýmýz semahlara SAMAH olarakta isim verilmektedir ve semah dönülür yerine SAMAH ÇEKÝLÝR diyede söylenilmektedir...

[LaRa]

4,5 sene döndüm aþkla semehý
paylaþým için tþkler.

[Rojaazme]

sevgili can buyük hark kulanmak yasakdýr lütfen küçük harf kullanalýn...

[Türkmen]

Semah ve “Telli Kur’an”



Alevi / Bektaþi inancýnýn temel ibadet biçimi olan cem törenlerinde ( ayin- i cem ) icra edilen bir ritüeldir. Semah, cemin ayrýlmaz bir parçasýdýr. On iki hizmetten biridir. Cemin belli bir aþamasýnda dedenin iþareti ile kadýn erkek birlikte baðlama veya saz eþliðinde söylenen nefeslerle vecd halinde dönülür.


Semahýn kaynaðý týpký cem gibi Kýrklar Meclisidir. Aleviler ilk semahýn Kýrklar Meclisinde dönüldüðüne inanýr. Semah, yüce Tanrý’nýn zikredilmesidir. Bu zikir sadece dille yapýlan bir zikir deðil, tüm bedenle, ruh ve gönülle, olaðan üstü bir coþku ve aþkla yapýlan bir zikirdir. Semah, Alevi / Bektaþi toplumunun en ayýrt edici ritüelidir. Hatta Alevilik / Bektaþilik dendiðinde herkesin aklýna gelen ilk hususiyet semahtýr.


Türkmenlerin Horasan’ dan Anadolu’ ya doðru süren yolculuðunda semahýn pirliðini yapan Hünkar Hacý Bektaþ Veli; “ Semah, ariflerin aleti, muhiplerin ibadeti, taliplerin maksududur. Hakka ki, semahýmz oyun deðildir. Tanrýsal bir sýrdýr. Mecazi deðildir.” Demektedir.


Alevi / Bektaþi inanýþýna göre; Hz. Muhammed, Miraç dönüþü Kýrklar Meclisine uðrar. Hz. Selman Farisi, Hz. Muhammed’ e bir üzüm tanesi getirir ve “ Ey yoksullarýn hizmetçisi ! Bu üzüm tanesini bize paylaþtýr.” Der. Cebrail bir çanak getirir ve Hz. Muhammed, onun içinde üzüm tanesini ezip þerbet yapar. Bu þerbet orada bulunan Kýrk ulu kiþiden birinin dudaðýna deðdiðinde tümü kendinden geçer, Tanrýsal bir aþkla esrir. Hep birden ayaða kalkýp “ Ya Allah ! “ diyerek semah dönmeye baþlarlar. Ýþte semah o gün bugündür erenler meclisinde ilahi bir aþkla dönülür. Semah, yüce Allah’ ýn en güzel, en görkemli ve en coþkun bir biçimde zikrediliþidir. Adeta Tanrýya doðru yapýlan tinsel bir yolculuktur.


Bilmekteyiz ki, evrende atomdan güneþ sistemine dek her þey dönmektedir. Yani semah bütün evrenin yaptýðý bir ibadettir. Baþka bir deyiþle varlýklarýn ibadeti semahtýr.


Bütün evren semah döner,
Aþkýndan güneþler yanar,
Aslýna ermektir hüner,
Beþ vakitle avunmayýz…

Yüce Tanrý’nýn kutsal kitap Kur’an - I Kerim’ deki þu sözleri semah dönenleri anýmsatmaktadýr:


“Andolsun o saf baðlayýp dizilenlere / kanatlarýný açýp toplayarak uçanlara,
O haykýrarak sevk edenlere,
O zikir okuyanlara !” ( Saffat suresi 1- 2- 3. ayetler. )


Semah sýrasýnda ayaklar çýplaktýr. Kadýnlarýn baþlarý eþarplýdýr. Erkeklerin baþý açýk, ayaklarý çýplaktýr.

Dede makamý kutsal olduðundan semah sýrasýnda o makama sýrt dönülmez.

Semahlardaki çeþitlilik ve zenginlik Türk ulusunun ve Anadolu’nun kültürel zenginliðinin bir yansýmasýdýr. Bu zenginliðin içerisinde Kerbela’da haksýzlýða boyun eðmeyen Hz. Hüseyin’i , Türkmen kocasý Dede Korkut’ u , Pir Sultan Abdal’ý ve son ata olan büyük Atatürk’ü bulmak ve duyumsamak mümkündür.

Semahlar arasýnda yöreden yöreye bazý farklýlýklar vardýr. Alevi / Bektaþilerce dönülen semahlarýn bazýlarý þu adlarla anýlýr:

1. Kýrklar Semahý,
2. Turnalar Semahý,
3. Kýrat Semahý,
4. Tahtacý Semahý,
5. Trakya Semahý,
6. Urfa Semahý,
7. Afyon Semahý,
8. Rodos Semahý,
9. Ladik Semahý,
10 .Hacý Bektaþ Semahý,
11. Hubyar Semahý,
12. Erzincan Semahý,
13. Çoban Baba Semahý,
14. Muhammed Ali Semahý,
15. Tahtacý - Fethiye Semahý ve diðerleri.

Açýkça ifade edelim ki, insanoðlunun Tanrýya ibadet için bütün yeryüzünde icra ettiði bin bir türlü ritüellerin arasýnda en görkemlisi ve en coþkulusu semahtýr. Ondaki ritm, birliktelik, vecd hali, yüceliþ ve etkileyicilik baþka hiçbir ritüelde yoktur. Semah Türkmen yaþamýnýn doðurduðu ihtiþamlý figürler olarak Türk kültürünün övünç kaynaklarýndan biri olmakla birlikte ayný zamanda bütün insanlýðýn da ortak kültür mirasýdýr. Bu nedenle semah sadece Alevi / Bektaþilerin deðil, baþta Sünnisi, Alevisi ile bütün Türklerin malý ve daha sonra topyekün bütün insanlýðýn zenginliðidir.

Orta Asya’dan Anadolu’ya yüzyýllar süren Türkmen göçünü ve semaha duruþu, Yaþar Kemal, Binboðalar Efsanesi’nde þöyle anlatmaktadýr:

“Kalktýk Horasan’dan sökün eyledik.
Harran Ovasý’nda binlerce kiþi ceylanlara karýþýp semah döndük.
Ulu þahinler gibi. Þölenler tuttuk, kutsal cemler büyüttük...
Yüzyýllar geçti, parça parça bölündük, küçüldük, kara çadýrlar soldu.
Anadolu’da karþýmýza çýktý Kayseri Daðý, Süphan, Nemrut, Binboða, Cilo Daðý...
Vardýk, Anadolu’da da karþýmýza çýktý Kýzýlýrmak, Yeþilýrmak, Sakarya, Seyhan, Ceyhan Suyu...

Ve adlarýmýzý verdik sulara, ovalara, daðlara. Anadolu’nun her karýþ topraðýna bir ad bulduk, obamýzýn adýný koyduk.
Düþürdüler bizi tozlu yollara, aþýrdýlar bizi karlý daðlardan.
Düþürdüler bizi haldan hallere...
Anadolu’nun taþýyla topraðýyla, akan suyu, esen yeliyle, binlerce yýldan bu yana iþlenmiþ, geliþmiþ, yeþermiþ, boy atmýþ, kervansaraylarý, saraylarý, tapýnaklarý, ulu þehirleri, türküleri, gelenekleri, görgüsü, bilgisiyle bir olduk kaynaþtýk.
Etle kemik gibi... Yaðmurla toprak gibi...
Birdenbire deðil, binlerce yýldan bu yana azala azala, ufalana, küçüle, her toprakta bir parçamýzý býrakarak tükendik...
Bir aydýnlýk su gibi bu topraðýn üstünden aktýk.
Geldik Anadolu’da da karþýmýza çýktý Kayseri Daðý.
Ulu, temiz, alýmlý, yakýþýklý, ýþýða batmýþ.
Kýrmýzý yakut gözlü, uzun boyunlu atlarýmýz...
Harran Ovasý’nda, Mezopotamya’da yüz bin ulu kartal konmuþ gibi kýl kara çadýrlarýmýz.
Binlerce kiþi, binlerce ceylanla birlikte semah tuttuk üç gün üç gece-kýrk gün kýrk gece...”


Semah baðlama ya da saz eþliðinde söylenen nefesler, deyiþlerle dönülür. Baðlama ya da saz Alevi Türk kültüründe “ Telli Kur’an” olarak adlandýrýlýr. Baðlama / saz, Türklerin milli çalgýsýdýr. Binlerce yýldan beri Türk ozanlarý bu çalgýyý kullanmýþlardýr. Kopuz denilen ulusal çalgýmýzýn devamý olan saz / baðlama bugün bütün Türk dünyasýnda kullanýlmaktadýr.

Mustafa cemil KILIÇ

[dersimlicocuk]

bu güzide bilgileriniz için teþekürler..

[türkügözlüm58]

paylaþýmýnýzz için çok çok teþekkürler bende semah dönmeyi çok ama çok seviyorum.....elimden geldiðincede bu konuda kendimi yetiþtiricem...

[dersimliselvi]

emeginize saglýk

[türkügözlüm58]

bazen iþ çýðrýndan çýkýyor geçen gün sivas vakfýnýn gecesi vardý orada semah gösterisi yapýcaktýk gittik hazýrlandýk bi baktým içki içiliyor sonra programý hazýrlayan bayan geldi dediki 11,30 da sahneye çýkýcaksýnýz bende bi baðýrdým ben buraya dansözlük yapmaya gelmedim böyle bir ortamdada semah dönemem söyleyin baþkanýnýza geri gidiyoruz dedim..sonradan bayan dediki böyle ortamda semah dönemezmisiniz siz aleviler.. anladým bayan sünniymiþ..ben de dedim ki ben gidiyorum çok meraklýysan sen buyur namaz kýl..resmen delirdim yaa ama en azýndan aðýrlýðýmýzý koyduk ortaya onlarda anladýlar semahýn bizim için ne kadar önemli olduðunu...

[mýsri_KIZ]

semah alevilerin milli oyunu oynamaktan býkmadan sabaha kadar bile olsa oynarýz bende aleviyim ve samah oynamak hiç birþeye benzemez

devrim86 semah oynanmaz dönülür öncelikle semah bizim ibaetimiz bir parçasýdýr ve cemin aþk halindeki en coskulu bölümüdür. çünkü bizim semahýmýz bir oyun deðil bir aþk halidir..

haþaki semahýmýz bir oyun deðil
o bir aþk halidir
salýncak deðildir
her kimki semahý bir oyun sayar
mümin ise namazý kýlýnýr deðil....

[türkügözlüm58]

ewet kesinlikle semah bir oyun deðildir...nasýl ki namaz kýlýp ibadet ediyorlar bizde semah dönerek ibadet ediyoruz...